Are you the publisher? Claim or contact us about this channel


Embed this content in your HTML

Search

Report adult content:

click to rate:

Account: (login)

More Channels


Channel Catalog


Channel Description:

kontakt: magister.umetnosti@gmail.com
    0 0

    kritika originalno objavljena na Monitoru
    2017.
    režija: Thierry de Peretti
    scenario: Guillaume Bréaud, Thierry de Peretti
    uloge: Jean Michelangeli, Henri-Noël Tabary, Cedric Appietto, Marie-Piere Nouveau, Delia Sepulcre-Nativi, Dominique Colombiani, Anais Lechiara

    Korzikanski nacionalisti (FLNC) digli su se na oružje 70-ih godina prošlog stoleća sa ciljem da se njihov otok otcepi od Francuske. Kako to obično biva sa pokretima te vrste, vrlo brzo su se podelili u frakcije, a u odlučivanje su se umešali i kriminalni klanovi iliti mafija. Ne treba zaboraviti da je korzikanska kultura zapravo sličnija italijanskoj nego francuskoj, pa se omerta (zavet ćutanja) i vendetta (krvna osveta) izuzetno poštuju. Devedesetih godina došlo je do pojačane politizacije pojedinih grupa koje su u svoju agendu uvele leve ideje, kao i otklon od korupcije i mafije, premda su novac za akcije svejedno nabavljale proverenim kriminalnim sredstvima – reketom, prostitucijom, trgovinom drogom i švercom oružja.

    To ćemo sve saznati što na uvodnim karticama, što tokom filma A Violent Life Thierryja de Perettija. Autor je i sam Korzikanac, i ovo mu je drugi film nakon Apaches (2013) sa kojim je pre četiri godine pobedio u takmičarskom programu Crossing Europe festivala u Linzu gde je A Violent Life prikazan u panorami evropskog igranog filma. Reč je o jednom informativnom i intrigantnom delu skoro u potpunosti uronjenom u lokalni milje (glumci su takođe Korzikanci i govore francuski sa jakim lokalnim akcentom, a za dobru meru možemo povremeno čuti i čist korzikanski jezik), što u sećanje priziva čuvene mafijaške epove.
    Radnja prati uspon i pad Stéphana (Michelangeli) kojeg vidimo u prvoj sceni filma u Parizu 2001. godine. On se javlja na telefonski poziv, glas sa druge strane mu saopštava da su ubili njegovog prijatelja i saborca Christopha (Tabary), pa Stéphane odlučuje da se vrati u rodnu Bastiu iako mu je ucenjena glava, a pritisak se vrši i na njegovu familiju. Kako je i zašto do toga došlo – saznaćemo u flashbacku koji zauzima skoro ceo film.

    Stéphane je u početku štreber, knjiški tip, student političkih nauka kojem su bliske levičarske ideje. Njegovo društvo, međutim, nije istog buržoaskog porekla kao on, već su u pitanju po pravilu sitni krimosi. Oni će svog druga zamoliti da ponese torbu punu oružja sa sobom u Pariz i preda ju kome treba kad mu se zatraži, on će na to pristati, pa će (naravno) “pasti” i biti osuđen na nekoliko godina u zatvoru. Tamo će upoznati Françoisa (Colombiani), velikog vođu jednog od nacionalističko-revolucionarnih klanova i njih dvojica će udružiti snage. Bivši knjiški moljac će doći do novca, moći i uticaja, svejedno ne odustajući (prečesto) od svoje ideologije, a prekaljeni politički lisac će dobiti infuziju svežih, mladih boraca.

    Akcije koje oni izvode su delom kriminalne, delom terorističke, retko zapravo revolucionarne iako su usmerene na strane biznise i biznise sa stranom (jeftinijom) radnom snagom. Naravno, pitanje je dana kada će se sa svojom anti-mafijaškom agendom zameriti ne samo kriminalnim organizacijama, već i njihovim političko-revolucionarnim mentorima. Jer ipak je reč o otoku i to dovoljno privlačnom, a dovoljno neotkrivenom da se (u to doba) očekuje turistički “boom”.
    Sve je to divno i krasno, kompleksno i duboko u teoriji. Fotografija koja favorizira nešto šire kadrove, od srednjih planova prema totalima je evokativna i njome se bez problema oslikava duh mesta. Sve što vidimo deluje autentično osim povremenih ispada i “muljaža” da nam u oči ne bi upao detalj kojem tu (u smislu perioda) mesto nije, ali to se može pripisati ograničenim finansijama. Peretti ne samo da ima osećaj za lokalnu sredinu, već ima i žicu za spektakl, pa tako rana scena Christophovog smaknuća pred očima velikog broja lokalaca koji izvode poljske radove jedna od najboljih u poslednjih par godina u svojoj brutalnosti, nonšalantnosti i faktičnosti, pa u sećanje priziva Gomorru. Druga spektakularna scena ubistva je atentat na svadbi koja je prethodno detaljno razrađena, pa nije teško pogoditi da je de Peretti u mislima imao Coppolu i njegovog Kuma.

    Međutim, to nisu jedini uticaji koji se tu vide, a problem je što ih ima previše, što su sveprisutni, pa de Peretti ne može uvek da pronađe “svoj glas”, a ima ga itekako. Tako zatvorska epizoda asocira na Audiarda i njegov film The Prophet, a prisutni su i odjeci Scorsesea i de Palme, ali nekako “iz druge ruke”. Vic je u tome da nam je uvodom de Peretti obećao dubinsku studiju lutanja korzikanskih nacionalno-revolucionarnih pokreta u formi političkog trilera, da bi najkasnije od polovine filma A Violent Lifepotpuno preuzeo ključne elemente zapleta i kompletnu mehaniku gangsterskih drama, i tako postao i ostao korektan ili tek malčice natprosečno detaljan i lokaliziran tipski film.

    Nije da Thierry de Peretti nije pokušao da situaciju još jednom izvuče jednom scenom pred kraj u kojem gospođe majke imaju druženje u vrtu i bez ikakvog okolišanja govore svojoj prijateljici, Stéphanovoj majci, da “takva su pravila” i “šta sad”. Kao i onom ranom ubistvu, mirnoća sa kojom de Peretti prilazi materijalu je zaista impozantna i pokazuje da ovaj reditelj može više od korektnog ili blago natprosečnog. Šteta što se nije češće usudio.



    0 0
  • 05/16/18--00:00: Monster Hunt 2
  • kritika originalno objavljena na DOP-u
    Moraju li filmovi u svojoj suštini biti etnički / kulturalno kodirani? Naravno da ne, ali ih svejedno svi mi (gledaoci, kritičari, distributeri) trpamo u te ladice. Ponekad čak i nema veze koliko neki potencijalni hit od filma govori univerzalnim jezikom jednako razumljivim u celom svetu, mi ćemo ga na neviđeno proglasiti komadom egzotike ako mu je zemlja porekla Kina. Nema veze što Kina ima svoje tržište koje će snagom brojki ljudstva pre ili kasnije sustići i prestiži američko po pitanju brojki u finansijskom smislu, kineski spektakli se smatraju egzotičnim štivom. Jer specifična istorija i kultura. Jer zanatski i tehnički standardi. Jer efekti.

    Od te sudbine je (pro)patio i Monster Hunt, univerzalno dopadljivi igrano-animirani spektakl o CGI monstrumima i kostimiranim ljudima u fantazijskim CGI gradovima Stare Kine, koji je u matičnoj zemlji jedno vreme čak držao rekord po pitanju “box office” učinka, ali se van Kine retko gde mogao videti dalje od vrlo ograničene i vrlo usmerene distribucije. Nije pomoglo ni to što je reditelj Raman Hui prekaljeni animator i jedan od ko-reditelja trećeg nastavka Shreka. Za nastavak Monster Hunt 2 Hui i armija producenata iz Kine i Hong Konga su malo promenili taktiku pa su filmu izborili internacionalnu premijeru u programu Berlinale Special Gala, što je prestižna, ali ovakvom filmu u suštini nepotrebna stvar. Njemu je mesto u svim multiplexima sveta da ga vide klinci i njihovi roditelji.
    No dobro, originalni Monster Hunt je imao i svojih problema, dečijoj publici dosta nezgodan, a odrasloj ne baš smešan humor koji je nekad prelazio granicu pristojnosti i završavao u domenu toaleta, a ni kompjuterska grafika nije bila baš poslednji krik mode, što mu je oduzelo ponešto poena kod kritike. U nastavku su greške ispravljene, produkcija je izvrsna, efekti dojmljivi, a dizajn “monstruma” jednako dopadljiv kao u prvom delu, u pitanju su debeljuškasta slatka bića, a glumačka postava je još dodatno pojačana i to asom kalibra Tony Leung (poznatog iz Infernal Affairs i Wong Kar-Waijevih uspešnica In the Mood for Love i 2046), a priča je potpuno na liniji konzervativnih vrednosti iz obiteljskih filmova: figure autoriteta treba poštovati, ali svaki nitkov ima pravo na iskupljenje ako pronađe svoju dušu, familija iznad svega, novac i slava ne znače toliko koliko ljubav i prijateljstvo i sve u tom maniru.

    Opet se sve vrti oko “hibridne” bebe (pola monstrum, pola čovek) imena Wuba koja može biti ključ kontrole nad oba sveta. Oni su povezani portalima, ali odvojenost radi sigurnosti je dominantna dogma. Nakon uvodne plesne masovke u svetu monstruma, “loši” monstrumi napadaju “dobre” tražeći Wubu koji nekako uspeva da pobegne i domogne se ljudskog sveta. A tu ga traži i Monster Hunt Bureau (očigledna asocijacija na izvesnu američku organizaciju) i beskrajno simpatični lopov Tu (Leung) koji ga planira unovčiti kako bi uzdržavao svoju ovisnost o kockanju (u svrhu čega koristi i pripitomljene monstrume), kao i njegovi zemaljski roditelji Huo Xiaolan i Song Tianyin (Baihe Bai i Boran Ying koji repriziraju uloge iz prvog dela) od kojih onaj muški nije nužno otac, kao što ni ženski nije nužno majka, ali i čopor razgoropađenih klinaca. Sudbina sveta je možda u Wubinim rukama ali on toga nije svestan, što mu dođe prirodno za njegov uzrast.
    Ne samo da sve to nekako radi, nego radi bez greške. Interesantne “set-piece” akcione scene se smenjuju sa onim nešto lakšeg tempa, ali zato oplemenjenim humorom, pa film nije dosadan ni repetitivan čak ni u trajanju od skoro dva sata. Šarenilo je sveprisutno, ali ne opterećuje, efekti su ispolirani, spoj animacije i igranog je izuzetno gladak. U svakom slučaju, reč je o filmu u kojem mogu uživati i deca i roditelji.

    S tim u vezi i glede mesta na kojem je potpisnik ovih redova pogledao film (festival fantastičnog filma Slash u Beču), moram istaći kako su festivalski programeri ipak dosta pametnija sorta od distributera. Neko sa “tri čiste” bi na ovakvom slatkišu namlatio milione bilo gde u svetu. Ne zbog neke kao originalnosti (sve smo to već videli, i to dosta puta), već upravo zbog univerzalnosti.



    0 0


    Apparently, witchcraft is still the thing in rural Africa, at least enough to justify the existence of witch camps. From Western point of view it might sound like summer camp or B-horror movie type of fun, but it is definitely no fun for women living in such communities without the option to leave and lead a normal life. Zambia-born but Wales-based filmmaker Rugano Nyoni has got the idea to make a film about that while visiting such place in Ghana. Set in Zambia and filled with the cast of non-professionals I Am Not a Witch plays equally as an honest cry for help, a deadpan satire and a study in social anthropology, which makes it more than an intriguing feature debut.

    The opening sequence takes us on tour. We are on a bus, on a dusty road in Africa, with tourists, some of them white. The bus stops, and the passengers go out to see a human zoo which exhibits women, dressed in blue, with white stripes on their faces and with long ribbons tied to their backs. These women are presented as witches by the camp overseer, and the ribbons are their anchors so they won’t fly away. The tourists ask some questions, take some photos and move on, so this might just be a show put on for them.

    It is time to meet our heroine, as we do on an even more isolated road. A village woman carries a pail of well-water on her head. Contrary to the romantic image of African tribal women doing such things with elegance, she trips and falls when she sees a young girl who might be new to the area. Since it is easier to blame, the girl later named Shula (played in stunning fashion by Margaret Mulubwa) was taken to the police station for accusations of witchcraft. The villagers testify, with one of them telling the story how he has lost his arm (his both arms are quite visible) because of the girl. Since the girl is neither confirming nor denying the allegations, the government official Banda (Henri Phiri) is summoned, the test ritual is done, so Shula gets to the witch camp where she has to spend the night in the shed: if she cuts the ribbon, she will be turned to goat, but will technically be free to go where she pleases. If she stays, she will accept her role as a witch.

    The thing is that the witches serve as the key part of Mr Banda’s lucrative business of human zoos, slave labour, tribal courts and media appearances, so the pre-teen girl witch is definitely a god-given prize to him. Under the wing of his wife, a former witch herself, Shula seems destined for glory only if she “plays ball”. Alas, the things are a bit more complicated than that…

    I Am Not a Witch is a brave film. Not so with the choice of topic which turns to be just the right amount exotic and engaging for the target audience of Western arthouse film-goers, but with the stylistic choice of broken, elliptical narrative that masks the filmmaker’s attitude somewhere between making fun of the backwards society, the activism to end the inhumane practices and the study of behaviour of people that always have superstition at disposal to blame someone or something for their failure as well as the choices of cinematography (almost touristically arresting visuals of Africa in full colour are completely opposite from what we have seen David Gallego in The Embrace of the Serpent), music that includes both Vivaldi’sFour Seasons and MTV-pop like Estelle’sAmerican Boy and costume design Holly Rebecca that could be exhibited on a fashion show or at the art gallery as an installation.

    The troubles with such an approach and episode structure surface near the end of the film. Sure, some of the stuff before was played just for laughs or some shock value, but Nyoni was able to pull it off just because of her sheer confidence and the actors’ charisma. The trouble is that in the ellipses we lose any sense of Shula’s motivation for doing this or that. The suggestion somewhere around the mid-point that she could be just a child (and not a witch, of course) seems like an easy way out because it just confirms our common knowledge. The biggest trouble comes in the form of plot twist near the end that serves only to amplify the emotional impact of tragedy, without offering any explanation what has actually happened. But nevertheless, those are honest and brave mistakes of a young filmmaker, and Rugano Nyoni could prove to be the force to be reckoned with.

    0 0

    kritika originalno objavljena na Monitoru
    2017.
    scenario i režija: Donato Carrisi
    uloge: Toni Servillo, Alessio Boni, Jean Reno, Lorenzo Richelmy, Galatea Ranzi, Michela Cescon, Lucrezia Guidone, Antonio Gerardi, Greta Scacchi

    Nestala(devojka), Devojka na vlaku, Devojka u magli... Nastavi niz. Sva tri su romani, dobro prodavani, koji su dobili svoje filmske adaptacije. Sva tri uključuju devojku koja nestaje / gine i predgradsku / malogradsku / seosku zajednicu na koju to utiče i koja skriva neke svoje tajne. Razlika je, međutim, u ambicijama i dometima dotičnih filmskih adaptacija: Gone Girl beše vrlo dobar film vrhunske produkcije, The Girl on the Train je pokušaj šlepanja na Gone Girl koji je otišao kvragu, a The Girl in the Fog je od početka do kraja u suštini televizijski film koji bi bilo moguće premontirati na dvodelni vikend-format ili trodelnu mini-seriju, a autor Donato Carrisi je čak i ostavio upute televizijskim realizatorima gde ubaciti reklame u vidu onih intermezza sa maketom planinskog sela.

    Zapravo, to i ne treba da čudi imajući u vidu autorovo dvojno poreklo. Sa jedne strane, on je romanopisac i The Girl in the Fog je njegov roman koji je on, kako kaže, manje striktno adaptirao u filmski scenario. Drugi medij sa kojeg Carrisi dolazi je upravo televizija gde je pisao scenarije za jedan TV film i seriju Anti-Drug Squad. The Girl in the Fog mu je debitantska režija i za to je već kasirao nacionalnu nagradu David, dok se za scenario morao zadovoljiti samo sa nominacijom.
    Ceo film je ispričan kroz seriju flashbacka za vreme seanse policijskog inspektora Vogela (Servillo) sa psihijatrom Floresom (Reno) u malom, nekada turističkom selu u Južnom Tirolu. U pitanju je epilog događaja oko istrage povodom nestanka lokalne devojke Anne Lou Kastner koja je jedne večeri krenula u crkvu ali tamo nikada nije stigla. Ona inače važi za dobru devojku koja je istaknuti član lokalne turbo-katoličke sekte, život joj se svodi na kuću, školu i crkvu gde je upravo postala veroučiteljica za decu, u mobilnom telefonu ima ukupno pet-šest brojeva i jedino što voli više od Isusa su mačke.

    Vogel je, pak, prekaljeni policijski inspektor sa vrlo neobičnim metodama koje se svode na to da svaki slučaj pretvori u medijski cirkus, pa da njegov posao zapravo rade (tabloidni) novinari koji su po pravilu agilniji od policijskih službi. Dok to u ranoj fazi savršeno ima smisla (jer će policija poslati pojačanje, forenzičke timove i ostalo u zabito selo tek kad slučaj dospe u medije), kasnije će se pokazati ne samo kao teret u smislu lažnih informacija i krivih tragova, već će zapravo stajati na putu istine. Ekonomska logika je jasna i nemilosrdna: kolika god bila, sredstva su ograničena i lakše je krojiti istragu prema jednom prigodnom osumnjičenom nego tražiti novog.
    U ovom slučaju, pak, prvi osumnjičeni, momak koji je tek došao u grad i još se nije snašao, ali ima hobi da sve, a naročito curu koja mu se sviđa (to jest Annu Lou) snima kamerom, brzo otpada, pa se fokus istrage preusmerava na beli terenac sa snimaka i njegovog vlasnika, profesora Martinija (Boni), takođe recentnog došljaka koji je u tu nedođiju došao da sa familijom počne život ispočetka iz ne baš jasnih razloga. Martiniju situacija ne ide u prilog pre svega zbog toga što nije najspretniji u socijalnim situacijama pa svojim učenicama nudi privatne časove glume, a i zbog toga što ima običaj da se nađe u krivo vreme na krivom mestu. Takođe, povreda zarađena na planinarenju baca sumnju na njega.

    U istragu se brzo uključuje novinarka iz velike medijske kuće Stella Honer (Renzi), te advokat koji Vogela “proganja” još od prethodnog slučaja, Levi (Gerardi), pa je inspektor primoran da slučaj što pre nekako zaključi. Druga novinarka (Scacchi), pak, postavlja slabo proverenu teoriju da je u tom kraju ranije harao serijski ubica zvani Čovek iz magle koji je ubijao riđokose srednjoškolke i da je Anna Lou njegova žrtva.
    Logički preskoci i nedokuhani obrati pred kraj filma kao da su postali standard u žanru kriminalističkog trilera, tako da toga imamo i ovde. Verziraniji gledaoci će, naravno, pretpostaviti rasplet dosta pre kraja filma, što je pouzdan znak za šprancu kao osnovnu ideju vodilju u konstrukciji priče i snimanju filma. Takođe, ideja o serijskim ubicama i/ili strašnim zločinima u maloj sredini ima veze s pameću kada se ispituje čudaštvo i pokvarenjaštvo te male sredine kao što je bio slučaj sa Calvary Johna Michaela McDonagha ili Three Billboards Outside Ebbing, MissouriMartina McDonagha, čega ovde ima tek u tragovima jer sektaši vrlo rano ispadaju iz fokusa. Posebna dubioza je to da u malom mestu u kojem je poenta da svako zna sve o svakome uopšte može operirati serijski ubica, a da nije istaknuti član zajednice. No, dobro, “setting” planinskog sela je iskorišten kako namig prema skandinavskim snežnim trilerima i donekle Fargu braće Coen, a ne kao bilo kakav korak u pravcu realizma.

    Ne treba gubiti iz vida ni činjenicu da je ovo adaptacija pulp literarnog dela, pa se tom logikom mora i voditi, kao ni činjenicu da u pitanju nije naročito raskošna produkcija. To u prevodu znači da akcije kao takve i spektakla (osim ako se u to ne računa par masovnih scena sa puno statista i pokušaj inkorporiranja različitih formata snimki) neće biti, pa će se sve manje ili više dešavati kroz razgovore, monologe, rekapitulacije i glasna razmišljanja. Zgodno je to za laku literaturu, ali na filmu tako nešto poprima teatralno-drvenu notu i na kušnju stavlja glumce.

    Oni su, pak, dovoljno jaki igrači da iz toga nekako isplivaju bez afektiranja i tikova. Jean Reno svesno igra stranca, akcenat mu je osetan, ali ne i prenaglašen. Sorrentinov “kućni glumac” Toni Servillo ima pomalo teatralan nastup, ali takav mu je i lik, dok Martini u interpretaciji Alessija Bonija ima onu jezivu notu smotanosti kao Walter Finch, lik kojeg igra Robin Williams u Nolanovom remake-u Insomnije. Opet, to nije dovoljno da film izdigne iznad njegovih određenih okvira. The Girl in the Fogje korektan uradak koji u bioskope može dospeti samo u mršavoj sezoni poput ove.




    0 0
  • 05/23/18--00:00: The Crucifixion
  • kritika originalno objavljena na DOP-u
    Čitanje svežih kritika s lica mesta povodom premijere najnovijeg filma Larsa von Triera potaklo me je na razmišljanje koliki govnar moraš biti u svojoj potrazi za nepodeljenom pažnjom svetske javnosti da bi direktno izvređao sve i svakoga na kugli zemaljskoj. Za LVT-a smo to znali ili barem slutili od incidenta sa “čisto ljudskim” razumevanjem sa Hitlera ili najkasnije od one onanije u drugom tomu Nimfomanke, ali daleko od toga da je on jedini “autor” takvog tipa. Pitanje je samo koliko dugo se još može održati odbrana koja se svodi na “on je jadan i depresivan, a ovo mu je terapija.”

    A sada nešto sasvim drugačije. Autori scenarija za najnoviji horor u hrvatskim kinima u poplavi žanrovske konfekcije s početka leta Gospodnjeg 2018, The Crucifixion, braća Chad iCarey W. Hayes nisu ni jadni ni depresivni. Naprotiv, kao kreatori jedne od uspešnijih franšiza u poslednje vreme The Conjuring, cenjeni su, bogati i verovatno ispunjeni. Što ih, naravno, ne sprečava da budu govnari neke druge vrste: oni koji će povesti križarski rat protiv ateista tako što će u slavu vere braniti stvarni slučaj egzorcizma koji je pošao po zlu i završio smrću, odnosno ubistvom mentalno neuravnotežene monahinje za koje su osuđeni sveštenik koji je ritual izvodio i nekoliko monahinja koje su mu u tome pomagale. 
     
    Slučaj je stvaran i dogodio se u rumunskom pravoslavnom manastiru Tanacu 2005. godine, ubijena žrtva se zvala Maricica Irina Cornici, a sveštenik koji je ritual izvodio Daniel Petre Corogeanu. Po novome, nesrećna monahinja je umrla usled prevelike doze adrenalina koju joj je ubrizgala ekipa hitne pomoći na putu za bolnicu, što ne skida odgovornost sa onih koji su je lancima vezali za križ i iscrpljivali danima bez hrane i vode. Slučaj je već dobio i svoju filmsku obradu od strane Cristiana Mungiua, film se zvao Beyond the Hills i u stvaran događaj je ubačena doza fikcije i gay ugao, čime je rešena motivacija žrtve da se iz Nemačke vrati u Rumuniju kako bi sa sobom u bolji život povela svoju prijateljicu detinjstva, monahinju u manastiru u koju je ne tako tajno bila zaljubljena.

    The Crucifixion je, međutim, potpuno drugi tip filma. Umesto art-pristupa, imamo klasičan (dvo-)žanrovski, sa jedne strane u pitanju je “brbljiva” misterija u formi novinarske istrage koju u Rumuniji provodi američka novinarka Nicole Rawlins (britanska glumica Sophie Cookson) šunjajući se po crkvi, manastiru, selu i po Bukureštu, te razgovarajući sa potencijalnim svedocima. Ona je, naravno, radikalna ateistkinja ljuta na Boga što nije pomogao njenoj umirućoj majci, što ujedno predstavlja njenu jedinu motivaciju da se interesira za slučaj. Takođe, kao takva je u glavama i perima pisaca sama “kriva” za ono što će joj se dogoditi, što je i drugi žanr ovog filma, dakle horor sa demonima, egzorcizmom i nadasve prepadima kao osnovom mehanike novodobne horor-konfekcije.
    Za braću Hayes iz intervjua koje su davali znamo kakvi su frikovi (od one sorte što citiraju Bibliju u svakoj drugoj rečenici), te da je njihov The Conjuring ako ne pokrenuo, onda barem ključno doprineo poplavi filmova “po istinitim događajima” o egzorcizmima, duhovima, demonima i ostalim ezoterijama. Nadali smo se da će se barem ograditi od svega toga kada im se već pruža prilika u unikatnom rumunsko-pravoslavno-mističnom “settingu” punom praznoverja gde naivni seljani koriste crkvu kao alternativu (neretko čak i prvu opciju) u odnosu na prilično zapušteni sistem javnog zdravstva. Takođe smo nade polagali u to da će, kada već furaju agendu verskih fanatika bez obzira na verske razlike, to učiniti inteligentnije i dublje, sa profiliranijim likovima, što je inače ključna razlika između The Conjuring filmova i drugih na sličnu tematiku. Nismo mi takve sreće, scenario je dosta glupav i služi za ispaljivanje njihovih stavova kroz usta zaista vernih, a osim toga jedva skiciranih likova. Mi osetljivi sitnu utehu u njihovom kršćanskom fundamentalizmu možemo naći u činjenici da je ničim izazvano ubačeni mladi Rom sa hendikepom (SPOILER!) ipak Božji stvor, a ne otelotvorenje demona usled stare ciganske kletve ili tako nečega.

    Jasno je da reditelj Xavier Gens, jedan od autora Novog Francuskog Ekstremizma, tu nema mnogo čega sa čim može raditi, pa se trudi vizuelno pripovedati koristeći slike iz Rumunije koje percipiramo kao standard poput Predsedničke Palate u Bukureštu, planinske ceste Transfagarasan (gde su koju godinu ranije snimali jednu epizodu Top Geara), konjske zaprege, Cigane, blatnjava sela, žene sa marmama na glavama koje čiste seoski hotel i slične stereotipe. Naravno, svi govore engleski, makar malo, a akcenti variraju od manje do više “drakula” načina izgovora. Rodni britanski akcenat tu i tamo pobegne i našoj protagonistkinji iako navodno igra Amerikanku, dok njen urednik i ujak Phil (Jeff Rawle) ima akcenat koji je britanskiji od kraljevske porodice i Eltona Johna zajedno.
    Gens detektivsku priču vodi korektno koliko može, trudeći se da je oplemeni egzotikom pravoslavnih hramova, upotrebom rumunskog jezika kada rumunski likovi međusobno razgovaraju i pokušajem rekreacije osećaja udaljenosti od civilizacije. Faktičke greške mu se, naravno, dešavaju poput obrijanog episkopa ili ih nasleđuje iz scenarija koji dobar deo poente gradi oko junakinjinog greha zavođenja mladog sveštenika, potpuno nesvestan činjenice da parosi (ekvivalent župnicima) nisu obavezni pridržavati se celibata.

    U hororu je, pak, Gens na svom terenu, zna graditi i gradirati atmosferu, a prepadi su mu munjeviti i nenadani toliko da nas čak može prodrmati i uplašiti, što je prilična retkost kod modernih horora. Tih nekoliko scena i “vrućih šamara” koje će nam lupiti rutinirani reditelj (kojem je ovo drugi film prošle godine, uz Cold Skin, kostimiranu SF fantaziju koja je imala nesreću da se pojavi u isto vreme kao i The Shape of Water sa kojim deli deo tematike) jedini su razlog da The Crucifixionu damo nekakvu šansu, iako nećemo pogrešiti ako ga odmah otpišemo kao pokušaj legitimizacije zločina.



    0 0
  • 05/26/18--00:00: Revenge
  • kritika pročitana u emisiji Filmoskop na HR3
    Nekoliko je polaznih točaka za razumijevanje fenomena kakav je Osveta, debitantski film francuske autorice Coralie Fargeat. Počnimo od samog naslova, tematike i pod-žanrovske odrednice. U pitanju je, dakle, film o silovanju i osveti (“rape and revenge”), što je često rabljen koncept u (eksploatacijskom) trileru koji ga približava žanru horora i čiji su najzvučniji naslovi Last House on the Left Wesa Cravena iz 1972., Ms. 45 Abela Ferrare iz 1981. i kultni I Spit on Your Grave Meira Zarchija iz 1978., s kojim Osveta ima i najviše zajedničkog po pitanju radnje. Zatim, riječ je o filmu koji dolazi iz Francuske, zemlje sa jakom tradicijom žanrovske kinematografije, i to kao jedan od naslova koji oživljavaju tzv. Novi Ekstremizam, pokret s prijelaza milenija. U filmovima Novog Ekstremizma po pravilu su žene najviše patile i putem preživljavanja te patnje su se oslobađale i osnaživale kao u filmovima Mučenice Pascala Laugiera iz 2008., A l’interieur Alexandrea Bustilloa i Juliena Maurya iz 2007., Krvava romansa Alexandrea Ajaa iz 2003. i NepovratnoGaspara Noea iz 2002., s kojim Osveta ima najviše (površinskih) sličnosti. Novost kod tog “novog” Novog Ekstremizma je, međutim, to da u filmovima žene nisu samo likovi i objekti, već da žene, i to debitantice, preuzimaju potpunu autorsku kontrolu uz jasnu feminističku potku. Tako je prošle godine u hrvatskim kino-dvoranama prikazan film Sirovo Julie Ducournau koji je prije toga bio svojevrsna festivalska senzacija i to ne nužno na žanrovskim festivalima.
    Potpuna svježina Osvete, međutim, ne krije se ni u posve predvidljivom prosedeu (djevojka biva silovana, pa kreće putem osvete), ni u feminizmu kao ključnoj moralnoj i filozofskoj odrednici, premda ga ovdje imamo u najsirovijem mogućem obliku, pa čak ni u pažljivo dorađenom audio-vizualnom identitetu koji dijeli s još jednim senzorno bombastičnim i visceralno moćnim prošlogodišnjim žanrovskim filmom-partnerom na festivalskoj turneji, žarkim suncem obasjanom francusko-belgijskom koprodukcijom Laissez bronzer les cadavres (autori Helene Cattet, Bruno Forzani,) iako svi ti elementi savršeno funkcioniraju uz pustinjske lokacije, napetu akciju i jurnjavu kao svojevrsnu posvetu najvećem feminističkom “blockbusteru” Mad Max: Fury Road. Vještina s kojom se Coralie Fargeat poigrava sa postavljanjem kadrova (za pustinjsku panoramu kojom se film otvara ispostavlja se da je odraz u avijatičarskim naočalama, a kasnije slike kroz obojeno staklo luksuzne vile izrazito su atraktivne), postavljanjem očekivanja (bijeli kauč kao da jednostavno zaziva rasprskavanje krvi po njemu), pravilnim upotrebama “čehovljevskih pušaka” i korištenjem elektronske zvučne pratnje zaista je impozantna, a sigurnost s kojom konstantno amplificira “cool” efekt skoro nevjerojatna za autoricu bez iskustva. Opet, najveći adut filma je transformacija njegove heroine od žrtve do osvjetnice koja, s jedne strane djeluje naglo, ali je s druge potkrijepljena čvrstim dokazima u formi izrazito realističnih dijaloga. No, krenimo redom.
    Taj prvi kadar i nekoliko koji ga slijede postavljaju nam situaciju. Zgodni bogati ljigavac Richard (u interpretaciji Kevina Janssensa) svoju vjerojatno novu, a svakako izuzetno mladu ljubavnicu Jen (Matilda Lutz) vodi na romantični vikend u luksuznoj vili u marokanskoj pustinji dok je svojoj supruzi slagao da je u lovu s prijateljima. Jen svakako izgleda izazovno u hiper-seksualiziranoj odjeći koja više otkriva nego što skriva, s pozom nešto odraslije Lolite sa lizalicom u ustima i sa stavom buduće zvijezde opće prakse (“celebrity”), ali ne djeluje kao najpametniji primjerak ljudske vrste. Čak i kada se pojave Richardovi prijatelji lovci svakako sirovijeg izgleda od svog kolege, Jen se novoj situaciji prilagođava na takav način da se upušta u flert sa jednim od njih, komunikativnijim Stanom (Vincent Colombe) dok priglupi Dimitri (Guillaume Bouchede) sve to zainteresirano promatra. Jasno, s postavkom Jen kao ne baš bistre kokete koja “sama traži nevolju”, Fargeat kao da računa na tipičnu reakciju publike da upadne u zamku i pomisli da je junakinja nekako sama kriva za svoju sudbinu, što naprosto ne stoji. Silovanje nitko ne priziva, a Jen će se ono dogoditi tri puta u tijeku filma. Prvo je doslovno, s uvodom u vidu Stanovog sablasno realističnog pitanja (“Šta to sa mnom ne valja da sada nećeš, a sinoć kao da si htjela?”) i, u nekom drugom filmu možda crnohumornim trenutkom nelagode kada ih Dimitri zatekne, a nakon što odbije Stanov poziv da se pridruži, autoričina kamera se seli s njim, u dnevnu sobu, uz pojačavanje muzike da nadjača vriskove koji s kata dolaze. Richarda tada, zgodno, nema u blizini (otišao je po lovačke dozvole), što ne znači da druga dva silovanja, ona metaforička i simbolička, neće počiniti on sam. Kao i svaki privilegirani frajer, njegov prvi pokušaj će biti kontrola štete: podmićivanje obećanjem posla u Vancouveru (“To ti je praktički Los Angeles”), zastrašivanje i fizičko nasilje – šamar kada Jen ne pristane na njegovu igru već inzistira da je odvede doma i još biva “dovoljno drska” da zaprijeti da će sve priznati njegovoj ženi. Jasno, on joj ne može vjerovati jer ju ne drži u šaci, pa ćemo doći i do trećeg silovanja, vani, na litici s koje će je iznenada baciti, a ona će se “prizemljiti” na oštru granu koja će probiti njen abdomen. Osveta, dakle, nije nikakav njen plan ili instinktivna reakcija na traumu koja joj se dogodila, već joj je to jedina šansa za preživljavanje. Spasenje svakako nije teklo glatko, ali se Jen, odnosno autorica Coralie Fargeat mora pohvaliti za inovativnost da se to izvede kao svojevrsno vatreno krštenje (spaljivanje suhe trave i granja kako bi se srušilo stablo ili odlomila grana na koju je ona nabijena) i asocijacija na Feniksa, pticu koja se diže iz pepela. Prvi dio transformacije je obavljen: Jen je od plavuše usljed gareži i prašine postala brineta, te je barem svjesna da je njih trojica živu neće pustiti. Svoju prvu žrtvu će prigodno ubiti prije nego li se dovrši njena potpuna transformacija, i ta žrtva će biti najslabija karika u čoporu, Dimitri, kojeg će pokušati iznenaditi lovačkom puškom, da bi ga “dovršila” nožem u krvavoj bliskoj borbi. Drugi dio transformacije odigrava se kasnije, u toku noći, u špilji, uz pomoć halucinogene droge da otupi bol odstranjivanja ostatka grane iz trbuha, i termički obrađene limenke piva čiji će se logotip pretvoriti u atraktivnu tetovažu ptice raširenih krila oko Jenina pupka. Od one tupaste kokete skoro da ništa više nije ostalo, Jen se u potpunosti pretvorila u ratnicu-osvetnicu s puškom u ruci spremnu na akciju što god to moglo značiti. Pritom je njena osveta potpuno funkcionalne prirode, ona čini to što mora i zato što mora, bez užitka.
    Filmovi uopće, a u ovom žanru naročito, zahtijevaju određenu suspenziju nevjerice da bi progurali svoje često žestoke obrate, i to je slučaj i s Osvetom. Međutim, oni su ovdje efektni i kao način da se okrene radnja filma, i kao vizualni trik, ali i kao izjava autorice koja nas tjera da propitamo svoj inherentni seksizam ili makar površnost da sudimo žene na osnovi fizičkog izgleda i pojave koja je podređena našim (gledalačkim, ali i općenito muškim) očekivanjima i preferencijama. Ne, u njenoj viziji Jen nije objekt, nije ni priglupa ni nesposobna, samo se takvom predstavljala jer se to od nje očekivalo i jer je mislila da će je to dovesti nekamo u muškom svijetu. Naoružana i sa svojim mučiteljima jednaka, ona može sama postavljati pravila.




    0 0


    How much do we know about one another? About our friends, neighbours, even spouses and family members? Do we occasionally have some secrets to keep? What do we tell them about our lives? How much do we want to tell them? What do we filter out as unimportant, less important, a thing to be told at the right time? Would we submit ourselves to an experiment in radical honesty, making all of our communications completely transparent for a period of time? Would we better off as the titular perfect strangers?

    Let us say we have a group of coupled-up friends on a dinner in a fancy Madrid apartment. Three couples and one single man, to be precise. Men have been friends for a period of time, they play football together, and their spouses came into the crew a bit later.

    Alfonso (Eduard Fernández) and Eva (Spanish star Belén Rueda) are the hosts, he is a mediocre plastic surgeon “doing tits and asses for waitresses and hair-dressers”, she is a psychotherapist coming from the upper-class doctors’ family. Some of their conflicts are about their professions and class background, while the others concern their teenage daughter and their different approaches to her.

    Antonio (Ernesto Alterio) and Ana (Juana Acosta) are a middle-class couple with two children whose principal problem is his mother living with them.

    Eduardo (boyishly good-looking Eduardo Noriega) and Blanca (Dafne Fernández) are seemingly happy newly-weds with quite active sexual life. She is not satisfied with her “new girl” status in the group, while he is one of those man-child types always going into risky business ventures to keep the sense of an adventure.

    Pepe (comedic gold Pepón Nieto) is an over-weight gym teacher who was supposed to come with his new girlfriend Lucia who suddenly fell ill.

    At one point, the conversation takes a turn towards their absent friend who is going through a complicated divorce since his wife caught him in act via text messages. The women around the table are taking the standpoint that he is a pig for cheating on his wife. The men, however, blame the technology and their friend’s naivety not to remove his “digital footprint” because people were cheating and having secrets since the dawn of time but the families were not destroyed because of that.

    So everybody agrees to the experiment until the end of the night (which is, by the way, the night of two celestial phenomena – blood moon and lunar eclipse, suggesting some crazy behaviour to ensue) in which every call would be put on loudspeakers, every text message and chat would be read aloud, and every photo shown. As the night goes on, the secrets that would surface are getting more and more serious and attempts of cover-up turn into even bigger chaos threatening to dissolve marriages and friendships.

    If it seems vaguely familiar, just try to change some of the characters’ names and the setting city from Madrid to Rome and you will get exactly the same film from a year before directed by Paolo Genovese. Even the title is the same, and this remake directed by the Spanish veteran of horrors and cheeky comedies Álex de la Iglesia is one of the “frame for frame” sort. We might find some traces of de la Iglesia’s regular collaborator Jorge Guerricaechevarría in the writing, especially in the witty dialogues, but there is little to no chaos with only a dash of fantasy sequences de la Iglesia is known for. As with Genovese’s film, this version of Perfect Strangers would work better on stage.

    That is a pity since the Spanish director has proven to be the master of on-screen chaos capable to move fluidly through genres, but to maintain the quality of his films and the tempo of a film in two years. It seems that he is picking up the pace in the last couple of years, and some sacrifices are being made. While not being a bad film at all, Perfect Strangers would be remembered one of de la Iglesia’s less stylish and less necessary works.

    0 0
  • 05/28/18--00:00: Deadpool 2
  • kritika originalno objavljena na Monitoru
    2018.
    režija: David Leitch
    scenario: Rhett Reese, Paul Wernick, Ryan Reynolds (prema Marvelovom stripu)
    uloge: Ryan Reynolds, Josh Brolin, Morena Baccarin, Zazie Beetz, Julian Dennison, Brianna Hildebrandt, Shioli Kutsuna, Leslie Uggams, Stefan Kapičić, Karan Soni, T.J. Miller, Eddie Marsan, Brad Pitt, Bill Skarsgard, Terry Crews, Rob Delaney, Lewis Tan

    Ma koliko me zabavio sa svojim logorejičnim protagonistom, živahnim scenariom prepunim referenci, meta-filmskih momenata i rušenja četvrtog zida, te sa osvežavajućom samostalnošću u okviru Marvelovog filmskog sveta i kompaktnim formatom od svega nešto preko 100 minuta, jedan sam od onih koji u originalnom Deadpoolunisu videli nešto istinski revolucionarno u svetu “superhero” filmova. Ispod te anarhično-šarene površine krila se osnova tipičnog super-herojskog filma “origins” sorte i u to se nije diralo. Pomislite na majicu sa likom Najpoznatijeg Svetskog Ikoničkog Revolucionara™ kao proizvod Poznate Kompanije™ koju su sašili radnici u nekoj zemlji trećeg sveta na rubu ili preko ruba eksploatacije. Mislim, majicu ćete nositi ako vam se sviđa (a u Deadpoolu ima dosta toga za pohvalu), ali time nećete promeniti svet, zapravo samo ćete učvrstiti postojeće stanje.

    Bilo kako bilo, Deadpool je dobio svoj nastavak, sa jačim budžetom i u jačem terminu, te sa poznatijim rediteljem u fotelji. Ti “detalji” samo podižu očekivanja, a nastavci, posebno oni sa brojem 2, su sami po sebi problematični. Jer kako se odnositi prema hitičnosti prvog dela? Još istoga? Ponovno izmisliti točak? Nešto između? Promeniti mu suštinu, a ostaviti formu? Napraviti blagu varijaciju na temu tipa “isto to, samo malo drugačije”? Hajdemo reći da Deadpool 2 balansira između poslednje sve solucije i da je u konačnici ovo (još) više Marvel, a manje Deadpool film, ako me razumete.
    A nije da se scenaristički dvojac Rhett Reese / Paul Wernick, sada proširen na trojac glavnim glumcem Ryanom Reynoldsom koji izgleda sam sebi piše replike kao kakvu stand-up rutinu, ne trudi da učini nastavak posebnim filmom, referirajući se na njegovu porodičnu potku koja se skriva ispod ponosno iznešenog amblema R-filma (namenjenog 17+ gledaocima), ili čak ubijajući glavnog lika negde pri početku filma (referirajući se, naravno, na Logana, prošlogodišnju ozbiljnu superjunačku dramu). Ili nudeći komentar političke situacije kroz stvaranje rodno neutralne progresivne super-skupine X-Force (derivativno ime odmah biva prokazano), da ne pominjemo da se jedan od junaka u njoj zove Zeitgeist i jedina mu je mutantska osobina riganje kiseline (što je bio efekat Zeitgeistfilmova i političke filozofije na mene), a Colossus (glasovnu ulogu reprizira Stefan Kapičić) je sada otvorenija ruska komunjara nego što je to bio u prvom filmu – Marxov portret mu visi sa zida. Za pohvalu je i uvođenje prve gay superhero veze – Negasonic Teenage Warhead (Hildebrand) sada ima devojku Yukio (Kutsuna) koja izgleda kao odbegla manga-heroina.

    Srž obiteljske drame u filmu je pokušaj spasavanja duše jednog izmučenog klinca, Russella, odnosno Firefista (Julian Dennison iz The Hunt for Wilderpeople), mladog mutanta koji ima nameru ubiti direktora sirotišta (Marsan) koji ga sadistički muči, što će mu dati osećaj moći i pretvoriti ga u super-zlikovca (jer super-heroji ne primaju debele u svoje redove). Po njega iz budućnosti dolazi Cable (Josh Brolin u drugoj ulozi u drugom Marvel filmu u mesec dana, što biva primećeno i u scenariju), kao očiti omaž originalnom Terminatoru, sa kojim će naš naslovni junak održavati prijateljsko-neprijateljske odnose do kraja filma.


    E, da, Deadpool nam je nešto depresivan i suicidalan jer su mu ubili Vanessu (Morena Baccarin, izuzetna), pa jedva čeka da joj se pridruži. Naravno, ništa od toga ne mora biti permanentno, ali žrtvovanje jednog takvog lika sa kojim protagonista ima hemiju i ping-pong dijaloge obično osakati film. Ovde to igrom slučaja nije slučaj, jer se u X-Force pojavljuje jednako pričljiva, duhovita i bezobrazna Domino (Beetz), cura koja stvarno ima puno sreće, pa će ona uskočiti u Vanessine cipele u humorno-dijaloškom smislu, ne i u onom romantičnom. Od Reynoldsa smo navikli da mu Deadpool kao lik toliko stoji da ga sada više ne skida ni u drugim svojim filmovima, ali Zazie Beetz se može pokazati kao pravo otkrovenje filma.

    Zašto idem ovako zbrda-zdola? Prvo, film se toliko oslanja na svoj zaplet da ga je teško zaobići, a isti je prilično linearno zasnovan. Drugo, kada bih nabrajao štoseve redom, samo njima bih ispunio mesečnu kvotu reči. Inače, njih baš ima, čak iako nisu svi jednako uspeli, i po tom rapidnom ispaljivanju je Deadpool 2potpuno na liniji sa originalnim filmom. Uspeh tog pristupa, međutim, nije isti – u prvom Deadpoolu je to sve bilo novo i sveže za pojmove superhero filma, ovde nemamo samo iskustvo Deadpoola, već i Suicide Squada i još koječega. Opet, valja napomenuti cameo-ulogu Brada Pitta koju ćete bukvalno propustiti ako trepnete u krivom trenutku.

    Opet, film nije samo prosti zbir svojih štoseva. Zanatski i formalno, Deadpool 2 je sasvim solidan kao Marvel film koji se malo poigrava sa ozbiljnošću koja se za dotični filmski univerzum podrazumeva i koji inspiraciju nalazi u starim samostalnim ili rano-franšiznim žanrovskim klasicima poput Terminatora ili Robocopa. Međutim, kao nastavak Deadpoola je u svojim htenjima i dometima logičan, premda ne i dovoljno srčan. Naprosto fali momentuma.




    0 0
  • 05/30/18--00:00: Hostiles
  • kritika originalno objavljena na DOP-u
    Bivši glumac, a sada autor sa statusom večite nade Hollywoodskog filma Scott Cooper iza sebe kao scenarista i reditelj iza sebe ima četiri filma od kojih samo u slučaju prvenaca Crazy Heart, baladično-romantične country drame indie štiha, nije zagrizao više nego što je sposoban sažvakati. Usledili su filmovi koji su zacementirali njegov potencijal, koji su po delovima i na momente graničili sa savršenstvom filmske umetnosti, ali koji su se raspadali kao celina, “backwoods noir” Out of the Furnace(grandiozan kao Springsteenov album, sa dinamičkim akcentima na pogrešnim mestima za filmsko delo) i gangsterska drama Black Mass u kojoj je pokušao da u “matter of fact” maniru ponovi priču o Jamesu “Whiteyu” Bulgeru koju je Martin Scorsese onako koloritno ispričao u The Departed. Na red je došao western Hostiles nastao po starom i možda zaboravljenom manuskriptu pokojnog Donalda E. Stewarta(originalna Jack Ryan trilogija, MissingCoste-Gavrasa) koji je ostao razapet između različitih tendencija u narečenom žanru.

    Western se kao žanr dosta menjao od ranih vremena kada je film služio samo kao novo oruđe za učvršćivanje mitoloških obrazaca iz usmenih legendi i jeftine literature, preko klasičnog i zlatnog doba Hawksai Forda, novohollywoodskog revizionizma, početaka političke korektnosti 90-ih, Tarantinovog postmodernizma, pa do savremenih “dark & gritty” trendova koji oslikavaju manje glamurozne, realistične aspekte života na granici poznatog (civiliziranog) sveta. Hostiles svojim tonom pokušava da se uvrsti u poslednju kategoriju i Cooper to podvlači osećajem važnosti poruke koju film prenosi i kako je prenosi, ali i ta poruka (da neprijatelj nije nužno rasno/etnički kodiran) i način na koji se do nje dolazi pripada nekom drugom vremenu. Uostalom, je li zaista novina da su beli Amerikanci nad domicilnim indijanskim stanovništvom počinili genocid i treba li zaista kodirati indijanska plemena kao dobre i loše momke samo prema njihovom odnosu prema belim doseljenicima i načinu života gde su oni dobri istovremeno mudri i mistični, a oni loši potpuni divljaci žedni krvi?

    Upravo sa tim kodiranjem film i počinje. Uvodna sekvenca je parafraza Fordovog klasika The Searchers (koji će i kasnije biti citiran u vezivnom tkivu Hostiles, vistama-vedutama sa kolom na konjima pod Suncem) gde divlji Komanči usred bela dana napadaju usamljenu farmu doseljenika, ubijaju oca porodice i troje dece, dok se majka Rosalee Quaid (Rosamund Pike) spasava tako što beži u šumu i skriva se tamo. Ta sekvenca stoji u opoziciji sa sledećom scenom u kojoj kapetan američke vojske, Joseph Blocker (Christian Bale) nadgleda kako njegovi vojnici lasom hvataju Apače, odvode ih u zarobljeništvo i čiste teren za nove doseljenike. Blocker će još dodatno biti uspostavljen kao noseći lik filma, veteran pred penzijom koji mrzi Indijance, u sceni razgovora sa svojim suborcem narednikom na rubu PTSP-a Metzom (Rory Cochrane), čime je određena njegova polazna tačka u razvoju lika.

    S tim u vezi, misija, ona arhetipska poslednja misija koju dobija, da po predsednikovom naređenju sa grupom odabranih ljudi sprovede umirućeg čejenskog poglavicu iz zarobljeništva u New Mexicu do tradicionalnog obrednog mesta za sahranu u Montani, biće i njegov put transformacije i iskupljenja na kojem će shvatiti da neprijatelji mogu biti i od izolacije poludeli traperi i psihopate u vlastitim redovima, pa i zemljoposednici koji misle da su iznad zakona, a ne samo Indijanci, naročito ne oni od mudre i mistične vrste. Naravno, na tom putu će njegova ekipa vrlo brzo upoznati istraumiranu udovicu iz prve scene, pa će se između ovo dvoje nagriženih ljudi uporedo s linearnom pričom razvijati i tinjajuća ljubavna priča.
    Priča o belačkoj krivici i iskupljenju prirodno pripada valu westerna iz ranih 90-ih (manuskript, pak, datira iz perioda kasnih 80-ih), ali svoj toj briljantnoj fotografiji Masanobua Takayanagija i emocijama nabijenoj orkestraciji Maxa Richtera, kao i glumi vrhunski izabrane postave uprkos ne uspeva dostići nivoe koji su zacrtali Dances with the Wolves i The Unforgiven. To ne znači da je reč o lošem filmu, daleko od toga, pre svega zbog interakcije među glumcima i pojedinim briljantno napisanim i sjajno postavljenim scenama koje zaista zalaze u dubinu ljudskog bola (kao što je razgovor kapetana sa ranjenim suborcem ili udovičino insistiranje da sama pokopa svoju familiju dok Blocker i njegovi ljudi to posmatraju). U tim trenucima Cooper dokazuje da je reč o izuzetno darovitom autoru.

    Problem je, međutim, domet filma koji dobacuje negde do nivoa The Revenant, što nije nimalo laskavo. Jednako tako je linearan i oslonjen na dramaturške klišee, jednako tako arbitraran prema istoriji i jednako tako manjak “mesa” pokušava da nadoknadi viškom stava kako reč o nečemu iznimno važnom. Dobro, Cooperov film ipak dobacuje malo više od toga, ali zaista ume da iritira idejom da bi se zbog tobožnje slobode gledaoca da poveže motive istom uskrate relevantne informacije. One, doduše, ponekad bivaju promumlane u kadru, ali to nije ni izbliza dovoljno da bismo stekli realnu i detaljnu sliku.

    I tako nešto imamo od samog početka (zašto bi, osim zato što je to zgodno, Komanči jurišali na familiju danju, a ne noću). I nastavlja se u motivaciji našeg protagoniste (otkud on zna čejenski jezik), pa i celoj postavci misije (otkud čejenski poglavica u zatvoru daleko na jugu SAD). Otkud Francuz koji ne govori engleski u američkoj vojsci i zašto ga igra Timothée Chalamet ako služi samo da pogine u prvom obračunu. Nekakva faktografija se mora uspostaviti ako se već priča priča koja ima ambicije da nadiđe tipične sage o kaubojima i Indijancima, dobrim i lošim momcima, crnim i belim šeširima. Ili čisto filmski, zašto su likovi koji imaju potencijala da budu nešto više od ispaljivača stavova i figura u rekreaciji komadića istorije, toliko podređeni centralnom dvojcu (možda trojcu, sa poglavicom, ili četvercu ako se pridoda još i Metz) da se čini kao da ih van filma i nema? Ponavljam, Hostiles je daleko od lošeg filma, ali ga njegova nedomišljenost čini izuzetno ranjivim na nezgodna pitanja.


    0 0
  • 05/31/18--14:30: Lista - Maj 2018

  • ukupno pogledano: 48
    prvi put pogledano: 45
    najbolji utisak (prvi put pogledano): Revenge
    najlošiji utisak: Con Man

    *ponovno gledanje
    objavljene kritike su aktivni linkovi


    datum izvor Naslov na Engleskom / Originalni naslov (Reditelj, godina) - ocena

    01.05. festival Tarzan's Testicles / Ouale lui Tarzan (Alexandru Solomon, 2017) - 7/10
    02.05. festival Housewife (Can Evernol, 2017) - 8/10
    04.05. festival Satan's Slaves / Pengabdi Satan (Joko Anwar, 2017) - 4/10
    04.05. video The Child Remains (Michael Melski, 2017) - 5/10
    04.05. festival Good Manners / As Boas Maneiras (Juliana Rojas, Marco Dutra, 2017) - 6/10
    05.05. kino Lean on Pete (Andrew Haigh, 2017) - 6/10
    05.05. festival Tigers Are Not Afraid / Vuelven (Issa López, 2017) - 7/10
    05.05. festival The Cured (David Freyne, 2017) - 6/10
    06.05. festival The Gulf / Körfez (Emre Yeksan, 2017) - 5/10
    07.05. festival A Violent Life / Une vie violente (Thierry de Peretti, 2017) - 6/10
    09.05. kino This Changes Everything (Avi Lewis, 2015) - 5/10
    09.05. festival Monster Hunt 2 (Raman Hui, 2018) - 8/10
    10.05. festival When Pigs Come / Kad dođu svinje (Biljana Tutorov, 2017) - 8/10
    10.05. festival The Waldheim Waltz / Waldheim's Waltz (Ruth Beckermann, 2018) - 9/10
    10.05. festival Piazza Vittorio (Abel Ferrara, 2017) - 8/10
    10.05. festival Martyr (Mazen Khaled, 2017) - 4/10
    11.05. video The Commuter (Jaume Collet-Serra, 2018) - 4/10
    11.05. video American Satan (Ash Avildsen, 2018) - 6/10
    *12.05. kino The Disaster Artist (James Franco, 2017) - 8/10
    13.05. festival Winter Brothers / Vinterbrodre (Hlynur Palmarson, 2017) - 7/10
    13.05. video Con Man (Bruce Caulk, 2018) - 3/10
    14.05. video Still/Born (Brandon Christensen, 2017) - 3/10
    15.05. kino The Girl in the Fog / La ragazza nella nebbia (Donato Carrisi, 2017) - 6/10
    15.05. video Ingrid Goes West (Matt Spicer, 2017) - 8/10
    15.05. video Detroit (Kathryn Bigelow, 2017) - 9/10
    16.05. video The Sense of an Ending (Ritesh Batra, 2017) - 6/10
    16.05. kino The Crucifixion (Xavier Gens, 2017) - 4/10
    17.05. video Gook (Justin Chon, 2017) - 7/10
    17.05. video Small Town Crime (Eshom Nelms, Ian Nelms, 2017) - 6/10
    17.05. festival Sami Blood / Sameblod (Amanda Kernell, 2016) - 8/10
    18.05. video Pyewacket (Adam McDonald, 2017) - 4/10
    18.05. video Jumanji: Welcome to the Jungle (Jake Kasdan, 2017) - 6/10
    19.05. festival Revenge (Coralie Fargeat, 2017) - 9/10
    19.05. video Killing Gunther (Taram Killam, 2017) - 4/10
    *19.05. video Dazed and Confused (Richard Linklater, 1993) - 9/10
    20.05. video I Am Not a Witch (Rugano Nyoni, 2017) - 8/10
    20.05. kino Deadpool 2 (David Leitch, 2018) - 6/10
    20.05. video The Time of Their Lives (Roger Goldy, 2017) - 5/10
    22.05. video Unforgettable (Denise Di Novi, 2017) - 3/10
    23.05. video Hostiles (Scott Cooper, 2017) - 6/10
    23.05. video Drone (Jason Bourque, 2017) - 4/10
    23.05. video Marrowbone / The Secret of Marrowbone / El secreto de Marrowbone (Sergio G. Sanchéz, 2017) - 5/10
    23.05. video Iron Man 2 (Jon Favreau, 2010) - 5/10
    24.05. video Hangman (Johnny Martin, 2017) - 3/10
    26.05. festival The Wandering Soap Opera / La telenovela errante (Raul Ruiz, Valeria Sarmiento, 2017) - 9/10
    27.05. video Perfect Strangers / Perfectos descondidos (Álex de la Iglesia, 2017) - 6/10
    *29.05. kino The Nile Hilton Incident (Tarik Saleh, 2017) - 8/10
    30.05. kino Bad Samaritan (Dean Devlin, 2018) - 7/10

    0 0

    The third instalment of Vincke-Verstuyft film series based on Jef Geeraets’ hit crime novels titled Control (the original Flemish title with the direct translation Double Face makes a bit more sense, while avoiding confusing the film with a dozen others) came eight years after the second and the whole 14 after the first one. While The Memory of the Killer (2003) was a considerable international hit that year, even dubbed the year’s best crime thriller, Dossier K. (2009) never raised above the local level. So far, Control falls somewhere in between those two: it is a well-done, slick crime thriller / procedural with some festival and video exposure world wide, yet nothing exactly groundbreaking.

    Directed by Dossier K.’sJan Verheyen, Control is the strongest in portrayal of two Antwerp ace police detectives working on especially complex cases, Fredy Verstuyft and Eric Vincke (Werner De Smedt and Koen De Bouw, respectively, both reprising their roles from previous films) and the rift the time has created between them. The case in case here is the one involving a vicious serial killer who leaves naked, decapitated bodies of women somewhere in the eastern part of Flanders. While “by the book” Vincke, now superior to his former partner, wants to explore the murders connection to similar cases in Cologne and even employs a profiler from Netherlands Mulder (Marcel Hensema), “rogue” Verstuyft thinks the key to solve the mystery is Rina (Sofie Hoflack), a minor celebrity psychologist / owner of a rehabilitation centre and a party animal whom he found naked and possibly drugged in the vicinity of one of the crime scenes and took for intended next victim of the killer. The woman drives the rift in between two of them and the things worsen when Verstuyft starts a romantic relationship with her…

    The good thing is that Control is more modest than ambitious, which serves perfectly for a police procedural / serial killer flick. The particular subgenre was bled dry in the 90’s, so some kind of relocation and re-contextualization would not do suffice to save it. Verheyen, however, goes for the familiar “meat and potatoes” appeal for serial watchers and fans of the genre with a dash of euro-chic taken from Scandinavian thrillers and neo-noirs from the first decade of the new millennium, mostly felt in crisp digital cinematography by Danny Elsen that starts with lots of modern architecture in cold palette shifting it to depleted city centre flats and warmer bloody reds nearing the end and in Joris Oonk’sand Chirsnanne Wiegel’s electronic score discretely dictating the tempo.

    Well-acted and well-directed, Control does not wear out its welcome even in the format of a notch over two hours. The script by Carl Joos(of Broken Circle Breakdown fame) is functional enough to propel the film from point A to point B to point C and so on, the dialogue is witty at moments and Joos acknowledges the limitations of the genre as in the limits of the pool of suspects, deploying plot twists in all the right places. The director Verheyen deserves kudos for hat-tips to sleazy thrillers of the 90’s and especially to Paul Verhoeven’s masterpiece of the genre, Basic Instinct, as he does for a couple of sex scenes between Fredy and Rina. No matter that they are, like, ridiculously pretty people (movie star level) we probably could not see in real life. Well, how about those beheaded corpses in densely populated Flanders? I did not think so either.

    0 0
  • 06/04/18--00:00: The Nile Hilton Incident
  • kritika originalno objavljena na Monitoru


    2017.
    scenario i režija: Tarik Saleh
    uloge: Fares Fares, Mari Malek, Yasser Ali Maher, Ahmed Selim, Hania Amar, Mohamed Yousri, Slimane Dazi, Hichem Yacoubi, Ger Duany

    Zanimljivo kako su neki žanrovi transferabilni kroz prostor i kroz vreme samo ako onaj koji ih se hvata zna u kolikoj se meri čega treba držati. Uzmimo primer noira, filmskog žanra sa korenima u američkoj pulp literaturi detektivske sorte, čije je ime ima korene u tehničkim specifikacijama, a ne u sadržini. Nastao u periodu oko Drugog svetskog rata, sniman danju sa tamnim filterima ne bi li dočarao noć, noir je na domaćem terenu u Americi, a posebno u Los Angelesu. U novohollywoodskoj reviziji, znojni dani su zamenili lepljive noći, krajem 80-ih i ranih 90-ih često je ubacivana ljigava soft erotika u zaplet, a sa Blade Runnerom noir je otišao i u budućnost. U francuski kontekst ušao je nedugo nakon rata i to je učinio izuzetno elegantno – pariški žargon je dostojno zamenio američki “hard boiled” sleng, a policijski inspektori su došli na mesto policijskih ili privatnih detektiva. Na prelazu milenijuma, noir je, prvo u literaturi, a onda i na filmu, zauzeo Skandinaviju, insistirajući na klasnim i socijalnim kontekstima i zloupotrebi moći u naizgled idiličnom društvu. Pitanje svih pitanja bi bilo kako bi izgledao noir van zapadnjačkog konteksta, a švedsko-egipatski reditelj Tarik Saleh je ponudio odgovor u svom nagrađivanom (pobednik Sundance festivala u ne-američkoj konkurenciji) filmu The Nile Hilton Incident.
    Osnovni elementi su više američki negoli skandinavski utoliko koliko “setting” Kaira između bede i glamura, tradicije i modernosti više podseća na “džunglu na asfaltu” Los Angelesa nego na zaleđenu vodu Stockholma ili Copenhagena ispod koje se mulj tek nazire. Tako imamo žrtvu – pevačicu i high-end prostitutku, svedokinju ilegalnu imigrantkinju i hotelsku čistačicu (Malek), te trojicu muškaraca koji su u ubistvo upleteni. Jedan je poslovno-politički moćnik Shafiq (Ahmed Selim), drugi je njen menadžer i svodnik Nagy (Yacoubi), Tunižanin sa kojim je bila upletena u seriju iznuda, a treći je misteriozni ubica (Dazi), povezan sa jednim ili drugim. To sve treba da razreši prosečno korumpirani (podmitljivi, ali i otvoreno kradljivi) egipatski policajac Noredin Mostafa (Fares Fares, ujedno i jedan od producenata filma) sklon porocima poput lančanog pušenja i kombinacije tableta sa pivom čiji nezadrživi uspon kroz policijsku hijerarhiju potpomaže njegov šef i stric Kammal (Maher). Noir ne bi bio noir bez “fatalke”, i nju imamo u formi žrtvine kolegice i prijateljice, Tunižanke Gine (Amar). Vreme radnje je takođe zanimljivo, predvečerje revolucije koja je odnela korumpirani režim Hosnija Mubaraka, a nezadovoljstvo u zraku se može seći nožem.

    Upravo se u egipatskom kontekstu krije puna snaga Salehovog filma. Naime, koristeći se stvarnim, a nepovezanim događajima (ubistvo izvesne libanonske pevačice u hotelu se dogodilo tri godine pre događaja na Tahrir trgu), Saleh uspeva u naumu da sprovede detaljnu sondažu egipatskih socijalnih prilika i tako napravi političan film bez pretenzija prema aktivizmu ili istoričnosti, a samu revoluciju pritom koristi dramaturški vešto kao dimnu zavesu u koju obavija rasplet filma. Iako je snimanje u Egiptu prekinuto nedugo nakon početka (dovršeno je, ironije li, u Casablanci), kamera Pierrea Aima uspeva da uhvati užurbanu, pa čak i divlju svakodnevicu najvećeg arapskog grada i svojevrsnog središta globalne kulture i to ne samo slikajući poznate toponime, već se spuštajući i na ulični nivo. Replika u kojoj jedan policajac kaže drugom da “ovo nije Švicarska i da nema on šta tu tražiti pravdu” možda zvuči kao komadić Chinatowna u gunguli Blade Runnera, ali ju nije teško “kupiti”.
    Samu priču Saleh (poznat po dokumentarcu Gitmo, animirano-igranom filmu Metropia i igranom filmu Tommy) vodi na različite načine u različitim etapama filma. Nakon podastiranja faktografije zločina kao polazne tačke za istragu i uspostavljanja Noredina kao lika (Fares Fares to olakšava svojim nezanemarivim prisustvom na ekranu, lice nam je poznato iz danskog hit-serijala o Q odeljenju, iz Star Wars filma Rogue One i nekoliko internacionalnih koprodukcija), početak istrage podseća na tipičan procedural a potpisivanje vremena i mesta događaja čak priziva u pamet seriju Law and Order, da bi se kasnije atmosfera zgušnjavala, a u fokus dolazili elementi noir misterije i političkog trilera.

    Iako na površini i po pejzažu The Nile Hilton Incident bio bliži američkim klasicima, suština filma je više na tragu skandinavskih filmova. Zločin ne postoji u nekom imaginarnom svetu, već u realnom, a socijalne, pa i političke komponente istog moraju završiti pod povećalom. I autor filma i njegov glavni glumac – producent vrlo dobro funkcioniraju u više konteksta, arapskom, skandinavskom i žanrovski-filmskom, pa je tranzicija fluidna, a mešavina prilično opojna. Tako da, ma kako čudno i derivativno u opisu zvučao, skandinavsko-egipatski noir The Nile Hilton Incident radi baš onako kako treba.



    0 0
  • 06/06/18--00:00: Bad Samaritan
  • kritika originalno objavljena na DOP-u
    “Potrebno je puno mozga da bi se bilo ovako tupav” je citat koji se polu-legendarno pripisuje američkoj country folk zvezdi Dolly Parton. U istom ili blago izmenjenom obliku, taj kredo je potpuno primenjiv na film Bad Samaritan, počevši od tupavog naslova naniže. Možda, u krajnjoj liniji, nije potrebno baš toliko mozga da bi se nešto takvo kreiralo, ali svakako neophodna petlja u neograničenim količinama, ponešto spisateljskog i rediteljskog talenta i mnogo, mnogo veštine. Jer ova bezobrazna vežba iz hitchcockovske napetosti upakovana u jeftini celofan psiho-trilera iz 90-ih traje punih 110 minuta, ali se gleda netremice kao da traje ispod psihološkog limita od sat i po vremena.

    Trebaće nam više od pola filma da uvodni flashback na tinejdžera koji maltretira i na koncu ubija konja povežemo sa naslovnim zlikovcem kojeg igra škotski glumac David Tennantšto nam u retrospektivi neće izgledati kao tako težak posao. Jer njegov uglađeni, prebogati psihopata ima po statuu konja ili makar konjsku glavu priheftanu za zid u svakoj prostoriji svakog svog doma. Mada, zapravo, on nam nije niti u fokusu negde do sredine filma.
     
    Ta čast pripada Seanu (Robert Sheehan), irskom imigrantu i tipičnoj lenjštini u svojim 20-im godinama života koji nije ni svestan koliko je njegova devojka Riley (Jacqueline Byers) iznad njegove lige i koji kao fotograf sanja status velikog umetnika toliko da odbija nameštene poslove koji mu se čine korporativno-bezdušni. Umesto toga, dok se ne proslavi, on sa drugarom Derekom (Carlito Olivero) tezgari na naplati parkinga u finom restoranu i njih dvojica imaju “genijalnu” shemu da pokradu ponešto iz kuća gostiju restorana dok dotični večeraju, jer to je “upscale” Amerika, svaki auto ima navigaciju i svako ima svoju adresu memoriziranu pod “Home”. Iako dovoljno paze da beže od alarma i da ne uzimaju očito velike stvari (poput televizora, kompjutera i sličnih), nisu ni svesni rizika svojih eskapada. Recimo, to što su majka, otac i dvoje sitne dece na večeri u restoranu ne znači da u dnevnoj sobi nemaju dobermana. O tome šta se može desiti ako opljačkaju pogrešnog čoveka i on ih otkrije da i ne govorimo.

    I dođosmo do našeg naslovnog psihopate. Njegovo ime je Cale Erendreich i on je tipičan predstavnik arogantnih poslovnjaka, sa mobilnim telefonom večito na uhu, čak i za večerom i za volanom svog novog i sjajnog Masserattija. Sean upada u njegovu ultra-modernu kućerinu, nalazi novu kreditnu karticu u nepročitanoj pošti, aktivira je i njuškajući po stanu u uredu otkriva kožom i lancima okovanu mladu ženu (Kerry Condon). Kako nema vremena da je oslobodi, Sean beži s lica mesta i anonimno naziva policiju ne bi li neko intervenirao. Cale, naravno, ima već spremne priče i alibije, zna da mu je neko bio u stanu, a nije mu teško otkriti ni ko je to bio, pa se Seanov život pretvara u pakao, svi njemu bliski su ugroženi, njemu niko ne veruje, a psihopata napaljen na dresiranje ljudi steže obruč oko njega…
     
    Naravno, vodeći se čistom, a ne filmskom logikom, nije preterano teško iskidati Bad Samaritan na komadiće na sto i jednom mestu, od tankog objašnjenja otkud Sean sa sve svojim jakim akcentom u Portlandu, preko nezgode koju Riley doživljava koja bi ju po logici stvari bacila u trajnu komu, a ona samo što nije otpuštena iz bolnice, pa do “magijskog realizma” u tretmanu modernih tehnologija (koja su sve čuda moguća sa kompjuterima i mobilnim telefonima, pa vi pojma nemate, samo treba znati, a ni to nije baš tako teško). U scenariju se ne nudi nijedan uverljiv alibi, a režijski se sve maskira mutnjikavim osvetljenjem i vidljivim dimnim zadasima tako da nam je jasno da Sean i Derek puše malo previše trave, pa nije ni čudo što ih drugi ne smatraju ubrojivima, a ni oni sami sebima ne bi baš verovali.

    Takav “laissez-faire” pristup prisutan je i u domenu glume i on radi posao. Sean je tako arhetip zgubidana i muljatora, simpatičan donekle, ali ne i previše i sa vrlo bazičnim moralnim kompasom, a psihopata koji bi drugde bio možda i pomalo anemičan ili potpuno parodičan u Tennantovoj idealno lošoj izvedbi je, laganom namigivanju uprkos, čak i nekako preteći, kao što bi to, recimo, bila kopija likova koje Kyle McLaughlin igra po televiziji u kasnijoj fazi svoje karijere. Takođe, činjenicu da žrtva najčešće sputana konjskim žvalama ima najubedljivije “one-linere” ništa drugo ne potkrepljuje do gluma Kerry Condon.

    Suština zašto sve to tako dobro funkcionira krije se u savršenom kliku između scenarija Brandona Boycea (ako se neko seća slično koncipiranog trilera Apt Pupil u režiji Bryana Singerapo motivima proze Stephena Kinga u kojem srednjoškolac dođe na “genijalnu” ideju da ucenjuje skrivenog nacistu, Boyce je za to napisao scenario) i režije Deana Devlina, producenta odgovornog za hitove kao što su Stargate i Independence Day koja je režirao majstor katastrofe Ronald Emmerich. Devlin se kasnije razišao sa Emmerichom (zlobnici će možda nemački-zvučeće pseudonime psihopate povezati sa time), a sam se kao reditelj nije naročito proslavio sa Geostormom. Pa ipak, ključ uspeha ovde leži u dva faktora. Jedan je savršen tempo u kojem se održava konstantna napetost, a drugi je mogućnost povezivanja sa situacijom u kojoj se našao lik zahvaljujući lošim procenama, glupim odlukama i lošoj sreći. Na te tri stvari niko nije imun i varamo se ako mislimo drugačije.

    0 0
  • 06/11/18--00:00: Solo: A Star Wars Story
  • kritika originalno objavljena na Monitoru
    2018.
    režija: Ron Howard
    scenario: Lawrence Kasdan, Jonathan Kasdan
    uloge: Alden Ehrenreich, Joonas Suotamo, Woody Harrelson, Emilia Clarke, Donald Glover, Thandie Newton, Paul Bettany, Jon Favreau, Erin Kellyman

    Moram da priznam da franšizni filmovi izrazito testiraju moje strpljenje iz godine u godinu i to se, slutim, neće promeniti u nekom skorijem vremenskom roku. Dobro, Marvel. Hajde i DC koji pokušava da isprati zadati ritam. Pa čak i apsurdi za decu i roditelje poput lego filmova čija se “product placement” filozofija vidi od naslova nadalje. Ali ovaj tempo Star Warsfilmova zaista nije human i postaje sve teže uvideti svrhu svemu tome. Biće možda neke poetske pravde u tome da serijal koji je uspostavio franšiznu filozofiju u kinematografiji bude i onaj koji će taj pristup uništiti (ako se to zaista dogodi, to jest), ali sa predominantnom fanovskom kulturom sva je prilika da će pre pucanja balona uslediti dugi period stagnacije. “Fandom” je dijagnoza, rekao bih dugoročna i sa malo šansi za izlečenje.

    Kako drugačije opisati situaciju da sada svake godine dobijamo po jedan Star Wars film, neparnih godina filmove iz glavne trilogije, a parnih kvazi-samostalne filmove smeštene u Star Wars svet? Kako objasniti da od prethodnog Star Wars naslova The Last Jedi nije prošlo ni pola godine? I kako objasniti da je producentski tim u međuvremenu uspeo zameniti reditelja (iskusni štancer Ron Howard došao je umesto Phila Lorda i Chrissa Millera) i barem jednog glumca sa značajnom ulogom (Michael Kenneth Williams nije mogao uskladiti rasporede za glasovno snimanje originalno CGI lika Drydena Vosa), te izvesti dosnimavanja u roku za “prequel” o Hanu Solu? 
     
    Svakako, u pitanju je pre svega biznis, kreativni kriteriji su u drugom planu, ali prvi rezultati nisu nimalo obećavajući. Otvaranje sa nešto preko 100 miliona dolara zarade (na oko 300 miliona uloženih) smatra se neuspehom. Deo toga se može otpisati na kalendarsko pozicioniranje (iza tri jako velika Marvel filma), ali opet nije teško iščitati da fanovi nisu oduševljeni pristupom reditelja Howarda i tima Disneyevih producenata. Podsetimo se da su i The Force Awakens, Rogue One i The Last Jedi solidno podelili publiku i kritiku, pa možemo zaključiti da ni Star Wars nisu baš tolika “zlatna koka” kao što se činilo iako je baza fanova verovatno dovoljno velika da na kraju neće biti gubitaka, barem ne katastrofalnih.

    Dodatna otežavajuća okolnost za Solo: A Star Wars Story je to da je u pitanju pred-nastavak koji je sam po sebi predvidljiv – znamo šta sledi, usamljeni pilot, plaćenik i svemirska baraba Han Solo će se pridružiti pobunjenicima, osvojiti princezu Leiu i na koncu poginuti od ruke njihovog zajedničkog sina, a za nekakvim dubinskim građenjem lika iz svemirske bajke zaista nema preke potrebe. Umesto toga, scenaristi otac i sin Kasdan i reditelj Howard su sebi kao zadatak postavili da odgovore na nekoliko manje ili više konkretnih pitanja:
     
    - Kako je postao tako hladnokrvan i nepoverljiv? Generički odgovor, težak život, vojna obuka, tako ga naučio prvi i jedini mentor Beckett (Harrelson), a i devojka Qi’ra (Clarke) mu je slomila srce.

    - Otkud mu prezime Solo? Koga briga, ali ovde je to rešeno kao lagano neuspeli štos.

    - Kako je postao pilot? Vojna obuka, logično, pre toga je bio samo lopov koji je znao da vozi ukradena vozila, uostalom to je i prva akcijska scena u filmu.

    - Otkud mu Millenium Falcon? Znamo, osvojio ga je na partiji Sabacca (mehanika slična nekoj svemirskoj verziji pokera) od švercera Landa Calrissiana kojeg ovde igra Donald Glover.

    - Šta znači obaviti proći Kessel za manje od 12 parseca? “Kessel Run” nam ja takođe poznat pojam, kao što znamo da je parsec mera za dužinu, a ne vreme ili brzinu, ali za to ovde konačno dobijamo suvislo objašnjenje.

    - Kako je Han upoznao Chewbacu i kako je dotični dobio nadimak Chewie? E, to je već zanimljivo, ali jednom kada dobijemo odgovor (u prvoj polovini), onda se više na to ne vraćamo, odnosno ne gradi se odnos između čoveka i wookieja dalje od Solovog osećaja za pravdu i prezir prema ropstvu.
     
    Ostatak filma je, dakle, prilično generička “origins” priča koja spaja trivijalne podatke iz Star Wars univerzuma i služi kao vezivno tkivo između mnogih akcionih sekvenci u kojima emocije diktira muzika Johna Powella po motivima standardnog score-a Johna Williamsa. Imamo, dakle, i pljačku vlaka, jurnjavu s automobilima, scene bitke nalik na Prvi svetski rat, svemirsku kockarnicu, svemirsku jahtu, nagoveštaj pobune, malo na silu ubačenog, a svejedno nekako duhovitog socijalno-političkog konteksta gde se droidica L3-37 (glas Phoebe Waller-Bridge) bori za oslobađanje i emancipaciju robota, očekivani “used future” dizajn i ponešto referenci i poveznica sa ostatkom Star Wars sveta.

    Kako to izgleda u praksi? Pa, kako šta. Glumački sve štima. Woody Harrelson svoju ulogu može izdeklamirati i u snu, Thandie Newton kao njegova partnerica je zgodno osveženje, baš kao i Jon Favreau kao, avaj, prerano žrtvovani accadianski pilot sa viškom ruku. Emilia Clarke (iz Game of Thrones) donosi mešavinu zavodljivosti, taktilnosti, ranjivosti i sposobnosti preživljavanja kao Qi’ra, u daljem toku filma upletena u kriminalni sindikat koji vodi Vos (Paul Bettany, vrlo dobar). “Show” u principu krade Donald Glover kao Lando, postajući tako nešto nalik na Solo figuru u Solofilmu, a Solo, čini se, nije baš tako solo-frajer da bi nosio ceo film. U tom smislu, Alden Ehrenreich (do sada najpoznatiji po ulozi u Hail Caesar braće Coen) nije loš kao Han Solo, čak i liči na mladog Harrisona Forda i ima nešto malo od tog njegovog frajerskog nastupa, ali njegovo glumačko ostvarenje ne odlazi dalje od imitacije, odnosno teško će nas uveriti da je njegov Han Solo postao baš ONAJ Han Solo.
     
    Sa tehničke i vizuelne strane, film je dosta problematičniji. Režija Rona Howarda je vrlo standardna, da ne kažem pešačka, inspirativna možda u ponekoj sceni ili sekvenci, ali bez osećaja za širu sliku. “Cigla-malter” struktura filma postaje zamorna, a trajanje od preko dva sata izazov. Najveća greška je, međutim, izbor Bradforda Younga za direktora fotografije. Dok je njegovo insistiranje na mraku i senkama smisleno u Arrivalu, da ne govorimo o Ain’t Them Bodies Saints ili A Most Violent Year, ono se ovde nikako ne uklapa, pa Solo postaje najmračniji, najsivlji i najmutniji Star Wars film bez ikakvog jasnog razloga. Film sam, srećom, gledao u 2D varijanti, a o tome kako ta mešavina tamnih i zemljanih boja izgleda u inače tamnijem i mutnijem 3D-u, mogu samo da zamislim.

    Kada se podvuče crta, nije da nam je ovo bilo potrebno. A sumnjam da je bilo potrebno i mudrim glavama iz Disneya zaposlenim na “marvelizaciji” Star Wars sveta. Posebno bode oči paradoks da je za neke detalje u filmu potrebno ekstenzivno poznavanje sveta, dok su druge, jednako bitne informacije, redundantne čak i osrednjim poznavaocima. Čini se da su i najzagriženiji fanovi prepoznali lažnjak koji čak i nije toliko loš koliko je usiljen.

    0 0
  • 06/13/18--00:00: Fahrenheit 451
  • kritika originalno objavljena na DOP-u:
    Knjige su važne i znanje je moć, ali mišljenja sam da one same po sebi retko ili nikad ne menjaju svet jer je njima, kao i svakim drugim sadržajem, prilično lako upravljati. Nema potrebe za spaljivanjem knjiga i “degenerične umetnosti” čemu su pribegavali nacisti, niti za sovjetskom cenzurom, mnogo elegantnije ih je svesti ih na zabavu ili ih pretvoriti u neku vrstu komoditeta za konzumaciju i potpuno trivijalizirati, što se u ovom ili onom obliku radi od pamtiveka. Mada, pomisao na lomaču sa knjigama je svakako efektna slika koja se urezuje u pamćenje, demonstracija sile grandiozna u svojoj jezivosti i odatle je Ray Bradbury verovatno počeo graditi svet svoje kultne knjige Fahrenheit 451. Pedesete su godine u pitanju, pa je satirična oštrica sasvim sigurno bila okrenuta ka “makartizmu” i cenzuri u američkom društvu u ranim i prilično užarenim godinama Hladnog rata. Ne treba, međutim, da čudi što prva filmska ekranizacija nije uspela onoliko koliko su se tome nadali i Bradbury i reditelj François Truffaut, budući da je to francuskom novovalcu bio i prvi film u boji i prvi na engleskom jeziku, te da je došla u nešto drugačije vreme, sredinom 60-ih, kada su društveni procesi nagoveštavali novi, drugačiji i slobodniji svet.

    Po toj logici stvari, ekranizacija u režiji Ramina Bahranija (At Any Price, 99 Homes, Man Push Cart), po scenariju koji je napisao zajedno sa Amirom Naderijem (sa kojim je sarađivao na 99 Homes) dolazi u pravo vreme: populizam je zavladao Amerikom čiji predsednik pritiscima na nadležne službe pokušava da uvede diktaturu, etiketa “fake news” se deli šakom i kapom bez pokrića i time se odvajaju dozvoljene i nedozvoljene informacije i mišljenja, dok na televiziji i po društvenim mrežama vlada teror mladosti, lepote, sreće i zdravlja. Pa opet, Bahranijev film u neobičnoj distribucijskoj varijanti da odmah posle premijere u Cannesu zaigra na HBO možemo smatrati razočaranjem.
     
    U biti, roman je vrlo labavo adaptiran, glavni junak Montag (jedan od producenata Michael B. Jordan poznat po ulogama u Fruitvale Station i Black Panther) je tako od sredovečnog oženjenog čoveka postao mlađi neženja, a Clarisse McClellan (Sofia Boutella) je od njegove susede postala polu-kriminalna figura, dvostruka agentica koja rasparčava literaturu, muziku i filmove, ali i odaje informacije policiji. Sreća pa je njegov tvrdokorni šef kapetan Beatty (Michael Shannon, izvrstan izbor za ulogu) ostao manje ili više ista tvrdokorna pandurčina, a njih dvojica su i dalje vatrogasci, ironije li, zaduženi za spaljivanje knjiga.

    Sistem je u filmu tek grubo skiciran i uglavnom nevidljiv kao u knjizi (knjige i umetnost su zabranjeni jer donose razlike, fantazije i nesreću), ali je glavna zabava doživela ozbiljni “update”, jer Bradbury je možda predvideo “reality” televizijski program kao distopičnu budućnost, ali internet i društvene mreže nije, pa tako imamo Nine na koju su svi nakačeni kao mešavinu “infotainment” televizije, društvene mreže i Velikog Brata (Orwellovog, ne voajerskog) i AI imena Yuxie (glas Cindy Katz) kao njegovu personifikaciju.

    Radnje knjige (koja je pomalo eliptična i ne baš izrazito filmična) je izmenjena skoro do neprepoznatljivosti toliko da bi Bahranijev film komotno mogao nositi i neki drugi naslov. Objašnjenje sa Drugim građanskim ratom koji je doveo do zabrane knjiga je šturo i ne drži vodu, teorija o živim i mrtvim jezicima takođe, mada je emoji jezik koji razvija Nine sablastan u svojoj debilnosti i, opet, zamisliv kao scenario neke bliske budućnosti. 
     
    U konačnici, Fahrenheit 451 izgleda i ponaša se kao osrednji, nespektakularan televizijski SF film, što u krajnjoj liniji i jeste. Produkcijski, izgleda profesionalno, ali neupadljivo. Radnju više slušamo kroz dijaloge nego što je gledamo kroz akciju, čak su i lomače nekako skromne, a režija više školski neupadljiva sa obiljem plan – kontraplan rešenja. Jordan i Boutella su zaglavljeni sa nedovoljno profiliranim likovima i blede u poređenju sa Shannonom koji nešto ovakvo može da odigra i u snu.

    Osim zaista izuzetne špice filma na kojoj se smenjuju legendarni naslovi knjiga koje proždire vatra, najbolja scena u filmu, jedina vredna analize značenja, nalazi se negde oko trećine i u njoj Beatty objašnjava zašto se knjige spaljuju: jedne smetaju jednima i vređaju im osećanja, druge to čine drugima, a bez njih je svet lepše i srećnije mesto, u teoriji. Osobno, nisam siguran da ova strelica prema pristanku na cenzuru i političkoj korektnosti pogađa metu, a da pritom ne ide na mlin onih koji bi uređivali diskurs po svojoj volji nevezano za političku i inu korektnost, odnosno nije mi jasno na šta Bahrani tu zapravo cilja. Suštinski, rekontekstualizacija Fahrenheita 451 nije uspela jer nije mogla i nije ni bila potrebna: trivijalizacija svega u životu i trenirana apatija su se u realnom svetu pokazale kao efikasnije od represije.

    0 0


    Rati Oneli’s debut feature City of the Sun (premiered last year in Berlin) is beautiful and disturbing study on the dualities of creation and destruction, civilization and decadence, material and spiritual (well, cultural, but does not matter). It is a lyrical, reflexive documentary structured and filmed almost like a fiction feature. The film is set in the central Georgian mining town of Chiatura whose mines once provided 50% of the world’s manganese production, but now looks almost deserted and left to the human negligence and ravaging elements.

    It would be easy to imagine City of the Sun as piece of the so-called “ruin porn” cinema, but it just is not that because it is about its people, still alive and kicking with their spirits high up, at least as much it is about the mines, schools, theatres and cultural houses that have seen better days in the Soviet times of rapid industrialization. Zurab is a music teacher handling both children and senior citizens ensembles and choirs while supporting himself by tearing defunct concrete buildings apart so he could sell scrap metal. Archil is a miner whose passion is theatre where he moonlights as an actor. Sisters Miriam and Irina are both promising athletes, long-distance runners with realistic prospects for Olympic level of competition only if they could have a healthier nutrition, since they live on one soup-kitchen meal per day.

    Imagine their environments, empty and crumbling places like mines, common rooms in public buildings, construction sites, stadium, city streets, empty roads and the elaborate system of cable cars connecting mines to the town. They do not exist just on their own, but also in the context of nature surrounding them: hills and woods impressive in their beauty and strong enough to swallow the town if it loses more population. Imagine them living their lives, working, drinking, messing around, dealing with everyday problems.

    Oneli opted for a well-employed stylistic choices, like longer (but not too long) takes of medium to long-distance shots of his subjects in real-life situations accompanied with folk music they sometimes perform as well as original score. So kudos also for the cinematographer Arseni Khachaturan and the sound designer Andrey Dergachev known for his work on Andrey Zvyagintsev’sfilms. Not to forget also the editor Ramiro Suárez. Another strong point is Oneli’s approach blurring the lines between the documentary and fiction filmmaking, using a script of sorts he outlined with one of the film’s producers Dea Kulumbegashviliand filming his subjects rather than interviewing them. Nevertheless, the dialogue is never lost, and the things we see and hear from them serve as pretty much the only comment.

    Oneli’s only comment can be seen on the final title card, offering a quote from Italian Dominican monk, philosopher and theologist Tomaso Campanella form whose utopian work Oneli borrowed the title for his film. “They are rich because they want nothing, poor because they possess nothing, and consequently they are not slaves to circumstances, but circumstance serve them.” That one sentence found its place as the bottom line of the film, just where it belongs.

    0 0
  • 06/20/18--00:00: Truth or Dare
  • kritika objavljena na DOP-u:
    U nekom podcastu koji mi je nedavno pao šaka, filmaš i nekadašnji filmski kritičar / teoretičar Paul Schrader je izjavio kako danas svako može biti i kritičar i filmaš, ali da se teško može živeti (samo) od toga. Recimo da se slažem, čak i ličnom praksom potvrđujem tu izjavu. A onda odem u kino i imam šta za videti: neke batice u Hollywoodu sasvim lepo žive od svog filmaštva, bez znanja, bez ideje, bez puno mozga i mozganja. Ta bi se izjava u slučaju nekih recentnijih filmova mogla primeniti i na Schradera kome su stara slava i zvučno ime bili dovoljni da snimi nemušto smeće kao što je The Canyons (2013) i osigura si tezgu na gluposti Dying of the Light (2014). Utisak je popravio sa Dog Eat Dog (2016), a First Reformedželjno iščekujem(o).

    Schrader svakako nije tema ovog teksta, ali izjava mi je dala misliti jer mi zaista nije jasno kako određeni filmski poluproizvodi kao što je mlitavi, derivativni i loše osmišljeni horor Truth or Dare, nalaze producente, finansijere, distributere i put do publike koja će sve to plaća. Jer danas zaista svaka budala može snimiti film i to na bilo koju temu. Narečeni film dolazi sa zvučnim prefiksom Bloomhouse koji nije tu samo da pod reflektor stavi producenta Jasona Bluma (koji je imao žicu da prepozna hitični i subverzivni potencijal prošlogodišenjeg filma Get Out), već i da ovu ediciju Truth or Dare odvoji od, pretpostavljam, jednako lošeg, ako ne i lošijeg istoimenog televizijskog horora iz prošle godine. Filmovi se, dakle snimaju o svemu (očekujem da neko nadobudan za sledeću godinu ekranizira Čoveče ne ljuti se, Magic: The Gathering, tablić, belu, briškulu, trešetu, kamena s ramena, pljuvanje u dalj, a pride nam ovog meseca u kino dolazi film baziran na igri lovice) i to sa nemalom dozom repeticije.
    Kad sam već istresao nešto svog otrova, da vidimo o čemu se u ovoj debilani radi. Grupa diplomanata neopterećenih mozgom i moralnim principima odlazi na “Spring break” u Meksiko i sa sobom odvlače mukicu koja je dovoljno naivna da pomisli da će se iz njihovih kandži izvući ugovorenim dobrotvornim radom. Ona se zove Olivia (igra je Lucy Hale) i materijal je za našu “finalku”. Ostatak ekipe sačinjavaju budući doktor koji izdaje lažirane recepte (Nolan Gerard Funk), njegova devojka pijandura (Sophia Taylor Ali), gay koji se plaši svog strogog tate pandura (Hayden Szeto), Olivijina “bestica”, kučkasto-droljasta Markie (Violet Beane), te njen dečko Lucas (Tyler Posey). Tamo će im se prikrpati otvoreno debilni Ronnie (Sam Lerner), a Olivia će u ekipu dovući i Cartera (Landon Liboiron) koji će doći na “genijalnu” zamisao da poslednje noći odigraju partiju igre istine u napuštenom samostanu.

    Ono što Carter zna (a i mi, iz naslova i uvodnog flashbacka), a oni ne znaju je to da je igra ukleta demonskim prisustvom, pa ih sve skupa prati i kad se vrate doma pa počnu da ginu kao mačke na prometnoj cesti. PG-13 rejting diktira nivo nasilja, a čini se i nivo maštovitosti, tako da ni najstrašniji momenti nisu toliko strašni (uostalom, nije li jeftinije snimiti malo krvi kako prodire ispod vrata nego ulagati u praktične efekte maske). Bazično, kad igra stupi na scenu, nekome iz mase će se na faci razvući osmeh Burtonove inkarnacije Jokera i to je otprilike to. Bez želje da spoilam mnogo, nihilizam koji kasnije stupa na scenu je nedokuhan, a moralna potka koja teen prijateljstvo uzdiže iznad univerzalnih humanističkih vrednosti je u najmanju ruku dubiozna.
    Šta je četvoročlana četa scenarista tu smućkala u blender? Svakako, začini u obliku It Follows i originalnog japanskog Ringazamišljeni su kao elementi koji će ovo sranjce učiniti elegantnim i sofisticiranim, ali je u osnovi Truth or Dare zapravo miks štanc-franšize Final Destination i budalastih teen horora iz 90-ih. Gluma je otprilike na tom nivou, za šta su najmanje krivi sami glumci, redom polu-poznati “tu njušku sam već negde video” frajerčići i cure, a više scenaristi koji su njihove likove lišili bilo kakve dubine, širine i karakterizacije, pa ćemo steći utisak da se Violet Beane tu najbolje snalazi jer joj je lik, kao, “najmesnatiji”, a ona u suštini pokušava da nam podvali nekakav nadrkani bezobrazluk koji joj stoji kao da ga je kupila na sniženju u H&M-u.

    Zapravo me ne čudi da ovako nešto nemaštovito kao ko-scenarista i reditelj potpisuje Jeff Wadlow (Kick-Ass 2) jer mu je očito problematični, ali zanimljivi prvenac Cry Wolf bio ujedno i vrhunac karijere. Čudi me da publika širom sveta ovako nešto guta kao kokice i Coca-Colu: u globalnim okvirima Truth or Dareutridesetostručio uložena sredstva.



    0 0


    Documentaries on the topic of the rise of populism have been hugely popular in the recent years and the trend will continue in the years to come, as it is the case with the refugee crisis / migration-themed films. It is not strange by any means: documentaries are mirroring reality (comes with the territory) and in some cases offer the key to understand the social phenomena going on. And populism is not just a Central European post-communist thing anymore, hence the new Austrian government, Brexit n the UK and the rise of Donald Trump in the USA.

    Jan Gebert’s sophomore documentary feature When the War Comesworks best as a case study of the rise of a future star of populism through the ranks of local militia Slovak Recruits. Their self-proclaimed leader Peter is young, charming, eloquent and a natural-born leader. He lives a normal life with his parents and his girlfriend and the only thing strange with him is his “hobby”. Every weekend he goes to the woods in rural Slovakia with his friends and serves as an instructor at a military-style training camp, complete with automatic weapons, national flags and uniforms.

    His first encounter with the police highlights his character: he is being reprimanded for the using of national insignia (which is illegal for the organizations without the official government sanction), but that is it, the policemen even shake his hand. Later on, the usage of symbols and rhetorics from the Nazi-backed Slovak puppet state from the WW2 times does not get noticed: Peter and his comrades are being welcomed to schools, TV debates and even appear on the celebrations where the prime minister Robert Fico is present. Recruiting the new Recruits from the ranks of high school youngsters was never a problem for them. Seems like Peter’s rise to stardom in the arena of national politics is just a matter of time…

    Film-wise and otherwise, When the War Comes does not bring anything that new on the table, but it does not have to. It is an honest examination from close by, without any kind of Gebert’s comment, but also without hiding or masking a thing. We see all the ideological nonsense and the white noise of half-truths and miss-information. Anti-Islam, anti-globalism, anti-communism, traditionalism, nationalism, Christianity and pan-Slavism are all mixed up here in a toxic and heavily flammable mix. So, the infamous bikers Night Wolves fit perfectly once when they show up in the film.

    Having all that in mind, did When the War Comes deserve the world premiere in Berlinale’s Panorama Dokumente Section? Well, yes and no: it is not that new and attractive in the terms of topic and style, but it is on the same page with the current political moment.

    0 0
  • 06/25/18--00:00: Love, Simon
  • kritika originalno objavljena u XXZ Magazinu
    2018.
    režija: Greg Berlanti
    scenario: Elizabeth Berger, Isaac Aptaker (prema romanu Simon vs. the Homo Sapiens Agenda Becky Albertalli)
    uloge: Nick Robinson, Jennifer Garner, Josh Duhamel, Katherine Langford, Alexandra Shipp, Jorge Lendenborg Jr, Logan Miller, Talitha Bateman, Keiynan Lonsdale, Miles Heizer, Joey Pollari, Clark Moore, Tony Hale, Natasha Rothwell

    Simon (Robinson) je sasvim običan srednjoškolac koji živi sa skoro pa idealnim roditeljima (Garner, Duhamel) i sestrom (Bateman) u finoj kući u predgrađu Atlante, a svoje vreme u školi i van nje provodi sa svojim dragim prijateljima Leom (Langford), Abby (Shipp) i Nickyjem (Lendenborg). Simon takođe ima i veliku tajnu: on je gay i, generalno ugodnoj atmosferi uprkos, još uvek nije spreman da sa time izađe u javnost. Liberalni roditelji će to svakako prihvatiti (iako otac povremeno ispaljuje neslane šale), prijatelji takođe, a u školi već egzistira jedan otvoreno gay momak (Moore) koji zbog toga ne trpi neke strašne posledice. Ipak, Simon je navikao da živi u skrivanju…

    ...Sve dok se na školskom blogu ne pojavi anonimno priznanje momka potpisano pseudonimom Blue koji ima isti tip problema kao i on. Simon će onda početi konverzaciju sa njim potpisan kao Jacques i njih dvojica će jedan drugom biti podrška, ali će Simon razviti romantični interes prema svom kolegi. Radnja dalje teče na dva koloseka od kojih je jedan “detektivska priča” u kojoj Simon traga za Blueovim identitetom u grupici osumnjičenih koju sačinjavaju pijanista iz školskog mjuzikla Cal (Heizer), koju godinu stariji konobar iz slastičarne Lyle (Pollari) i uglađeni školski drug Bram (Lonsdale). Drugi deo priče se može okarakterizirati kao komedija-drama zabune propelirana time što je Simonova pisma otkrio “drama-nerd” Martin (Miller) koji ga ucenjuje pokušavajući da se približi Abby, što, očekivano, dovodi do toga da Simon mora da mulja i balansira kako ne bi ugrozio prijateljske veze u ekipi.
    U pitanju je, sve u svemu, vrlo dobar, ugodan, emocionalno zadovoljavajući, zgodno napisan (više u smislu “cool efekta” nego u smislu realističnosti) i još bolje odglumljen film koji se obraća najširoj mogućoj publici, što je sa filmovima sa etiketom “gay” redak slučaj. Glumačku postavu čine momci i cure nekoliko godina stariji od ciljane dobi za uloge, ali već oprobani u nizu što visokobudžetnih spektakala (X-Men Apocalypse, Jurassic World, Spiderman: Homecoming), što “young adult” indie filmova (Before I Fall, Take Me to the River), dakle dovoljno prepoznatljivih. Jennifer Garner i Josh Duhamel imaju uverljivu hemiju kao otac i majka, a Tony Hale kao “nerdy” pomoćnik direktora i Natasha Rothwell kao frustrirana profesorica drame ostvaruju zapažene humorne epizode.

    Svet u kojem se film kreće se ne može baš nazvati realnim već hollywoodski idealističnim (rasno izmešano, ali predominantno belačko predgrađe, članovi familije i školskog sistema liberalni do krajnjih granica, desetogodišnja curica koja se “navukla” na Top Chef pa oprobava svoje veštine za doručkom), dok je mikro-svet srednje škole sasvim na tragu klasika žanra teen-dramedija iz 80-ih Johna Hughesa uz dodatak tehnološkog osavremenjivanja, tako da imamo i te blesave odrasle koji možda baš ne shvataju kako su današnji klinci cool, praznu kuću kao izgovor za epsku žurku, nešto slabije izražena, ali ipak postojeća “školska plemena” sportista, “nerdova” i dramske sekcije. Elementi zapleta standardni su za takav tip filma i još češće viđani na televiziji, začinjeni pojedinim “sitcom” momentima. To ne treba da čudi imajući u vidu da je televizija otišla dalje u emancipaciji manjina nego Hollywood, te da kreativni tim iza Love, Simon dolazi upravo iz miljea televizije. Reditelj Greg Berlanti je radio na seriji Dawson’s Creek, a scenaristički dvojac na This Is Us.
    Konzervativnost u izvedbi se sasvim jasno može iščitati iz produkcijske pozadine: ovo je ipak hollywoodski film za koji je očekivano da igra na sigurno i da koristi predvidljive šablone, pa makar to značilo da su likovi više površinski zanimljivi nego dubinski karakterizirani. S tim povezana konzervativnost u agendi je već tema za diskusiju. To ne znači da film ima konzervativnu agendu sam po sebi, čak naprotiv, ali određena heteronormativnost je svakako primetna. Te dve stvari su povezane, ovo je ipak film kalibra The Fault in Our Stars ili Me and Earl and the Dying Girl (da navedem recentne young adult dramske uspešnice), i to prvi te vrste u kojem gay seksualna orijentacija nije rezervirana možda za neke sporedne likove i manje ili više nakalemljeni pod-zaplet već je kičma glavnog lika i celog zapleta.

    U prevodu, lako za festivalske filmove tipa La vie d’Adele ili one za sezonu nagrada kao što su to bili Moonlight i Call Me By Your Name, mada je i kod njih heteronormativnost primetna u većoj ili manjoj meri, kao i za sve one silne teške priče o teskobi, socijalnoj stigmi i unutarnjim previranjima, depresiji usled neprihvatanja sredine i auto-homofobije koje se smatraju normom za gay filmove, da ne govorimo o njihovoj po pravilu nevidljivosti za širu publiku. U tom smislu, Love, Simon je skoro pa revolucionaran film upravo zbog svoje lakoće i igrivosti, a to što se čini da igra na sigurno je verovatno jedini način da dospe do najšire moguće publike i na taj način možda učini nešto po pitanju veće prihvaćenosti gay osoba u realnom svetu daleko od hollywoodskih klišea.



    0 0
  • 06/27/18--00:00: Ocean's 8
  • kritika originalno objavljena na DOP-u:
    Poznat vam je osećaj kada određeni proizvod radi ono što treba, ni manje ni više. Recimo usisivač: povući će prljavštinu s poda, ali vam neće skuhati čaj ili puštati muziku. Takav je film Ocean’s 8: radi ono što treba – zabavlja na tih 100 i kusur minuta, pritom egzistira u “light” varijanti trenutnog socijalnog konteksta, ali niti naročito otvara oči, niti se urezuje u pamćenje, niti trudu uprkos uspeva da se izdigne iznad originalne Ocean’strilogije čiji je zapravo “reboot” u ženskoj varijanti. Potpuno druga stvar tu je ekstenzivni marketing (trailer je mesecima išao u Cinestaru) koji služi da nas napali i podigne nam očekivanja pre vremena i preko mere, pa samim tim filmu radi medveđu uslugu.

    U uvodnoj sceni Debbie Ocean (Sandra Bullock, vrlo dobra) ima saslušanje pred komisijom za uslovnu slobodu u kojem izjavljuje kako želi jednostavan život posle skoro šestogodišnje robije zbog prevare koja je očito u krvi celoj njenoj familiji, naročito bratu Dannyju (kojeg je u originalnoj trilogiji igrao George Clooney), mada ona svesno laže da, eto, ona nije takva i da je naučila svoju lekciju. Ta scena uspostavlja vezu sa Ocean’s 11, zapravo je kopija scene sa početka Soderberghovog hita preraslog u trilogiju, međutim ta poveznica se ničim ne produbljuje dalje, iako za to ima potencijala. Propuštena prilika ili kalkulacija sa eventualnim nastavcima? Prosudite sami.
    Neće proći dugo dok ona ne poseti Dannyjev grob (ne vidimo telo ni kostur, pa nismo sigurni je li on zbilja mrtav – ne bi bilo čudno za njega da izvede neku spačku tog tipa) i dođe svojoj nekadašnjoj partnerici Lou (Cate Blanchett, očekivano izvrsna) sa drskom idejom da opljačkaju godišnji gala-bal u Metropolitan muzeju u New Yorku. Dobro, ne ceo bal, ali jednu posebnu Cartierovu dijamantsku ogrlicu i to direktno s vrata domaćice / PR-ke tog “eventa”, lepe i praznoglave starlete Daphne Kluger (Anne Hathaway u nikada boljoj formi).

    U tu svrhu će Debbie okupiti tim različitih specijalistica koji uključuje juvelirku Amitu (Mindy Kaling), bivšu suradnicu Tammy (Sarah Paulson) koja dosadu suburbanog života krati valjanjem kradene robe, hakericu Nine Ball (Rihanna koja ima neverovatan dar za glumu), dizajnerku Rose Weil (Helena Bonham Carter, izuzetna) koja je očito videla i bolje dane u svojoj karijeri, te uličnu šibicarku i džeparku Constance (Awkwafina). “Misija u misiji” je, međutim, smestiti njenom bivšem dečku, galeristu i partneru u prevarama po imenu Claude Becker (Richard Armitage) koji ju je prilikom poslednje zajedničke misije izdao i zbog kojeg je završila iza rešetaka. Pa neka igre pljačke i prevare počnu!
     
    Ženski kontekst, odnosno kontekst ženskog “reboota” je tu najzanimljiviji aspekt filma, u teoriji. Nije to naročito nova stvar, kao primer imamo Mercenaries kao žensku varijantu The Expendables kad već projekat Expendabelles nije realiziran. Ako ćemo to otpisati kao konfekcijsku akcijsku zabavu B-kategorije, onda se pokušajmo prisetiti nove varijante Ghostbustersčiji problem nije bio to što je ženska nego što je od početka do kraja loša u onom proračunato-bezdušnom hollywoodskom smislu. Ocean’s 8 makar pogađa trenutak definiran #MeToo i #TimesUp pokretima držeći se onoga da što mogu muškarci – isto mogu i žene, pa makar to bilo pljačkanje dijamanata. Ako zanemarimo primedbe “whatabout”-ista o tome kako su muškarci ovde svedeni na bezvezne epizodiste i glupave mete prevare, ostaje nam, međutim, činjenica da na temu ženskog osnaživanja govori samo jedna jedina (iako sjajna) replika da je kod pljačke dijamanata, za promenu, dobra stvar da te se ignorira. “Ženski potencijal” filma je, međutim, dodatno pojačan očekivano velikim količinama “pornografije za (konzumerističke) žene”: dizajnerskom odećom, nakitom, “celebrity” cameo-ulogama i generalno glamurom, što se može protumačiti kao igranje na sigurno.

    Ostatak filma je pero-laki “heist caper” koji takođe igra na sigurno: red planiranja, red izvedbe, poneki flashback koji nam otkriva kako su nam naše junakinje odvukle pažnju i izvele nešto iza leđa, red komičnih scena koje su proizašle iz inter-personalnih dinamika u grupi, kao da film ide po šinama trasiranim sjajnim castingom. Gary Ross (Seabiscuit, The Hunger Games) ga pritom režira sigurno, ali ne uvek nadahnuto, kao učenik Soderbergha koji pokušava da “skine” njegov stil, što mu uglavnom uspeva, ali se vidi da je u pitanju kopija. Da, imaćemo sugestivan izbor muzike na soundtracku, atraktivne montažne sekvence i nešto prepoznatljivih newyorških lokacija, da ne govorimo o dijaloškom ping-pongu u okviru ekipe, ali ćemo isto tako na nekoliko mesta prepoznati propuštenu šansu da se na kontekstu, filmskom ili socijalnom, ili na humoru profitira još i više.

    To je problem i Rossove suzdržane režije, ali i nedovoljno snažnog scenarija koji ne pati toliko od logičkih rupa (mada i toga ima, što je standard za ovaj tip filma), ali se čini kao da Ross i ko-scenaristkinja mu Olivia Milch stalno žure da zapakuju scenu po scenu, a na kraju i ceo film, pa likovima ne dozvoljavaju da se razviju, a glumicama da se opuste i upuste u interakciju koliko bi mogle. Lako za misteriju oko Dannyja ili za pred-istoriju između Debbie i Lou, ali zašto se nije izvuklo još smeha iz one scene sa narudžbom kebaba iz kamioneta sa hranom i zašto se ne vratimo još koji put na Heidi Klum ili makar Debbie ne dobije ponovo priliku da, pozirajući kao direktorica u Lufthansi, govori na nemačkom jeziku sa nekime kome je to maternji.

    Očekivani problem kod ovakvog tipa filma je što se protagonistkinja i njena zamenica u nekom trenutku povlače ne bi li ostatak ansambla dobio svoje momente slave. Sandra Bullock i Cate Blanchett, odnosno Debbie i Lou tako ostaju neistražene, ali ne na onaj dobri misteriozni način, već više u smislu praznine koju bi možda neki nastavak popunio. Anne Hathaway svaka čast za sprdnju sa svojim tipičnim likom, odnosno sa medijskom percepcijom nje i njene pojave u “post-oscarovskoj” fazi karijere, Rihanna dokazuje da može odigrati dobru epizodu, Awkwafina i Mindy Kaling su simpatične onoliko koliko treba, a Helena Bonham Carter blista kao ekscentrična dizajnerka, dok se Sarah Paulson, ogromnom talentu uprkos, uglavnom smara nemajući ništa zanimljivo da radi.

    Da ne ispadne da cepidlačim, ponoviću konstataciju s početka: Ocean’s 8 radi šta treba i kako treba, kao i svaki “heist” ili “caper” triler: zabavlja publiku. U tom prilično rigidnom žanru je dosta teško uraditi nešto bitno drugačije, ali ga je isto tako teško (potpuno) promašiti sa makar elementarnim znanjem i talentom. Ross možda nije najbolji izbor, možda bi žena u fotelji glasnije odjeknula kao izjava, a neko sa više smisla za humor bi svakako odradio bolji posao, ali ovo je sasvim zgodna lagana zabava, ni manje ni više od toga. Hit ranog leta.


    0 0
  • 06/30/18--00:00: Hereditary
  • kritika originalno objavljena na DOP-u
    Legendarni beogradski filmski kritičar i prevejani cinik, gospodin Bora Anđelić, ima običaj da se žali na trendove u savremenoj, pre svega američkoj, filmskoj kritici koji manje imaju veze sa kritičkim promišljanjem filmskog dela, a više sa marketingom. Tako iz godine u godinu imamo “najbolji triler / horor / ubaci žanr svih vremena” i svi napetiji / strašniji / šta god jedan od drugoga. To ne samo da je bezobrazna reklama, nego je pride i glupa i kontradiktorna, u konačnici i kontraproduktivna. Filmsko stvaralaštvo ipak nije sportsko nadmetanje po jasno određenim kriterijima, a i kad uzmemo atletiku kao najočitiji primer, rekord na 100 metara, u skoku u dalj ili u bacanju kladiva ne pada iz mitinga u miting niti iz velikog takmičenja u veliko takmičenje.

    S tim u vezi, ceo taj “hype” koji se digao oko ovogodišnje Sundance ponoćne senzacije Hereditary besmislen je i kontraproduktivan na duže staze jer prevara kod pametnog čoveka prolazi jednom i nikad više, a mnogi su se od kino-posetilaca već opekli u prošlosti. Moram priznati da obraz nije osvetlao ni hrvatski distributer / prikazivač koji je film držao u statusu pretpremijere punih 8 dana, da bih na dan zvanične premijere u propisanom horor-terminu u sali bio potpuno sam.
     
    Dobra i loša vest je da Hereditary nije bazični moderni horor čija se filozofija svodi ne besomučno prepadanje gledalaca i reciklažu priče o demonu, duhu, veštici ili utvari koja maltretira protagonistu ili grupu junaka. Dobra vest je da ovde imamo nešto drugačiji pristup, promišljeniji, artističkiji, sa obiljem stila i skoro pa vrhunskim tehničkim aspektima što doprinosi atmosferi. Loša vest je da te tehničke i periferne komponente mogu zavesti gledaoca da pomisli da je ovde reč o nekoj dubokoj filozofiji i simbolici, pa će mu prizemljenje i priča koja se ispostavlja kao bedasto šuplja i isforsirana u konačnici teško pasti.

    Ne bih rado otkrivao radnju iz straha od “spoilera”, a i foršpan su, za promenu, napravili toliko dobro da otkriva taman koliko treba i navodi na krive zaključke, ali red je ipak nešto reći. Za početak, film počinje sa podužom karticom teksta, osmrtnicom starije gospođe, ožalošćeni ti-i-ti, bdenje tu-i-tu tad-i-tad, sahrana tu-i-tu tad-i-tad, što je zgodan i svež način da se otpočne horor. Baba je, dakle, umrla, bila je nezgodna, a ožalošćeni kćerka Annie (Toni Collette), zet Steve (Gabriel Byrne) i unuk Peter (Alex Wolff) ne tuguju onako kako to društvo očekuje od njih ili kako oni očekuju od sebe. Čini se da je jedina koja tuguje unuka Charlie (Milly Shapiro) koja je jedina bila povezana sa bakom.

    Charlie je više nego malo čudna: introvertna, nekomunikativna, možda lagano autistična sa morbidnim opsesijama i navikama da iz kuće izlazi neobuvena i da spava u hladnoj kućici na drvetu. Takođe, u jednoj sceni ćemo otkriti da je u familiji prisutna dugačka istorija psihičkih bolesti, od demencije do shizofrenije. I taman kad pomislimo da znamo šta gledamo, scenarista i reditelj Ari Aster, inače debitant u dugometražnom formatu nakon nekoliko zapaženih kratkih filmova, nam izvlači tlo pod nogama i još čudnije i strašnije stvari počinju da se dešavaju.
     
    Asterova namera je jasna: što je moguće više izmešati uticaje atmosferičnih horor-klasika (gde je FriedkinovThe Exorcist sa kojim se Hereditary bez osnova poredi tek minimalna referenca, ako je uopšte) sa uticajima visoko-artističnih klasičnih filmskih drama. Tako imamo odjeke Polanskog i Kubricka (odnosno Rosemary’s Baby i The Shining), ali i Bergmana i Cassavettesa u smislu porodične drame. U tom smislu, možda se najpreciznije paralele mogu povući sa vrhunskim savremenim žanrovskim ostvarenjima kao što su The Babadook, It Follows, pa i The Witch.

    U centru svega stoji tugovanje, žalovanje, sjebana porodična dinamika i načete psihe svakog ponaosob, a za elemente natprirodnog nikad ne znamo jesu li stvarnost našim likovima ili plod njihovog distorziranog uma. Prepada gotovo da i nema, ali atmosfera je gusta, pa nas obuzima tiha jeza dok gledamo. Za takav efekat je zaslužan Aster kao dirigent sjajno uštimanog orkestra. Dizajn zvuka je briljantan, kao i “drone” muzika Colina Stetsona. Montaža je izuzetno precizna, a fotografija Pawela Pogorzelskogizuzetno smirena i proračunata što se pokreta tiče, dok isprane boje jasno asociraju na tugu i depresiju. Pohvale zaslužuju i glumci: Milly Shapiro zaista uteruje strah u kosti, Alex Wolff ima ulogu života kao tužni stoner kojem fali ljubavi doma, Gabriel Byrne se drži u niskom ključu pokušavajući da odigra racionalnog muškarca, modernog oca koji drži kuću na okupu, a Toni Collette ima svoj “show” koji je možda ponekad i preteran. Epizoda Ann Dowd je, očekivano, izvrsna.
     
    Pitanje koje se postavlja je čemu sve to, svi ti precizni detalji kad priča ne valja, a pripovedanje se menja u hodu. Prvo, pođimo od elementarne logike jer je osnova filma u biti realistična: od čega oni žive kada Steven ne radi a Annie izrađuje minijature za galerije? Novac nisu nasledili jer ni pokojna baba nije mogla biti naročito bogata od spiritističkih seansi koje je držala. Po kojoj logici familija sa detetom sa posebnim potrebama i umirućom babom živi u šumi u nigdezemskoj? Kako deca odatle idu u školu i iz škole, o socijalnom životu da i ne govorimo? Čemu, osim radi vizuelne atraktivnosti, služe oni grafički simboli? Čemu falš-latinski u govoru, a naročito u pismu? Čemu taj naslov kao da se nekavo zlo nasleđuje poput kletve ili određenih mentalnih bolesti kada se dosta toga može svesti na sredinske faktore.

    Loš utisak se cementira loše urađenim krajem u kojem Aster ide na sve ili ništa, u pravcu čistog horora, kao i u pravcu (prilično tipskog, glupavog i loše sročenog) objašnjenja o čemu se tu zapravo radi. I bez toga teško da bi u tom svom “style over substance” pristupu Hereditary bio naročito dobar film, odnosno onoliko dobar koliko ga izvikuju (plaćeni) kritičari, ali ovako ne dobacuje ni do toga, zapravo ostaje iritantan kao neiskorišten potencijal. Možda je film samo žrtva vlastite kampanje podizanja očekivanja i kao takac zaslužuje još jedno gledanje sa nekakvom vremenskom distancom, ali sumnjam da će ga od mene dobiti.

    0 0
  • 06/30/18--14:30: Lista - Jun 2018



  • ukupno pogledano: 50 (26 dugometražnih, 24 kratka)
    prvi put pogledano: 47
    najbolji utisak (prvi put pogledano): Majči / Momsy
    najlošiji utisak: Truth or Dare

    *ponovno gledanje
    **kratki metar
    objavljene kritike su aktivni linkovi


    datum izvor Naslov na Engleskom / Originalni naslov (Reditelj, godina) - ocena

    03.06. video Control / Het Tweede Gelaat (Jan Verheyen, 2017) - 7/10
    04.06. kino Solo: A Star Wars Story (Ron Howard, 2018) - 5/10
    05.06. video Terminal (Vaughn Stein, 2018) - 3/10
    05.06. video Band Aid (Zoe Lister-Jones, 2017) - 7/10
    06.06. televizija Fahrenheit 451 (Ramin Bahrani, 2018) - 4/10
    06.06. video First Match (Olivia Newman, 2018) - 5/10
    **07.06. festival Biciklisti (Veljko Popović, 2018) - 8/10
    **07.06. festival Kako se kalio čelik (Igor Grubić, 2018) - 6/10
    **07.06. festival Aerodrom (Michaella Müller, 2017) - 6/10
    **07.06. festival Prošlo je s kišom (Siniša Ercegovac, 2018) - 6/10
    **07.06. festival Bobo (Andrej Rehak, 2018) - 8/10
    **07.06. festival Stars of Gaomeigu (Marko Grba Singh, 2017) - 7/10
    **07.06.festival Ships Still Don't Come Ashore / Brodovi još uvijek ne pristaju (Ivan Ramljak, 2018) - 7/10
    **08.06. festival Prošlost raste (Dea Jagić, 2018) - 6/10
    **08.06. festival Flimflam (Marko Belić, 2018) - 4/10
    **08.06. festival &black&white (Darko Bakliža, 2017) - 8/10
    **08.06. festival Bijela vrana (Miran Miošić, 2018) - 8/10
    **08.06. festival Samo plivanje (Darko Vidačković, 2017) - 6/10
    08.06. festival The Nothing Factory / A Fabrica de Nada (Pedro Pinho, 2017) - 6/10
    08.06. festival Fuck Off 2 - Images of Finland / Perkele 2. Kuvia Suomesta vuonna 2016 (Jörn Donner, 2017) - 8/10
    *09.06. festival The Wild Boys / Les garçons sauvages (Bertrand Mandico, 2017) - 6/10
    09.06. festival California Dreams (Mike Ott, 2017) - 8/10
    **09.06. festival I Know / Vem (Jan Cvitkovič, 2008) - 8/10
    **09.06. festival 100 Dogs / Sto psov (Jan Cvitkovič, 2011) - 9/10
    **09.06. festival I Was a Child (Jan Cvitkovič, 2013) - 7/10
    **09.06. festival Love on the Top of the World / Ljubezen na strehi sveta (Jan Cvitkovič, 2015) - 8/10
    **09.06. festival Anja Ganja (Peter Bizjak, 2017) - 8/10
    **09.06. festival An Applause for Lazić / Aplauz za Lazića (Marko Marković, 2017) - 7/10
    **09.06. festival Apoptosis / Apoptoza (Tomaž Gorkič, 2017) - 7/10
    **09.06. festival The Invisible Hand of Adam Smith (Slobodan Maksimović, 2017) - 8/10
    **09.06. festival A Swedish Classic / En Svensk klassiker (Mans Berthas, 2017) - 8/10
    **09.06. festival The Pitch (Maj Jukič, 2018) - 9/10
    *10.06. festival Tokyo Story / Tokyo monogatari (Yasujiro Ozu, 1953) - 10/10
    *11.06. festival Steel Mill Caffe / Buffet Željezara (Goran Dević, 2017) - 6/10
    11.06. festival Slumbering Concrete: Zagreb Fair /Betonski spavači: Zagrebački velesajam (Saša Ban, 2017) - 5/10
    12.06. festival Louder Than Guns / Glasnije od oružja (Miroslav Sikavica, 2017) - 7/10
    12.06. festival Momsy / Majči (Josip Lukić, 2018) - 9/10
    13.06. kino Truth or Dare (Jeff Wadlow, 2018) - 2/10
    13.06. festival The Black Sheep of Bistrica / Crna ovca bistrička (Višnja Skorin, 2018) - 5/10
    **13.06. festival It Is What It Is / Tak kak je (Arsen Oremović, 2018) - 6/10
    **13.06.  festival Mom, Why Are You Crying / Mama zašto plačeš... (Vladimira Spindler, 2017) - 7/10
    14.06. festival A Million Dollar Life / Život od milijun dolara (Robert Tomić Zuber, 2017) - 7/10
    14.06. festival My Life Without Air / Moj život bez zraka (Bojana Burnać, 2017) - 6/10
    17.06. festival City of the Sun / Mzis qalaqi (Rati Oneli, 2017) - 8/10
    18.06. festival Home of the Resistance / Dom boraca (Ivan Ramljak, 2018) - 9/10
    18.06. kino Love, Simon (Greg Berlanti, 2018) - 8/10
    20.06. kino Ocean's 8 (Gary Ross, 2018) - 7/10
    22.06. kino Hereditary (Ari Aster, 2018) - 5/10
    24.06. festival When the War Comes / Az pride valka (Jan Gebert, 2018) - 6/10
    26.06. video The 15:17 to Paris (Clint Eastwood, 2018) - 3/10


    0 0
  • 07/03/18--00:00: The 15:17 to Paris
  • kritika objavljena na XXZ

    2018.
    režija: Clint Eastwood
    scenario: Dorothy Blyskal (prema knjizi Anthonyja Sadlera, Aleka Skarlatosa, Spencera Stonea i Jeffreya E. Sterna)
    uloge: Anthony Sadler, Alek Skarlatos, Spencer Stone, Christopher Norman, Ray Corasani, Judy Greer, Jenna Fischer

    Iznimno poštujem starog Clinta i volim većinu njegovog opusa. Sigurno zbog toga što je jedan od retkih filmskih stvaralaca sposobnih da se kao reditelj odvoji od sebe kao glumca, pa da sam sebe režira poštujući i svoju personu na sceni i svoja umetnička načela. Definitivno zato što zna ispričati priče o neobičnim podvizima običnih ljudi. A najviše zbog toga što je uspostavio odnos familijarnosti sa publikom širom sveta najrazličitijih kulturnih pozadina pre svega kroz univerzalnost i humanističku potku njegovih priča. Jer ispod celog tog konzervativnog heroizma Eastwood pripoveda (ponekad i propoveda) o osnovnoj ljudskoj pristojnosti.

    Naravno, godine su ga stigle, pa se odao lupetanju na privatnom planu (mada je njegov performans sa Obamom kao praznom stolicom umetnički intrigantan, da ne govorimo koliko je primenjiv na predominantnu većinu političara). Na filmskom planu smo u poslednje vreme imali “mešano meso” inovativnih, ali ne nužno artikuliranih uradaka kao što su Hereafter i J. Edgar, sigurnih i sladunjavih filmova poput Invictusa i Jersey Boys, te manipulacije u pokušaju American Sniper. Mislili smo da se Sully vratio na pravi put radivši ono što najbolje zna. A onda se dogodio The 15:17 to Paris
     
    U teoriji, to zvuči baš kao “eastwoodovska” priča: trojica mladih američkih vojnika na odmoru u Evropi uspevaju sprečiti teroristički napad automatskom puškom na putnički vlak. Čak se i ideja da Anthony Sadler, Alek Skarlatos i Spencer Stone igraju sami sebe može učiniti hrabrom, iako ne nužno originalnom – neki reditelji rado koriste naturščike, a italijanskim neorealistima je to bio potpisni štos. Sasvim druga stvar je kada to rade glumci ili makar javne ličnosti kojima je javni nastup u opisu posla. Ovde štos negde između ta dva pristupa nije uspelo: Sadler, Skarlatos i Stone su, može se slobodno reći, užasni glumci.

    To je tek deo problema usko povezan sa činjenicom da njih trojica nisu čak ni naročito koloritne ličnosti niti su takvima učinjeni kao likovi u lošem scenariju neiskusne Dorothy Blyskal čiji je jedini spisateljski “credit” pored ovoga odbijena pilot-epizoda za jednu televizijsku seriju. Potencijala da ih se razvije u nešto zanimljivo je možda bilo na početku filma kada ih upoznajemo kao problematične klince u školi koje često pozivaju na razgovor kod direktora, ali kad već dođemo do njihovih ratnih igara u šumi i razdvajanja, pa ponovnog spajanja u odraslim godinama, taj kontinuitet je prekinut. Nadalje imamo priču o vojnoj obuci gde se Stone profilira kao glavni lik, tipsku i dosadnu, malo tipičnog “Bog i Domovina” patriotskog guslanja i njihovo u suštini neinspirativno putovanje evropskim metropolama koje je prethodilo događaju iz naslova.
     
    Ne samo da se incident događa negde na 2/3 filma i zauzima oko 20% istog, nego dotle gledamo isključivo njihovu perspektivu, a napadač kojeg igra Ray Corasani ne dobiva čak ni bazičnu motivaciju za svoj čin. Stvar, doduše, minimalno popravljaju profesionalne glumice Judy Greer i Jenna Fischer kao majke dvojice od trojice junaka (premda su efekti šminke nedostatni za toliki vremenski raspon), ali to ni izbliza nije dovoljno.

    Osim promašene strukture i problema sa scenariom filma, teško da možemo hvaliti Eastwoodovu režiju. Istini za volju, sama akciona sekvenca je sigurno režirana, a distanca sa koje se snima u svakom trenutku znalački odmerena (pohvale direktoru fotografije Tomu Sternu), ali sve ostalo je prosečno do loše, počevši od koloracije koja simulira nekakav realizam, a zapravo deluje bledunjavo, pa do putovanja i upotrebe atraktivnih lokacija koja se retko kad uzdiže iznad nivoa amaterskog kućnog videa.

    Sreća u nesreći je da će Eastwood priliku za popravni ispit imati uskoro sa interesantnom “stranger than fiction” istinitom pričom The Mule o ratnom veteranu koji se pod stare dane bavi švercom droge gde će Eastwood igrati i naslovnu ulogu. Možda će tom prilikom profitirati od smanjenja očekivanja nakon ovog zaista slabog filma.

    0 0

    kritika objavljena na XXZ

    2018.
    scenario i režija: Corneliu Porumboiu

    Fudbalsko je vreme, u toku je Svetsko Prvenstvo, a fudbalskih filmova konstantno manjka. Teško ih je nabrojati 11 valjanih. Nema puno ni dokumentaraca vrednih pažnje, a čak dva ih potpisuje rumunski novovalac Corneliu Porumboiušto mu je bilo dovoljno da zavredi status najvećeg fudbalskog filmskog stvaraoca. Nakon u svojoj jednostavnosti briljantnog filma The Second Game u kojem sve vreme gledamo ponovljenu domaću utakmicu iz 80-ih sa komentarima samog autora i njegovog oca iz off-a i u kojoj se Poromboiu poigrava sa formatima trajanja (utakmica = celovečernji film), red je došao na u izrazu konvencionalniji dokumentarac Infinite Football.
    U stvari, samo nam se čini da Infinite Football govori o globalno najpopularnijoj sportskoj igri jer nam naslov to sugerira, a protagonista Laurentiu Ginghina tu tek počinje svoju priču. Naime, njemu je povreda na lokalnoj beton-ligaškoj utakmici okončala karijeru, ne samo sportsku i fudbalsku, nego i onu za koju se pripremao. Jer povreda je došla u najosetljivijoj životnoj dobi – oko upisa fakulteta, pa Laurentiu nije mogao upisati šumarstvo za šta se intenzivno pripremao, nego je, kada se oporavio, počeo da radi u lokalnoj fabrici gde mu se opet dogodila nesreća na radu, i to pretpraznične večeri, pa je sa slomljenom nogom satima pešačio do svog doma.

    Rešen da se obračuna sa problemom u korenu, inteligentan, načitan, otvoren da stekne nova iskustva i primeni ih u drugim situacijama, Laurentiu je rešio da fudbal promeni na bolje. Cilj je bio sačuvati taktičku raznolikost i dinamiku igre, a istovremeno povećati njenu bezbednost. Kako je njegova povreda nastala prilikom njegovog zatvaranja od strane grupe protivničkih igrača uza zid, prvo što je Laurentiu promenio bio je oblik igrališta – umesto pravougaonika, dobili smo nepravilni osmougaonik sa tupim uglovima i znatno više manevarskog prostora za napadača. Sledile su radikalnije zamisli – ograničenje odbrambenih igrača na odbranu, a napadača na napad, recimo. Laurentiuova nova igra je dobivala nove i nove verzije, Porumboiu čak dokumentira jednu test-utakmicu, ali, kako mu i sportski sagovornici govore, to više nije fudbal već nešto sasvim drugo.
    Porumboiu nam neka iznenađenja i neke ključeve servira odmah na početku, smeštajući radnju u svoj rodni grad Vaslui, što implicira da se on i Laurentiu poznaju od ranije. Zapravo su dugogodišnji prijatelji, što ćemo kasnije otkriti. Nadalje, sa svojim opsesijama o bezbednosti o fudbalu, Laurentiu deluje kao svakako emotivan, ali u glavi ne baš “sav svoj” tip, kliše benigne provincijalne lude. O tome govori i njegov posao, službenički u ekvivalentu ministarstva za istraživanje rude i gubljenje vremena, naročito u onoj rumunski potpisnoj kadar-sceni u kojoj se starica u pratnji staratelja hvata ukoštac sa notornom rumunskom birokratijom. Ta scena nam, međutim, otkriva i neverovatnu količinu empatije, strpljenja i emocionalne inteligencije koju Laurentiu poseduje.

    Kako film odmiče, reditelj Porumboiu je sve bliži svom protagonisti i neretko se i sam uključuje u razgovor i teoretiziranje, a priča onda odlazi i do Laurentiuovog doma i njegovog oca i anegdota iz detinjstva ne bi li se, nakon iskrene ljudske drame začinjene sa nešto komedije apsurda, upustila u čistu egzistencijalnu filozofiju. I tu onda dobivamo ogledalo i priliku da prepoznamo svoj snobizam, bilo prema tim “šašavim” provincijalnim tipovima, bilo prema fudbalu kao zabavi za plebs, što je u svojoj isključivosti očita pogreška. Jer fudbal nije samo sport za momke bez akademskih ambicija, niti je samo biznis u kojem se vrte astronomske količine novca, iako je i to. Fudbal je igra u kojoj su uživali i Crnjanski i Andrić i Camus. Sada možemo reći da su u njoj uživali i Corneliu Porumboiu i Laurentiu Ginghina.



    0 0
  • 07/11/18--00:00: Tully
  • kritika originalno objavljena na DOP-u
    Kao (relativno) svež otac, mogu reći da roditeljstvo nije ni lak posao, niti je za svakoga, niti se u njemu može biti savršen ili makar zadovoljan svojim učinkom. Greške i nervni slomovi se dešavaju, ali to je manji problem od dnevne monotonije koju sačinjava servisiranje deteta, servisiranje pokretne i nepokretne imovine (stan se mora držati u redu, kao i auto koji može odjednom postati nužno potreban), te servisiranje ili u krajnjoj liniji unapređivanje karijere (jer u savremenoj ekonomiji ako stagniraš to zapravo znači da propadaš). Umor, nespavanje, rasejanost i zaboravnost se podrazumeva. Ovo pritom kažem kao otac jednog i samo jednog osrednje zahtevnog deteta čije “mušice” nisu ni blizu zvanične dijagnoze. Mogu samo da zamislim kako to izgleda iz pozicije majke (fizički kondicionirano primarnog staratelja u najranijoj životnoj dobi deteta) i sa više dece u priči i priznajem da ono što sam zamislio podseća na horor-film strašniji nego Hereditary i A Quiet Place zajedno.

    Priliku da to vidimo nude nam reditelj Jason Reitman i scenaristkinja Diablo Cody i to iz vizure apsolutno sjajne Charlize Theron u filmu Tully. Ona igra Marlo, četrdesetogodišnju majku dvoje dece, kćeri po imenu Sarah (Lia Frankland) koja ulazi u pret-pubertetsku samokritičnu fazu i nešto mlađeg sina po imenu Jonah (Asher Miles Fallica) čija ga nikad izrečena dijagnoza negde pri rubu na spektru autizma (u filmu ćemo čuti termine kao “quirky”, “sa posebnim potrebama” i “atipičan”) čini problemom već u predškolskom obrazovnom sistemu. U trenutku kada Marlo po prvi put vidimo na ekranu ona je u visokoj trudnoći, a prinova, curica Mia će biti od one zdrave, ali vrištave sorte, što će se pokazati izuzetno napornim za ženu u određenim godinama života. Njen muž Drew (idealno diskretni Ron Livingston) je od pomoći koliko je u mogućnosti – sa starijom decom uglavnom, ali ga je upravo krenulo na poslu što znači službena putovanja u bližoj budućnosti, te noćnu rutinu igranja video-igrica kao formu preko potrebne praznoglave zabave i relaksacije u sadašnjosti.
    Stvari će se promeniti kada njen prilično bogati i lagano arogantni brat Craig (Mark Duplass) karakteriziran hipsterskim stilom života, statusnim simbolima, pomodarskom alternativnom prehranom i uparen sa savršeno iritantnom ženom Elyse (Elaine Tan) otkrije koji je poklon namenio svojoj sestri. Reč je o najmu noćne dadilje, devojke ili žene koja će noću dežurati pored deteta, previjati ga i nositi ga polu-uspavanoj majci na dojenje. Marlo je u početku skeptična prema rešenju koje podrazumeva da joj se neko nepoznat vrti po kući, ali na kraju preumorna, zapuštena (sa novorođenčetom i osobna higijena postaje luksuz) i na rubu depresije predaje meč.

    Na scenu stupa naslovna junakinja (u interpretaciji Mackenzie Davis), varijacija na temu “manic pixie dream girl” iz indie filmova i Hollywooda i stvari se polako dovode u red: majka postaje odmornija (“Ponovo mogu da vidim boje”, kaže), kuća sređenija, a deca zadovoljnija. Kako vreme prolazi i kako se dve žene različitih životnih dobi upoznaju uz čašu-dve sangrije, tako se i suštinski povezuju tako da mogu da prepoznaju sebe u onoj drugoj. Marlo je pre braka, dece, bezveznog posla i dosadnog života u predgrađu studirala u New Yorku, bila otvorenog duha i puna nade, živela boemski i filozofirala baš kao Tully. I obratno, za Tully je lagano cinična Marlo nevesela budućnost koja joj sledi kada prođu radosne 20-te. Ali, uvek ima ono “ali”…
    Kao što ste verovatno primetili, vrag je u detaljima i Reitman nam ih obilato i bespoštedno servira na način na koji to obično ne možemo videti u filmovima, sa sve ispolivanom, prljavom odećom, igračkama razbacanim po podu, dubinskim nerazumevanjem između supružnika jer drugačije nije ni moguće kada se kreću različitim svetovima, “trash” televizijskim programom za gledanje prazne glave, pa i krupnim kadrom bradavice, nabrekle i desenzitizirane od sisanja i pumpanja. U tu svrhu Reitman često koristi montažne sekvence ponavljanja jednih te istih radnji u nedogled, od početka sa previjanjem, dojenjem, ljuškanjem, uspavljivanjem, dremanjem na preskok i bacanjem smeća, preko one koja ima namenu da pokaže kako to izgleda kada je sve u redu, pa do jedne komične kada Tully i Marlo idu u New York putem slušajući sve hitove Cindy Lauper.

    Osećaj za detalj izražen je i u sceni kada Marlo pokušava da se utrkuje sa tinejdžerkom na stazi za jogging dok na koncu ne ostane bez daha, u Drewovoj usporenoj distanciranosti (to mi očevi radimo), kao i u pod-zapletu oko Jonaha i škole gde se tačno vidi šta se govori, šta se ne sme izgovoriti i šta to između redova znači. Jer život ne priznaje zasluge, a ispod maske socijalne osetljivosti i političke korektnosti klasni sistem je ustrojen tako da se ljudima sa nižim primanjima od ciljne grupe izlazi u susret “koliko se može”, ali i da ih se na to stalno podseća.

    Za ulogu u takvom filmu potrebna je hrabra glumica koja se ne plaši deglamurizacije, što Charlize Theron svakako jeste. Nije joj ovo prvi put, setimo se samo Oscara za Monster, ali ovo takođe nije klasično hollywoodsko poružnjavanje za ulogu. Ne, ona se ne boji da se prikaže kao načeta životom, da bude nesređena, rastrojena, pomalo otkačena, ali jednom kada se uredi lepa i sve u svemu majka na rubu sredovečnosti kakve viđamo svugde oko nas. Dakle, obična i normalna.
    Ovakav materijal takođe zahteva uhodan autorski par koji je pre svega pošten i iskren u oslikavanju svog pogleda na svet. Ovo im je treći zajednički film posle Juno (2007) i Young Adult (2011) sa kojima deli “DNK”, kao što to deli i sa Reitmanovim odličnim ostvarenjem Up in the Air (2009). Što se Diablo Cody tiče, tu ima i autobiografskih elemenata, ona je scenario napisala nakon dobivanja trećeg deteta inspirirana košmarima koji su pratili to ponovno roditeljstvo. Jason Reitman je, pak, spreman da pokaže kako život stvarno izgleda, sa malo smeha, ali bez ulepšavanja i nepotrebne sentimentalnosti, te da kao i Diablo Cody preispituje velike snove, planove i ambicije i ono što iza njih ostaje kada se rasprše. Ovakav film mu je bio preko potreban nakon dva vezana ozbiljna promašaja Labor Day (2013) i Men, Women and Children (2014).

    Reitman takođe voli i da nam izmakne tlo pod nogama obratima, što je i ovde slučaj. Ne, neću ga otkrivati, a on sam otkriva određene logičke nedorečenosti u scenariju i u rukama nekog drugog bi poslužio isključivo za objašnjenje i inače jasnih stvari. Ovde je stvar za diskusiju, jer svakako nije bio neophodan filmu koji je dubinski i do kraja sondirao stanje roditeljstva, pre svega majčinstva, daleko od floskula iz filma, literature i bapskih priča. Opet, bilo je potrebno nekako razbiti ritam i treći čin okrenuti na nešto novo i van tipičnih matrica indie filmova Sundance tipa. Sporni, premda fino izvedeni obrat ga udaljava od najviše ocene, ali ga makar poslednji setno-topli kadar vraća jako blizu toga i pozicionira pri vrhu filmske berbe u ovih pola godine. Ili su to samo meni još uvek sveža sećanja?