Are you the publisher? Claim or contact us about this channel


Embed this content in your HTML

Search

Report adult content:

click to rate:

Account: (login)

More Channels


Showcase


Channel Catalog


Channel Description:

kontakt: magister.umetnosti@gmail.com

older | 1 | .... | 41 | 42 | (Page 43) | 44 | 45 | .... | 66 | newer

    0 0

    2015.
    scenario i režija: Jia Zhangke
    uloge: Zhao Tao, Zhang Yi, Liang Jing Dong, Dong Zijilan, Sylvia Chang

    Jia Zhangke je jedan od retkih disonantnih tonova u kineskom društvu, oprezni skeptik nimalo oduševljen vrlim novim svetom kineskog kapitalizma i konzumerizma. Na tome je izgradio festivalsku karijeru, a kod kuće nije proskribiran ili potpuno skrajnut utoliko što je oštar kritičar Zapada barem koliko i kineske imitacije istog. Njegove priče su razrađene i socijalne, pritom po pravilu ne popuje i skloniji je pokazivanju nego kazivanju.


    Nakon prilično efektne, mada stranom gledaocu pomalo zbunjujuće ekskurzije u “crnu hroniku” sa A Touch of Sin, Jia se sa Mountains May Depart istovremeno vraća na poznat teren i odlazi na potpuno novu i neistraženu teritoriju. Teren je poznat u smislu da se vraća na poznatu geografsku lokaciju, njegov rodni grad Fenyang na severu Kine i na svoju standardnu temu kako čovek, pojedinac, uvek kaska za vremenom koje se užurbano menja u pravcu kapitalizma. Novina je da sada imamo triptih koji se događa u prošlosti i sadašnjosti, a projecira i budućnost (ili je, po jednoj teoriji, sanja), da su različite vremenske linije snimane različitim formatima slike, te da je fokus ovde na ličnom, a ne širem društvenom planu.
    Prva, uvodna priča smeštena je u 1999. godinu kada se kopnena Kina, na putu da postane ekonomska velesila, i teritorijalno zaokružila vrativši Macao. U trijumfalnom ozračju i očekujući nove pobede akcentirane hitom Go West sastava Pet Shop Boys, polako tinja ljubavni trougao. Tao, koju igra rediteljeva supruga i muza Zhao Tao, je žena iz ondašnje kineske srednje klase čija je pažnja podeljena na dva muškarca. Jedan je iskreni i dobrohotni radnik Liangzi (Liang Jing Dong), a drugi je nametljivi novobogataš Zhang (Zhang Yi) koji je osvaja novcem. Pogađajte kako će se to završiti posle sveg dvoumljenja.

    Druga priča prati počinje sa ponovnim susretom između Tao i Liangzija. Ona je sada poslovno uspešna u svom gradu, ali razvedena i usamljena pošto je sin Daole ostao da živi sa ocem u Shanghaiu. Liangzi je, pak, srećno oženjen, ali teško bolestan usled teškog života rudara-migranta. Kod Tao se u manjoj meri javlja nostalgija za prošlim vremenima, a u većoj refleksija o promašenom životu koja kulminira susretom sa sinom sa kojim se više temeljno ne razume. Treća priča je smeštena u budućnost, u Australiju, gde je Daole, prekršten u Dollar (Dong Zijilan), propali student koji je izgubio svaki kontakt sa svojom kulturom toliko da sa ocem komunicira preko Google Translate, dok mu se interes ne vrati kada upozna i zaljubi se u svoju profesoricu (Sylvia Chang), takođe migrantkinju i nesrećnu ženu.
      Je li to kompenzacija za odsustvo majke ili neuspeli pokušaj šoka publike? Govori li to u prilog teoriji da je treća priča majčin san? To bi bilo zgodno i legitimno objašnjenje s obzirom da je ova priča najslabije razrađena i gotovo generička lamentacija nad tim famoznim gubitkom (nacionalnog) identiteta u globalnom svetu. Jia na tom mestu pokazuje svoju tešku ruku i popuje, ne propuštajući priliku da proda jednu od anegdota koju je usput pokupio (onu o Google Translate komunikaciji) kao simbol i pokazatelj stanja stvari.

    Štos sa različitim formatima slike, 4:3 na skoro pa kućnoj kameri za 1999, 16:9 za 2014, widescreen formata za 2025. godinu, nije u potpunosti uspeo, iako je delimično efektan način da se odvoje priče. Jia tim postupkom aludira na napredak tehnologije, od starih televizora, preko novih do skoro bioskopske slike u budućnosti, ali istu poentu prenosi mnogo suptilnije na par mesta posmatrajući grad kako se menja i to diskretno beležeći: automobili i taksiji tamo gde ih nije bilo i slične stvari.

    Istini za volju, upitno je koliko ćemo iz melodrame klasičnog tipa, sa ženidbama i razvodima, posvađanim roditeljima i decom, uspeti da izvučemo paralelu sa gubljenjem ličnosti u kapitalizmu. Međutim, pojedini detalji u odnosima među likovima, njihova lutanja, spoznaje i neizrečena patnja na tom planu uspevaju ne samo da prodube opštu priču u široj slici, nego postaju izuzetno značajni za ceo film. U tim sitnim detaljima vidimo svu snagu stvaralaštva Jia Zhangkea, njegovu viziju i iskrenu brigu za svoje likove.
    Na tom planu, očekivano, najviše posla ima Zhao Tao i ona tu apsolutno briljira. Istina, njen lik je najrazrađeniji i najprodubljeniji, pa njeni partneri mogu samo manje ili više uspešno pratiti njen takt. Liang Jing Dong tu bolje prolazi kao “strong and silent” šljaker nego Zhang Yi kao skoro karikaturalno gizdavi bogataš sa lagano psihopatskim tendencijama. U trećoj priči se njeno odsustvo oseća, Sylvia Chang sa svoje strane čini sve što je moguće da popuni ulogu žene sa integritetom, ali cela priča je suviše slaba da bi glumica u tome uspela, naročito uzevši u obzir prilično rudimentarni dijalog na engleskom jeziku koji autoru ne leži.

    Svim nedostacima uprkos, Mountains May Depart je film vredan pažnje. Jia Zhangke se upušta u eksperiment bez zadrške i poentira, ponekad blatantno, ponekad suptilnije. A kada je u elementu, to naprosto izgleda i zvuči sjajno. U svakom slučaju, ovo je interesantan dodatak njegovoj karijeri i, najvažnije, može ga pomalo pomeriti od ispričanih socijalnih priča prema nečemu univerzalnijem.

    0 0

    A Film a Week is a weekly column on this blog, run on Sunday for our English-language readers and friends, presenting usually local or European festival films to a wider audience. Every review is directly written and not translated.
    April and the Extraordinary World is really something, well, extraordinary. It is an animated feature, a delightful and wild adventure in a crazy, steam punk-themed world based on Jacques Tardi’s graphic novel, directed by Christian Desmaresand Franck Ekinci and beautifully voiced by pleiad of French actors, including Marion Cotillard, Marc-Andre Grondinand Jean Rochefort. It is unmistakable Tardi’s work, but other influences can also be found, like Tintin, Miyazaki’s work and even live-action science fiction classics like Fritz Lang’sMetropolis.

    Let’s start with the world. Imagine that Franco-Prussian war never occurred because Emperor Napoleon III got killed in a scientific experiment, and his son Napoleon IV signed the peace treaty that kept the French Empire and consolidated its place at the center of Europe. That would mean that the 2nd Industrial Revolution that brought us combustion engine and electricity would be postponed and the world would be stuck with steam engines only. But over the span of several decades, the resources like coal and wood became scarce, which led to the energy wars with the League of America for the Canadian forest, poverty and a gray and dusty world. It seams that the only good thing is that there are two Eiffel Towers.

    The year is 1931, and the government is hunting the scientists to help with the research. That is, the ones who are not disappearing on their own since the accident. Since the greatest minds are nowhere to be found, the government is left with the mediocre ones. Inspector Pizoni wants to change it by capturing Prosper, nicknamed Pops, his son Paul and daughter-in-law Annette who have been working in secret on the potion of immortality. When Paul and Annette get killed in the chase, their daughter April is left alone in the world, aside the talking cat Darwin, a clear side-effect of the immortality experiments.

    Ten years later, April is living in hiding and working on the potion trying to save Darwin’s life. She is still the target of Pizoni who wants to get Pops through her. But the accidental meeting with a thief-turned-police informant Julius sets the new adventure in motion that will the characters and the viewers beyond their wildest dreams. Think of the invention of electricity, robot-rats, steam punk planes, moving houses, intelligent mutated lizards and whatnot.


    Every scene has at least one brilliant punchline, a witty comedic turn or a piece of imaginative steam punk technology. Even though the structure is somewhat off, with the introduction being a bit too long and the ending that feels rushed, and the plot doesn’t make too much sense (no more or less than a standard issue animated adventure), but those small gems like bicycle-powered zeppelins, long distance cable cars, the head of the Emperor’s statue converted into living quarters, switches hidden in globe model, re-imagination of steam-powered cars, radio and television are enough to make April and the Extraordinary World a great experience. It’s larger than life story about sustainability, hopes for a better future, beautifully voiced and elegantly hand-drawn with simple lines, it feels so retro and so new at the same time.

    0 0
  • 01/23/17--00:00: The Passengers
  • kritika originalno objavljena na Monitoru

    2016.
    režija: Morten Tyldum
    scenario: Jon Spaihts
    uloge: Chris Pratt, Jennifer Lawrence, Laurence Fishburne, Michael Sheen

    Ako The Passengers ima ikakav značaj, onda je to kao pokazatelj da nijedan hollywoodski glumac nije garant ne samo kvaliteta, nego i finansijskog rezultata filma. Do sada je Jennifer Lawrence bila magnet za zaradu, iako je igrala sve lošije napisane uloge u sve lošijim filmovima. Ako je Serena u kojoj joj je partner bio Bradley Cooper bila samo ekstrem, The Passengers je upozorenje za možda i najbolju glumicu svoje generacije da mora pažljivije birati uloge ako želi ponoviti svoje najveće uspehe koje je postigla sa Winter’s Bone i Silver Linings Playbook.


    Inače, ovaj ambiciozno zamišljena i izdašno finansirana “inteligentna” SF-romansa sa filozofskim pod-tonovima je polomija na većini nivoa, ponajviše upravo na filozofskom, kako u logičkom, tako i u etičkom smislu. Istini za volju, film je vizuelno impresivan kako u običnoj, tako i u 3D varijanti, dorađen sa okom za detalje i osećajem za citat (u čemu dominiraju citati velikih dela Stanleya Kubricka, ne samo tematski bliska 2001: A Space Odyssey, nego i The Shining), a glumačka hemija uglavnom radi. Ali sa katastrofalnim scenariom, sav taj trud je uglavnom uzaludan.
    Osnovni problem je u strukturi od tri čina koji kao da pripadaju različitim filmovima, pa su providnim trikovima, žanrovskim konvencijama i dramaturškim pomagalima spojeni u jedan. Prvi čin najviše podseća na “brodolomničke” filmove. Naš svemirski brodolomac je Jim (Pratt), inženjer i jedan od putnika na kolonističkom svemirskom brodu koji se probudio iz hibernacije nekih 90 godina prerano. To znači da on dolazak na odredište gotovo sigurno neće dočekati, pa je osuđen na život u samoći, gde mu jedino društvo pravi androidski šanker (Sheen) i njegove otrcane self-help fraze.

    Međutim, naš Jim je grozno usamljen, pa je bacio oko na prelepu uspavanu spisateljicu znakovitog imena Aurora (Lawrence). U njemu se nešto lomi: usamljenost postaje neizdrživa, ali sme li on nekog drugog osuditi na smrt samo zato što je usamljen? Tu dolazimo do prve od dramaturških konvencija, nije preveliki spoiler reći da će je on ipak probuditi, jer takva su pravila žanra, i neće joj to reći iz istog razloga, a ona će to otkriti opet iz istog razloga. Uostalom, da li bi neko angažirao Jennifer Lawrence da leži u kapsuli i igra u flashback scenama?

    Dakle, golupčići se zaljubljuju iako nisu iz istog miljea. Film ne kapitalizira dovoljno na klasnim razlikama između njih dvoje, kao ni na njihovim različitim motivima za svemirsku emigraciju, pa ceo taj momenat podseća na reciklažu Titanica. Na tom kursu je i ceo svemirski brod, nekvarljiv onoliko koliko je Titanic bio nepotopiv, a na tom kursu će biti i njihova svađa i mirenje usled katastrofe koju možda anticipiramo od samog početka, a koja je ovde samo pokušaj da se treći čin ubaci u akcioni modus i time se zamulja problematična ljubavna priča, te da se nekako progura njihovo pomirenje koje po elementarnoj logici ljudskih emocija ne bi bilo moguće nigde van Hollywooda. Uostalom, ako već niste ukačili referencu, Aurora će u jednom trenutku reći da su oni na brodu koji tone i da će, ako on gine, poginuti i ona.
    Takvo poimanje ljubavi i emocijama se može smatrati romantičnim, ali je etički upitno, usuđujem se reći i mizogino. Istini za volju, ona će se u njega razočarati i ostaviti ga da pati, a ponovo će se u njega zaljubiti zbog njegove požrtvovanosti i čovekoljublja, ali je li to dovoljno da ona oprosti svom ubici? Pa makar bila napisana kao “sirota mala bogatašica”, a ne kompleksno ljudsko biće? Pa makar bila najveća mazohistička glupača? Njihov odnos je toliko uvredljiv da se pitam kako to nekome od nadležnih nije upalilo lampice ranije.

    Dobro, ima ideološki zloćudnih, a uprkos tome dobrih filmova, ali ovde to nije slučaj. Nije tu stvar ni u inflaciji šablona, ni u često užasnom dijalogu koji glumce ponekad tera u histeriju i afektiranje, pa čak ni u režiji Mortena Tylduma (Headhunters, The Imitation Game) koji se trudi da ta ograničenja u scenariju premosti. Stvar je u sveopštem nedostatku bilo kakve logike i neverovatne lenjosti u pisanju. Utisak je da autor nema šta za reći, pa vrti kliše za klišeom, bez obzira koliko oni kontradiktorni bili međusobno. U tom smislu, jedno zgodno rešenje na samom kraju može razoriti ceo tok priče negde od početka i to je slika i prilika ove katastrofe od filma katastrofe.

    Vredi li ga uprkos tome gledati? Možda. Rekoh, vizuelno je impresivan, ona scena sa nestankom gravitacije u bazenu je prelepa, dinamična i uzbudljiva, dok od svemirskog prostranstva zaista zastaje dah. Možda i zbog glumaca koji su zajedno simpatični i ležerni, posebno u drugom činu, ma koliko se Chris Pratt pre toga ne snalazio sam na ekranu (naprosto, nije glumac tog kalibra, bar ne još uvek), a Jennifer Lawrence posle toga afektirala i padala u histerije (nije ona kriva, tako joj je lik napisan). Možda zbog Laurencea Fishburnea u ulozi kapetana koji je možda nevoljna referenca na Event Horizon, još jedan užasni film sa svemirskom katastrofom u prvom planu. Možda kao prilično obimna lista stvari koje ne valjaju u Hollywoodu. Postupite po svojoj savesti i na svoj rizik.

    0 0
  • 01/24/17--00:00: Don’t Breathe
  • 2016.
    režija: Fede Alvarez
    scenario: Fede Alvarez, Rodo Sayagues
    uloge: Stephen Lang, Jane Levy, Dylan Minnette, Daniel Zovatto

    Sa jedne strane, Don’t Breathe je revolucionaran film. Počinje od poznate premise “home invasion” trilera u kojem grupa provalnika, ovog puta nešto profiliranija od standardnih baraba, upada u kuću slepog vojnog veterana (Lang) koji navodno leži na stotinama hiljada dolara. U pitanju je, naravno, onaj poslednji posao koji će im doneti dovoljno novca kako bi ispunili svoj primarni cilj i zbrisali iz napuštenog, razvaljenog Detroita za sva vremena. Međutim, ne samo da žrtva nije toliko bespomoćna, veteran čak i ne prihvata ulogu žrtve, nego postaje osvetnik, već on nije čak ni moralno neupitan...

    Cilj autora Fede Alvareza (remake Evil Dead) je da nam se negde na trećini filma promeni strana za koju navijamo. Jer provalnici zapravo nisu (svi) barabe, koliko su ljudi sa svojim ciljevima i potrebama. Vođa bande Money (Zovatto) je svakako karijerni kriminalac, ali on ionako prvi gine (spoiler!) u toj gunguli, što nam olakšava da drugo dvoje vidimo kao ljudska bića. Njegova devojka Ricky (Levy) samo želi novi početak za sebe i svoju sestricu daleko od detroitskog sivila i bede, a njen wannabe dečko Alex (Minnette) je osetljiva dušica koja koristi posao svog oca kako bi svoju izabranicu pratio do kraja sveta.

    Čak i ako ne zaboravimo da su oni okreni-obrni ipak kriminalci barem sudeći po njihovim postupcima, drugi razlog zbog kojeg možemo navijati za njih (ili film barem napeto pratiti iz neutralne pozicije) je podređeni položaj u kome se nađu. Naprosto, slepi veteran i njegov opasni pas se bolje snalaze u mračnom lavirintu od kuće nego što se u toj situaciji snalaze nepripremljeni uljezi. Dodajmo na to njegove sadističke psihopatske tendencije i veliku tajnu koju krije, pa Don’t Breathe postaje borba za život i napeta klackalica, iako se prva, uvodna scena može smatrati spoilerom i neveštim okvirom da se skoro cela radnja odvija u flashbacku.

    Razloge za takvu efikasnost možemo naći u pametnoj režiji koja se oslanja na atipično strpljivu montažu bez oštrih rezova i pokušaja plašenja prepadima. Nasuprot tome, imamo duge, neprekinute vožnje kamerom koju potpisuje Pedro Luque koje nam ponešto govore o topografiji, kako vanjskoj, tako i unutrašnjoj. Takvim snimanjem, pokreti likova dobijaju na značaju, tišina postaje esencijalna, a nagužvana, lagano propala kuća sa pripadajućim klaustrofobičnim podrumom i tavanom se pretvara u pravo bojno polje.

    Stephen Lang je izuzetno strašna pojava koju bez problema možemo zamisliti kako svoj hendikep okreće u svoju korist, Jane Levy koja je sa Alvarezom već radila na Evil Dead nastavlja tradiciju “kraljica vriska”, iako nije, niti može biti prava “final girl”, dok se Dylan Minnette odlično snalazi kao “najslabija karika” bande koja ipak uspeva da pruži žestok otpor iz razloga svoje odanosti.

    Osim nepotrebnog, ma kako isprva atraktivnog okvira, problem donekle mogu biti i retrogradni pod-tonovi po kojima se veteranova psihopatija objašnjava njegovim napuštanjem Boga (iako je situacija po svoj prilici obratna: Bog je odavno napustio i njega i te nesrećne mulce i nekadašnju prestonicu američke auto-industrije). Međutim, ono što zapravo smeta je inflacija obrata koji ruše unutarnju logiku pojedinih postupaka i detalja u priči. Jasno, zbog njih napetije pratimo, ali otvaraju se ne tako male i neprimetne rupe u kontinuitetu.


    Ali i pored toga, Don’t Breathe predstavlja osveženje za potrošeni pod-žanr, što je prepoznato i od strane publike i od strane kritike. Bojazan ipak postoji u smislu da će najavljeni nastavak (za očekivati ga je s obzirom na zaradu filma) devalvirati jedan više nego pristojan komad filmske zabave.

    0 0

    2016.
    režija: Michal Kollar
    scenario: Michal Kollar, Miro Sifra (prema romanu Dominika Dana)
    uloge: Maciej Stuhr, Oldrich Kaiser, Marian Geisberg, Martin Finger, Michal Suchanek, Zuzana Kronerova, Helena Krajciova

    Godina je 1992. i Čehoslovačka preživljava svoje poslednje dane. Tri godine ranije, komunisti su sišli s vlasti i pustili “šašave pisce”, kako to kaže jedan lik u filmu, da im kroje kapu. Primedba se odnosila na Havelov akt o opštoj amenstiji za sve sumnjivo i politički osuđene zatvorenike pod koju su se podvukli i sasvim obični kriminalci, serijske ubice, narkomani i probisveti, poput Ondreja Riga.

    Upravo sa vešću o njegovom hapšenju počinje rediteljski prvenac vrlo sposobnog producenta Michala Kollara. Naravno, reč je o fiktivnom, ali zapanjujuće realističnom svetu nastalom iz pera slovačkog pisca Dominika Dana koji se bavi inspektorima, špijunima, bezbednjacima, komunistima, psihopatama, crkvom, drukerima, tranzicijom i smutnim vremenima. Cerveny kapitan je jedna od knjiga u nizu, a Danov opus naprosto traži visokobudžetnu televizijsku seriju. Toliko da i ovaj film zapravo liči na kvalitetni pilot od dve epizode.

    Američki noir uzori se poznaju kroz klišee: napaljeni mladi inspektor (igra ga sa punim žarom poljski glumac Maciej Stuhr) je uparen sa okorelim starim (Geisberg) i njih dvojica pronađu tajno pokopani leš iz kasnog komunističkog perioda čiji ih trag vodi do Crkve, Službe, a naročito naslovnog sadističkog agenta kojeg igra češka zvezda Oldrich Kaiser. Nadalje, patolog je prigodno ciničan sa svojim komentarima, barovi su sumnjivi i u njih zalaze barabe, različite interesne skupine štite svoja dupeta, vreme je pasje vruće i sve u tom stilu.

    U pitanju je, dakle, poštena žanrovska priča sa izrazito lokalnim šmekom. Osim jednog CGI momenta na početku, produkcijske vrednosti su izvrsne, posebno za neimpozantni budžet od oko 2 miliona eura. Svi detalji perioda, poput vozila, arhitekture i odeće su apsolutno na mestu. Kollar režira školski neprimetno, ali razmišlja producentski i uspeva da izvuče maksimum iz onoga što ima na raspolaganju. Neki detalji poput dijaloga na dva jezika će možda promaći zapadnom gledaocu, ali trenirano istočnoevropsko uho će ubrati razliku između češkog i slovačkog.

    Naravno, nije sve baš uvek glatko. Naslovni junak je problematičan jer ga imamo samo u par scena, dakako impozantno krvavih i stoga pamtljivih, ali smo svejedno očekivali nešto veće njegovo prisustvo u priči. Oldrich Kaiser je ime koje će privući češke gledaoce, ali ostaje sumnja da je u pitanju pre svega marketinški trik. Takođe, akcioni “stunt” u kojem se Maciej Stuhr provlači ispod železničke kompozicije u punoj brzini bi verovatno posramio američke akcione junake poput Brucea Willisa, ali je svejedno “over the top”. Nešto problema se može naći i u raspletu koji deluje malo saseckano, ali pošto sam imao prilike da pogledam samo DVD verziju, 15 minuta kraću od bioskopske / festivalske, usudio bih se da to pripišem tom faktoru.


    Međutim, i pored tih laganih nedostataka, Cerveny kapitan je i više od gledljivog filma i kurioziteta za gledaoce nenaviknute na takve naslove iz istočnoevropskog miljea. Još više od toga, to je primer kako nastaje domaća, odnosno regionalna filmska industrija, što se posebno može primeniti na žanrovske naslove koje fondovi često zaobilaze.

    0 0
  • 01/26/17--00:00: The Hallow
  • 2015.
    režija: Corin Hardy
    scenario: Corin Hardy, Felipe Marino, Tom de Ville
    uloge: Joseph Mawle, Bojana Novaković, Michael McElhatton, Michael Smiley

    Corin Hardy je svakako autor pred kojim je budućnost kada je u pitanju horor i uopšte mračnjaštvo. Kao autor kratkih filmova i video-spotova osvojio je brojne nagrade, a njegov dugometražni prvenac The Hallow svakako je zanimljiv i žanrovski pismen uradak. Pred Hardyjem je nov angažman, remake kultnog filma The Crow i čini se da producenti imaju pravog čoveka za posao, nekoga sa osećajem za vizuelno, za cool i za gothic.

    To se donekle potvrđuje i u The Hallow, čak uz sva ograničenja debija i prelaza s jednog formata na drugi. Problem je možda preterana ambicioznost ili fingiranje iste: Corin Hardy je film “prodavao” kao mešavinu Peckinpahovih Straw Dogs i Del Torrovog Pan’s Labyrinth, a da ni sa jednim ni sa drugim filmom nema previše veze, osim onih najpovršnijih identifikacija. Ipak, filmski DNK The Hallow uopšte nije slab: mogu se tu iščitati uticaji Carpentera i Cravena, Shyamalana i Lucia Fulcia, dok je glavna asocijacija Sam Raimi i njegov Evil Dead sa kojim deli “cabin-in-the-woods” okruženje. Hardy nam je taj koncept začinio sa lokalnim šmekom Irske, njenim vlažnim šumama, oronulim starim kućama i unikatnim folklorom.

    Adam (Mawle) je inženjer šumarstva koji sa ženom Claire (Novaković) i bebom dolazi u duboku Irsku provinciju kako bi obeležio stabla za seču. Njegov dolazak nije koincidentalan i poklapa se sa privatizacijom državnih šuma usled krize, pa je otpor lokalnog stanovništva razumljiv. Jasno, dođoš nije popularan, svetonazorske razlike su ogromne, ali usred svega toga, kako objašnjava lokalni policajac (Michael Smiley u divnoj minijaturi), stoji nesporazum: lokalci veruju kako šuma pripada naslovnim mitskim bićima i kako ih ne treba uznemiravati.

    Hardy nas u prvom činu drži u neizvesnosti ima li njegov horor socijalni i psihološki kontekst. Prvo pokušava da isprofilira Adama i njegov odnos sa lokalcima među kojima je najglasniji sused Colm Donnelly (McElhatton), a kasnije i sa Claire. Jednom kada radanja krene svojim tokom, kursom pravog, nepatvorenog horora bez aluzija na nešto drugo, upravo će taj odnos biti od izuzetnog značaja kao jedini preostali kontekst. Joseph Mawle i Bojana Novaković uspevaju da fiksiraju našu pažnju i iznesu film, iako je njegov lik možda čak i previše napisan, a njen svakako premalo.

    Glavna stvar u filmu su akcione scene u kojima se naši junaci susreću sa monstrumima, odnosno šumskim demonima. One su impresivno agilne, napete i pratljive. Ima tu i “jump scare” momenata koji su efektni jer se s njima ne preteruje, ima i dovoljno jeze i groze, prljavštine i krvi. Međutim, posebna poslastica ovog filma su monstrumi i njihov tretman: iako su u principu tipski, bez prošlosti i uzroka, Hardy ih polako i postepeno uvodi i maksimizira njihov efekat, a sami monstrumi su odličan primer digitalne i modelarske animacije.


    Iako je daleko od bilo čega revolucionarnog, The Hallow je žanrovski čist i sasvim solidan film koji svaki ljubitelj horora treba pogledati.

    0 0

    kritika originalno objavljena u časopisu Identitet
    2015.
    autor: Želimir Žilnik

    Još i pre uspostavljanja i zvaničnog imenovanja balkanske rute, zemlje Balkana su postale tranzitne za reke izbeglica i migranata u potrazi za sigurnošću i pristojnim životom na zapadu Evrope. Istočna i podsaharska Afrika, Libija, Sirija, Irak, Afganistan su zemlje odakle ljudi masovno i sve masovnije odlaze i to se neće promeniti restriktivnom politikom i zatvaranjem granica. Broj migranata se, međutim, samo povećao što zbog eskalacije sukoba u Siriji, što zbog humanog, ali logistički košmarnog poziva određenih zapadnih zvaničnika da su izbeglice dobrodošle. U tom smislu, Žilnikov film snimljen 2014. godine ne slika današnje stanje stvari u Srbiji i drugde na izbegličkoj ruti, ali itekako pogađa suštinu.
    Zvuči kao zvanična propaganda, ali je zapravo sušta istina: Srbija je sigurno među najugodnijim stanicama na toj izbegličkoj ruti, incidenti sa domaćim stanovništvom su retki, a državni organi nesrećnike tretirauju sa zvaničnom distancom, ali i sa poštovanjem. Tri su razloga za to. Prvi, Srbija je samo usputna stanica i toga su svi svesni, od zvaničnih organa reda, preko domaćeg stanovništva do samih izbeglica.
    Drugi, i domaće stanovništvo je neretko i samo imalo svojih izbegličkih iskustava iz ratova 90-ih ili čak iz Drugog svetskog rata, pa prema ljudima iz Azije i Afrike oseća mešavinu ljubopitljivosti i solidarnosti, dodatno pojačanu uverenjem ili projekcijom da i Srbi i izbeglice imaju istog “neprijatelja” - zapadni svet. To što Afrikanci, Sirijci i ostali tom neprijatelju hrle u zagrljaj je takođe racionalizirano srpskim gastarbajterskim iskustvima: i jedni i drugi to rade zbog novca, ali im je “duša” na drugom mestu.
    Treći razlog za to je činjenica da je sistem prihvatilišta i azila jedan od retkih državnih sistema koji je zapravo funkcionalan, u kome su pravila ponašanja, prava i obaveze jasne i razumljive stvari i gde nema korupcije i prespore birokratije. Uostalom, kroz taj sistem su i ranije prolazile izbeglice sa raznih strana (najčešće iz bivšeg Istočnog Bloka, takođe na putu u bolji život na Zapadu), pa je on relativno uhodan. Problem je samo u tome što je on projektovan za manju frekventnost ljudi koji kroz njega prolaze, pa nema uvek mesta za sve, a postoji i neka rigidnost kao i u drugim državnim sistemima koja ne mari mnogo za pojedinačne ljudske sudbine, kao što je to slučaj kada neko krene dalje, pa bude zaustavljen i prisiljen da se vrati.
    To sve, naravno, ne znači da je sve banja, naprotiv. Izbeglicama je jasno da uslovi života glede ekonomije, posla, kvaliteta infrastrukture i slično nisu mnogo bolji od onih koje su ostavili za sobom u Africi i Aziji. Slični su i svakodnevni problemi, pa zbog toga valjda i ne planiraju da se tu duže zadržavaju. To čine samo retki (indikativna je analogija rata u Siriji sa onim u Jugoslaviji), verovatno i sami umorni od lutanja. A sad, to što nema agresivnog rasizma u institucijama i glavama ljudi, ne znači da nema i pojedinaca upitnog morala spremnih da zarade na tuđoj nesreći ili onog “casual”, “pozitivnog” rasizma u smislu toga da su primećeni gde god se pojave, što takođe zna biti naporno i ne baš prijatno.
    Veteran dokumentarnog i igranog filma Želimir Žilnik sve to pažljivo snima, prebira materijal, ostavlja samo najfilmičnije momente (poput osebujnog upravnika jednog od azila, fudbalske utakmice ili sekvence na vašaru) i slaže ga u jedan efektan i zanimljiv pregled još uvek aktuelne teme. Izraz je režiran i doku-dramski, na tragu filma ceste, ali je misija čisto dokumentarna. U tome se Žilnik vešto služi trikovima i pušta svoje subjekte i članove ekipe da tu i tamo odigraju kakav komad škakljivog materijala koji nije mogao biti snimljen uživo. Pritom nema inputa i manipulacije od strane samog Žilnika ili članova njegove ekipe, sve što vidimo je iskreno i etično prema ljudima koje se snima.

    Neka vas ne prevari ton filma koji je pozitivan i pun nade za te ljude. Čelična volja i nada su najčešće jedino što im je, uz nešto novca, ostalo. Možemo im samo poželeti sreću, za ostalo će se snaći. Kad su stigli do Balkana, stići će i tamo kamo su se namerili. Ni to što je film koncipiran i snimljen pre vršnog vala ne menja puno na stvari: princip je isti, ostalo su nijanse. Potrebno nam je više ovakvih toplih i iskrenih priča da se podsetimo da smo svi zajedno u ovom našem svetu.

    0 0

    2016.
    scenario i režija: Attila Till
    uloge: Zoltan Fenyvesi, Szabolcs Thuroczy, Adam Fekete, Monika Balsai, Lidia Danis, Dušan Vitanović

    Mađarski film je u usponu. Tu ne govorimo samo o art-sceni koja ima dugu tradiciju koja nam je dala Szaba, Jancsa i Tarra i čiji je novi vrhunac Oscar za strani film dodeljen Šaulovom sinu Laszla Nemesa koji se profilira kao naslednik te priče. Daleko od toga da je on jedini, recimo filmovi Kornela Mundrucza su redovna pojava na filmskim festivalima A kategorije. Nije tajna da filmski fond ima rezultate uprkos relativno diktatorskoj politici Andyja Wajne koji se pita za sve, da privlači strane filmske i televizijske produkcije i da se ta sredstva u nekoj meri preusmeravaju i domaćim autorima. Opet, Palfyjeve morbidne ekstravagance (Taxidermia, Szabadeses) su uglavnom samofinansirane i van tog sistema, ali je makar za pohvalu to što postoji sve obimnija domaća produkcija filmova bliskih žanrovskom pristupu.

    Onim što dođe na festivale u našoj regiji možemo svakako biti zadovoljni. Urbana romantična komedija Iz nekog neobjašnjivog razloga Gabora Reisza je svojom varijacijom na temu klasičnog Woodija Allena osvojila publiku i kritiku u Puli pretprošle godine. Godinu dana ranije glavnu nagradu na Grossmannu je odnela Nebeska smena Marka Bodszara, crnohumorna drama napetog ritma smeštena u milje radnika budimpeštanske hitne pomoći i po izrazu bliska klasicima (post-)jugoslovenskog filma. Prošlogodišnji motovunski naslov Ubice na točkovima nastavlja taj trend na vrlo dobar način.
    Premisa o dvojici besciljnih i smorenih tinejdžera sa fizičkim hendikepom koji se slučajno i upoznaju i udružuju sa prekaljenim kriminalcem, plaćenim ubicom takođe u invalidskim kolicima može otići u dve krajnosti. Sa jedne strane, tu je inspirativna drama o težini života i nužnosti teškog rada na savladavanju prepreka u stilu pokojnog Hallmark kanala, a sa druge, film može otići ka sferama morbidnog crnog humora sa primesama akcije, negde između nemaštovitih Guy Ritchiejivih klonova koji niču Istočnom Evropom kao gljive posle kiše i Palfijevih šokantnih bizarnosti. Srećom, Attila Till bez većih problema uspeva da nađe svoj izraz koji možemo nazvati akcionom komedijom sa dušom i drži ga se od početka do kraja, pazeći na detalje i naročito dobro tempirajući akciju i relaksaciju, humor i dramu.
    Stripovski urađenu špicu treba shvatiti kao najavu tona u kojem će film operirati, naročito u slučaju lika ubice Rupaszova (Thuroczy) kojeg upoznajemo pred izlazak iz zatvora. On je jednostavno stripovski cool lik, sposoban stići i uteći (koliko se može u datim okolnostima), duhovit i sa dobrim srcem koje skriva pod maskom opasnog momka koji radi za srpsku mafiju. Stripovska mu je i pozadinska priča koja se kroz film razrađuje i najavljuje romansu sa medicinskom sestrom Evi (Danis) koja je pred udajom. Stripovski deluje i njegov šef Radoš (Vitanović), brbljivi sadista večito okružen čoporom ubojitih pasa, pa su stoga stripovski i njegovi zadaci.
    U stripovskoj hijerarhiji, tinejdžeri Zoli (Fenyvesi) i Barba (Fekete) koji žive u internatu, smaraju se školom i terapijom i rekreiraju sitnim vandalizmom bili bi u najboljem slučaju pomagači, “sidekicks” kako bi se to reklo, i njihov odnos sa Rupaszovom počinje kao takav, da bi se razvio u konkretno prijateljski. Oni su njegov preko potrebni kontakt sa izgubljenom dobrotom, on je njima ulaznica u svet avanture, daleko od bola i dosade svakodnevnog života. I pravo je zadovoljstvo njih trojicu gledati u ovom napetom, uvrnutom i humornom filmu.
    Ono čime se Ubice na točkovima mogu pohvaliti je apsolutno sjajna autorska kontrola koju Till demonstrira u svakom segmentu filma. Szabolcs Thuroczy je jedini profesionalni glumac od glavnog trija i uspeva da privuče pažnju i preuzme teret na sebe kako bi u zajedničkim scenama olakšao Fenyvesiju i Feketeu, izuzetno talentovanim amaterima koji imaju stvarne hendikepe kojih se ne da odigrati. Sva trojica imaju sjajnu zajedničku hemiju, momci apsolutno uživaju na snimanju i to se vidi, a Till ih iz rediteljske fotelje sjajno usmerava. Mafijaš iz bivše Jugoslavije je postao “trope” u modernoj kinematografiji, toga su svesni i Till i glumac mu Vitanović, pa se oslanjaju na danske klasike žanra i tamošnje glumce Zlatka Burića i Dejana Čukića.
    Till sjajno vodi i priču, nalazeći onu finu liniju između čovečnosti, humora i patetike. Recimo, jeste li ikada zamislili kako to izgleda bežanje sa mesta zločina u invalidskim kolicima uzbrdo? Ili šipčenje kroz močvaru na pecanje u istoj formaciji? Ili šta se dešava kada se akumulator od električnih kolica isprazni? Ili kad vežbe ne rade svoj posao? Tillov humor nikada nije suviše očigledan, nema namigivanja ni podgurivanja i, najvažnije od svega, poštuje svoje subjekte, a i nas kao gledaoce. To ne znači da se on neće putem dobro zezati i poigravati se sa našim očekivanjima, koketirati sa patetikom, pa to odbaciti.
    Ono u čemu film briljira je obrat na samom kraju koji celu viđenu priču daje u novom svetlu. Krupan je to zalogaj čak i za verzirane žanrovske autore, treba se poigrati sa gledaočevom percepcijom i očekivanjem, biti originalan, uraditi nešto što se do sada nije radilo i, najvažnije od svega, na taj način da priča štima i pre i posle toga. Tillov obrat je bez svake sumnje šlag na torti i dodatni razlog da Ubicama na točkovima zacementira status žanrovske poslastice.

    0 0

    A Film a Week is a weekly column on this blog, run on Sunday for our English-language readers and friends, presenting usually local or European festival films to a wider audience. Every review is directly written and not translated.

    Note #2: This review has been developed through the NisiMasa workshop on this year's edition of Tallinn Black Nights Film Festival.
    Main Competition

    Latvia, Czech Republic, Finland
    Directed by: Viesturs Kairiss

    In the year of 1940 Latvia was occupied by Soviet forces, and so were the other two independent Baltic states, as a part of Ribbentrop-Molotov pact signed the year earlier. Fearing German invasion and the lack of loyalty among the local population, the Soviets deported tens of thousands of people, members of the previous regimes, army officers, but also everyone deemed to be bourgeois from their home states to largely uninhabited Siberian taiga. Facing the hardships of cold weather, insufficient food and hostility by Soviet forces and local Russian population, many of them never saw their home countries again. One of those strong or fortunate enough to return and live to tell the tale was Melanie, the wife of journalist Aleksandrs Vanags. Even though she returned from the exile after Stalin’s death, her memoirs were published only after the collapse of Soviet Union.

    If the story sounds familiar, there is a good reason to it. Two years ago, the masterfully crafted Estonian film called In the Crosswindcovered the same topic in its unique, astonishing style with long tracking shots of tableaux vivants in black and white and voice-over narration from the protagonist’s letters.

    In that aspect, Latvian theatre-turned-film director Viesturs Kairiss(Leaving by the Way, The Dark Deer) takes somewhat more familiar linear narrative approach. The tone of The Chronicles of Melanie is kind of balladic, similar to national elegies, but done coarsely, without the sense of nuance. Kairiss’theatrical background is also noticable: aiming to amplify the emotional effect at any cost, he misses the tone more than once and ends up straight on the territory of pathos.

    For instance, there is a scene on the train early on, in which a mother slays her three children with a razor blade, before committing suicide. The tone of this scene is not perfect either, it is a bit melodramatic, but this moment is by far the strongest one on the emotional level. However, the problem is that after we have seen the ultimate personal tragedy and sacrifice, things cannot get any further for the rest of the running time of 120 minutes.

    In that sense, The Chronicles of Melanie is not that much about our title heroine herself and her personal hardships, as she is basically the vessel for a broader, national tragedy. The story of suffering either on a personal or national level is potent enough and deserves to be filmed, but with his story-telling, Kairiss does not do any favours to Melanie, nor even the people of Latvia.

    Some other aspects are far better executed than the general tone of the film. For instance, the story is well-rounded by the motive of opera at the beginning and the very end. Black and white photography emphasizes the sense of suffering. And the choice of the Swiss actress Sabine Timoteo (The Wonders) proves to be the right one, due to her emotional expressiveness. But those details are not enough to make The Chronicles of Melanie a good piece of cinema.

    0 0
  • 01/30/17--00:00: Live by Night
  • kritika originalno objavljena na Monitoru
    2016.
    scenario i režija: Ben Affleck (po romanu Dennisa Lehanea)
    uloge: Ben Affleck, Elle Fanning, Chris Messina, Remo Girone, Brendan Gleeson, Siena Miller, Zoe Saldana, Chris Cooper, Robert Glenister, Matthew Maher, Max Casella

    Čini se da su ambicije Bena Afflecka uvek prevazilazile to da bude “samo” glumac. Od samog početka on pokazuje više strasti za pisanje (podsetimo se samo da je ko-autor Oscarom nagrađenog scenarija za Good Will Hunting), da bi se nakon svoje “celebrity” faze ispunjene generičkim ulogama dao u rediteljske vode. Njegov rediteljski prvenac Gone Baby Gone po literarnom predlošku Dennisa Lehanea bio je impresivan, a usledili su vrlo dobri The Town i odlični Argo. Činilo se da mu je režija udahnula novi žar i za glumu (recimo glavna uloga u Gone Girl), pa je bilo razumno gajiti nekakva očekivanja i od Live by Night, kostimirane gangsterske epopeje koja protagonistu Joea Coughlina vodi od Bostona 20-ih do Floride 30-ih, takođe po motivima Lehaneovog romana. Šta je pošlo po zlu da se ova razmerno raskošno produkcija Warner Brothersa (budžet od oko 80 miliona dolara) pretvori u film koji publika uglavnom zaobilazi, a kod kritike naleće na mlak prijem?


    Da se odmah razumemo, radi se tu o neujednačenom, ali nikako lošem filmu koji svakako ima svoje momente, koji atraktivno izgleda (kada ste poslednji put videli jurnjavu i kršenje 100-ak godina starih automobila?) i čija se radnja prati netremice. Iako bi Affleck mogao biti mudriji kao reditelj, pa glavnu ulogu poveriti nekom drugom glumcu, ansambl je impresivan, naročito što se tiče epizodista. Takođe, film je zanimljiv i kao svedočanstvo vremena kada Florida nije bila turistička i penzionerska destinacija, nego se tek razvijala i zapravo bila nazadno ustrojena, prožeta rasizmom, klasizmom i mržnjom prema došljacima, kako imigrantima, tako i potencijalnim ulagačima koji ne dele vrednosti sa domaćima ili su, eto, krive veroispovesti.
    Nakon učešća u Prvom svetskom ratu, sin policijskog kapetana Joe Coughlin je odlučio da ne sluša više nikoga i da, ako će već ginuti, to čini za sopstvene, a ne za tuđe interese. Postao je razbojnik koji sa dvojicom drugara pljačka banke i bogate kriminalce. Otac (Brendan Gleeson u par sjajnih scena) zna čime se sin bavi i lojalnost mu je podeljena: uhapsio bi ga ako bi ga uhvatio na delu, ali će se potruditi da ga zaštiti kako od mafijaša, tako i od “ruke pravde”. Međutim, Joe se preigrao kada se spetljao sa Emmom Gould (Miller), devojkom šefa irske mafije Alberta Whitea (Glenister) koji je, pak, u ratu sa Italijanima koje vodi Maso Pescatore (Girone).

    Nakon što njegova veza sa Emmom bude otkrivena, a ona nastrada, Joe će dopasti zatvora iz kojeg će izaći sa željom da se osveti Albertu, pa će početi da radi za Italijane. Posao ga vodi na Floridu, u Ybor, predgrađe Tampe, sa ciljem da pojača kanale šverca ruma (ne zaboravimo na prohibiciju) i pokuša da razradi posao sa prostitucijom, drogom i kockom. U tome će mu pomoći stari drug Dion Bartolo (Messina), a na poslu će upoznati i svoju drugu ljubav, kubansku princezu šverca, revolucije i dobrotvornog rada Graciellu (Saldana). Problemi će se samo ređati u vidu kompleksnog socijalnog pejzaža koji sačinjavaju religiozni šef policije (Cooper), njegova kćerka ludačkih ambicija da bude zvezda, pa završi prvo kao prostitutka/narkomanka, a zatim kao vašarska propovednica (Fanning), Ku Klux Klan i suparničke bande.

    Deluje nagužvano? U pravu ste potpuno. Izvorni roman je prilično dugačak, nabijen događajima i sa kompleksnim odnosnima između likova, što je dosta teško adaptirati u film trajanja po meri današnje bioskopske publike. U verziji koja je puštena u kino-dvorane se vidi prilična nespretnost u adaptaciji, a scenario deluje kao gubi momentum, pa čak i internu logiku. Prosto, događaji se ređaju, a motivacija za njih ostaje štura, kao da je Affleck morao da “ispoštuje” strukturu romana i uključi sve pasaže, pa ih je pritom skratio do neprepoznatljivosti (čak je lik kojeg je odigrao Scott Eastwood u potpunosti isečen u montaži), da bi vreme i resurse trošio uglavnom na pokazivanje raskoši produkcije, čak i previše savršenu scenografiju, kostime i rekvizitu na kojoj se čak niti ne vide tragovi korištenja i obrabljenosti.
      Negde time, kao u početku floridske priče, uspeva da uhvati duh vremena i mesta, dok drugde deluje kao da namerno i sračunato igra na “jače strane”, odnosno da time pokriva gubitak snage u samoj priči. Sam Affleck tvrdi da su mu kao inspiracija poslužili stari gangsterski filmovi iz ere Jamesa Cagneya i Humphreya Bogarta (obratite pažnju na crno-bele uvodne kartice koje još i simuliraju analognu fotografiju), ali su uticaji novijih mafijaških epova primetniji, od Godfathera preko Goodfellas do Boardwalk Empire i nazad. Sa jedne strane, svaka čast za posvetu, ali kada se sa time pretera nauštrb stvarne supstance filma, što je ovde slučaj makar iz razloga što većina likova postoji samo da bi preusmeravali zaplet, onda je to problem jer nas podseća da postoje i bolji filmovi na tu temu i da bi možda bilo bolje reprizirati ih nego gledati njihovu simulaciju.

    Opet, ne bi trebalo biti preoštar prema Benu Afflecku jer možda on nije ni najodgovorniji za krajnji rezultat. Naime, pušten u distribuciju u januarskom “smeće” terminu i stešnjen između dva nastavka Batmana prema kojima Afflecka ima obaveze, Live by Night je možda primer producentskog filma koji je smuljan i požuren, zapravo tretiran kao Affleckov hir koji su ljudi iz Warnera morali da odrade preko volje. Jer Live by Night već na nivou priče pokazuje potencijal za puno više od toga, pa me čak ne bi čudilo da je skraćen sa originalnog formata. Jer tu ima materijala za televizijsku seriju ili gangsterski ep starog kova i iskreno bih voleo da vidim nekakav “director’s cut” ako ga ima.

    0 0
  • 01/31/17--00:00: The Frontier
  • 2015.
    režija: Oren Shai
    scenario: Oren Shai, Webb Wilcoxen
    uloge: Jocelin Donahue, Kelly Lynch, Izabella Miko, Jamie Harris, Jim Beaver, Liam Aiken, AJ Bowen

    Krvave ruke, smotuljak novca i zlatna kopča sa gravurom. Žena. Pustinjski pejzaž, opusteli put, žarke boje kao u filmovima iz 70-ih. Font. Kratak bljesak naslova, prosto i jednostavno. Žena za volanom krntije na izdisaju. Noć je, umor je hvata. Vidimo je ispred ušljivog (naslovnog) motela gde je gazdarica budi jer blokira prilaz. Kome, pitamo se. Eh...

    Mlada žena imena Laine (Donahue) kaže da beži od dečka koji je mlati, ali nismo sigurni koliko joj je za verovati. Vlasnica Luanne (Lynch) joj nudi posao za šankom iz sažaljenja. Jedini gost, jezivi bradonja Lee (Beaver) od početka nije naklonjen toj kombinaciji. Lokalni šerif (Bowen) koji svakodnevno putuje kao ispomoć u obližnji grad i iz njega donosi vesti o jednoj brutalnoj pljački i jednom brutalnom ubistvu se raduje novom licu. Ubrzo pristižu i gosti, slatkorečivi Englez (Harris), njegova praznoglava cura (Miko) i drčni momak u sportskom autu (Aiken).

    Laine ima jasnu početnu logiku: da se malo odmori, možda ćorne nešto usput, pa da nastavi sa potucanjem. Ali cela klika deluje čudno i nekako međusobno povezano, kao da nije slučajno da su baš u to vreme, baš na tom mestu. Možda je ubola jackpot. Možda se zajebala kao niko.

    U pogledu stila, The Frontier je besprekorna posveta periodu, od dizajnerskih rešenja za font, scenografije, rekvizite i kostima, pa do muzike (jednostavne orkestracije koja nabija tenziju) i fotografije koja deluje analogno toplo (možda i pretoplo), iako je digitalna, atmosfere i tipologije likova. Dobrodošli u 70-te koje referiraju na 50-te i re-inventiraju njihove obrasce. Zaplet, međutim, više asocira na kasniji period, opet neparnu dekadu, 90-te i neo-noir sa opasnim likovima koji se prave nevešti i prejebavaju međusobno na jednom ograničenom mestu.

    Pomislite na Tarantina koji je iskopao dva-tri opskurna filma, pomešao ih blenderom i dao Rodriguezu da od njih napravi pustinjski triler. Imamo čak i jednu iz naftalina izvađenu nekada relativno poznatu glumicu i nekada dobru ribu, Kelly Lynch, koja se nije do kraja probila da igra washed-up starletu. Imamo i Jocelin Donahue koja ima potencijala da postane veliko ime, pa čeka da je neko otkrije naizmenično radeći totalni žanr i mumblecore filmove. Plus jedna preteća pojava i nekoliko čudaka i eto zabave.

    Ali The Frontier jednostavno nije toliko dobar film. Prvo, iza njega ne stoje Tarantino i Rodriguez, nego dva anonimusa koji to pokušavaju da postanu, pa kopiraju. Drugo, likovi su tipski, motivacije providne, a obrati očekivani, bez nekog dodatnog “twista”. Treće, scenarista Wilcoxen je teatarskog porekla što se vidi u insistiranju na enterijerima, dijalogu i relativnoj statičnosti radnje, a pritom nema dovoljno znanja da od toga napravi štos, kao što ni reditelj Shai, inače debitant u dugometražnom formatu, nema ideju kako bi to “ispeglao”.


    Šteta je jer su njih dvojica makar počeli na pravom tragu i imaju par visprenih ideja. The Frontier ostaje tako elementarno gledljiv film koji zaintrigira na početku, pa popusti do kraja. Znate, jedan od onih što idu u ne-doba na opskurnim kablovskim kanalima. Ima i to svojih draži, ne kažem.

    0 0
  • 02/01/17--00:00: Ordinary World
  • 2016.
    scenario i režija: Lee Kirk
    uloge: Billie Joe Armstrong, Selma Blair, Judy Greer, Chris Messina, Fred Armisen

    Da li vas je nekad neki fiktivni lik toliko nervirao da ste poželeli da uletite u ekran i išamarate ga? Iako sam od loših filmova često suviše desenzitiziran da bih nešto iritantno doživljavao emotivno, gledajući Ordinary World sam dobio takav osećaj. Protagonistu sam hteo da udarim posred njuške da mu cvikeri spadnu. Nema veze što ga igra Billie Joe Armstrong, prema sastavu Green Day ne gajim neke izrazite sentimente, lik je prosto takav bednik. Posledično sam hteo i autora, uglavnom piskaralo i wannabe rediteljčića Leeja Kirka, da pridavim jer ko i sa kojom agendom mi servira ovog pizduna kao glavnog lika sa kojim kakti valja saosećati.

    Reč je, dakle, o liku koji sam traži batine. To je jedan od onih bivših ljutih punkera koji su u međuvremenu postali papučari sa ženama-skotovima (Blair) i dvoje dece, a nisu ni za jedno, ni za drugo. Kao papučari su beskorisni jer ne znaju ni promeniti pelenu niti isterati kante za đubre na vreme i samo reminiscenciraju kako je bilo super kad su bili mladi i bili face. Kao punkeri su, kada im se pruži prilika, toliki promašaji, jedni od onih koji će izbegavati da pogledaju striptizetu i opominjati društvo da koriste podmetače.

    Naravno, takav lik će se naći u krizi za svoj 40-ti rođendan, toliko da će popizdeti i uzeti predsednički apartman u hotelu da u njemu napravi žurku na kojoj će uglavnom sedeti sa strane i duriti se na stare drugare. Prosto se pitam šta njegova bivša (Greer) koja je isfurala karijeru muzičke menadžerke vidi na njemu. Šta na njemu vide njegovi ortaci? Šta komšije koje hoće da se druže s njim? Šta na kraju i njegova žena? Pa lik je beskoristan!

    Sad, kako će se kriza odigrati i sa kojom poukom? (Prosto, ovo je takav film, pouke mora biti!) Pa, predvidljivo, popujuće i pičkasto, zapravo ultra-sigurno, sterilno i konzervativno. Divljanje za divljanje, odrastanje je celoživotni proces, porodične vrednosti su iznad nagona i osećaja kastriranosti, prošlo je vreme za rock ‘n’ roll, pa treba postati koristan član društva, recimo radnik u gvožđari.


    Billie Joe Armstrong je pogrešio, doduše kardinalno, samo u jednoj stvari: što je prihvatio ulogu. U njoj ne može izgledati ni dobro, ni poštovanja vredno. Igra karikiranu, uvredljivu verziju samog sebe i kao da se dobrovoljno javlja da glumi strašilo u nečijoj staračkoj fantaziji. Ordinary World je sranje, i to sranje sa zlim namerama.

    0 0
  • 02/02/17--00:00: Come and Find Me
  • 2016.
    scenario i režija: Zach Whedon
    uloge: Aaron Paul, Annabelle Wallis, Garret Dillahunt, Zachary Knighton, Chris Chalk, Terry Chan

    Problem sa Come and Find Me je u tome da je sam problem sa filmom teško locirati. Nije režiran bez osećaja, niti užasno odglumljen, niti je scenario užasan, niti je tehnička komponenta zakazala. Čak ni koncepcija da se spoje ljubavna drama i triler potrage na tragu noira i špijunca nije toliko besmislena, koliko je izvedba manjkava i prožeta klišeima i pešačkim rešenjima.

    To ponajpre rezultira time da misterije, koja je inače ključni sastojak za svaku priču u kojoj neko nekoga traži, zapravo nema, a svako otkriće se čini slučajnim i rezultira našom upadljivom ravnodušnošću. Ni ljubavna priča nije odrađena sjajno, čak nimalo inventivno, data je kroz flashback momente koji istovremeno prikazuju klišeizirane uspone i padove u jednoj vezi i ostavljaju tragove za saznanja iz triler-priče koja su nam već poznata.

    Jedan jedini potencijalno simpatičan momenat, njihov nespretni “meet cute” je nepopravljivo “spoilan” nekoliko scena ranije u prvoj sceni u kojoj je predstavljen kao nekakva bizarna igra. Pogrešne odluke se protežu do otvorenog kraja koji je takav jer Whedon, čini se, ili nije znao kako da završi film ili nije imao petlje.

    Sama ideja zapravo nije loša, grafički dizajner David (Paul) i fotografkinja u nastajanju Claire (Wallis) su u ugodnoj vezi sve dok ona jednog jutra iznenada ne nestane. On nema pojma ni zašto ni kako, naprosto ništa nije ukazivalo na takav sled događaja, pa kreće da reminiscencira o njoj i da je traži. Godinu dana kasnije, pomaka u potrazi nema, ali počinju da se dešavaju čudne stvari: prvo ga napadne njen prijatelj s koledža, pa ga stare fotografije dovedu do paravana za rusku mafiju i do neke opskurne vladine agencije. Očito da Claire nije (bila) nimalo naivna, a David usput postaje pravi detektiv-amater...

    Priča bi, da je bolje razrađena sa makar nekakvom pretpostavkom kolorita i odstupanja od šprance, imala smisla. Ovako se ne uklapa, deluje slučajno i nategnuto. To je jednim delom krivica glumaca koji nemaju nikakvu zajedničku hemiju, što je opet rezultat njihovih razlika u klasi i pristupu. Dok versatilni Aaron Paul uglavnom coolira kao ljubavnik i ima nekakav “grip” kao detektiv, Annabelle Wallis, televizijska i B-filmska glumica, pokušava da se digne na njegov nivo, ali je kao ljubavnica isfolirana, a kao nekakva Nikita potpuno neuverljiva.


    Drugi deo krivice snosi Whedon koji ne zna da razvije i isprati ideje. Autori-debitanti su uvek rizični, a oni sa zvučnim prezimenima posebno. Zach je Jossov (Avengers) brat, karijeru je započeo kao asistent produkcije na TV seriji Deadwood, da bi na nekim drugim serijama pisao scenarije i čak uređivao iste, pa je rešio da se oproba kao filmski stvaralac. Istina, ume on da napiše dijalog ili da odrežira scenu, ali nema ni pregled, ni znanje, a ni disciplinu da bi bio autor.

    0 0
  • 02/03/17--00:00: Paterson
  • 2016.
    scenario i režija: Jim Jarmusch
    uloge: Adam Driver, Golshifteh Farahani, Rizwan Manji, Barry Shabaka Henley, Chasten Harmon, William Jackson Harper, Method Man, Masatoshi Nagase

    Paterson je čovek, naslovni lik u novom filmu Jima Jarmuscha. Paterson je grad u američkoj saveznoj državi New Jersey, jedan od onih nekada moćnih industrijskih centara koji su postali sinonim za urbano propadanje i u kojima je džentrifikacija možda pokušana, ali nije do kraja uspela. Paterson je i epska poema u pet tomova Williama Carlosa Williamsa, inače doktora u Patersonu-gradu i ta poema je, između ostalog, i pohvala jednostavnom, svakodnevnom životu u kojem pored svih nedaća ima i dovoljno lepote.


    Nije, dakle, slučajno da naš naslovni protagonista kojeg predivno utišano igra Adam Driver nije samo lokalni vozač autobusa, nego i pesnik. Njegovi dani su možda u dlaku isti, osim vikenda, ali on se zbog toga ne buni. Budi ga “nemi alarm” na ručnom satu i dok njegova žena Laura (Farahani) nastavlja da spava, on se sprema na posao. Tamo je učtiv i lakonski odgovara, više slušajući putnike koji govore o sportu, ženskama, anarhiji i koječemu, i promišljajući, pa svoje stihove piše u beležnicu kada za to ima vremena, u garaži pred početak i kraj smene ili na vidikovcu u senci čuvenog vodopada za vreme pauze za ručak. Njegova kreativnost je nenametljiva i nekako se podrazumeva.
    Sa druge strane, Laurina kreativnost je razbarušena i nefokusirana, bilo da se odnosi na crtanje najrazličitijih crno-belih uzoraka po odeći, zavesama i nameštaju, pečenje dizajnerskih kolača ili otkrivanje country muzike kao životnog poziva zbog crno-bele gitare i ideje da uz nju nosi crno-belu odeću. Oni se čine kao užasno spojen par, ali nekako guraju bez velikih tenzija. Možda zato što Paterson sve trpi sa zen izrazom na licu.

    Treći član njihovog domaćinstva je buldog Marvin (kujica koja ga je igrala je nagrađena sa Pasjom Palmom u Cannesu) koji očito više voli “mamu” nego “tatu”. Patersonov “silver lining” u iscrpljujućim noćnim šetnjama je to što će u njima sresti čudne, ali benigne noćne ptice poput bandita-zajebanata i repera koji vežba svoje rime u perionici i što se one završavaju u uvek istom baru kojeg drži Doc (Henley), osebujan tip koji kači fotografije poznatih prebivalaca Patersona na zid iza šanka i igra šah sam sa sobom. Tu će Paterson popiti jedno pivo, možda odslušati jednu live epizodu svađe između para stalnih gostiju, pa otići kući da spava i tako idu dani “na repeat”.
    Jasno, nema tu neke naročite drame, izuzev u par trenutaka, ništa se i ne događa i ne pomera. Nisam siguran ni da vidim neku naročitu ideju iza svega toga, nešto što bi Jarmusch iskomunicirao, a da već nije u drugim filmovima, osim toga da je i on pesnik u duši koji je karijeru zamenio muzikom i filmom, dajući imena poznatih pesnika svojim likovima što je svakako referenca, te da i on iz filma u film nalazi “silver lining” čak i onda kada se čini da sve propada. Možda je Paterson najviše manifest njegove poezije, estetike i poetike, ma koliko to delovalo pretenciozno.

    Ali poezije svakako ima, pa makar u detaljima. U lagano zrnastoj fotografiji Fredericka Elmesa koja portretira sumorni industrijski grad ne mnogo različit od Jarmuschovog rodnog Akrona u Ohiu sa određenom toplinom i talentom da uhvati lepotu makar i u prolazu. Ima i prave poezije, one za koju je okidač kutija šibica ili vodopad. Nju vidimo u beležnici, ali i direktno na ekranu i nju je napisao pesnik Ron Padget, a poezija se pominje i u Patersonovim razgovorima sa raznim ljudima u kojima se sagovornici referiraju na Emily Dickinson, pomenutog Williama Carlosa Williamsa, Alana Ginsberga i Franka O’Hare.
    Još i više nego poezije, tu ima i fantazije. Recimo te da, kao u stara dobra vremena, par može preživeti od jedne radničke plate. Da se za umetnost uvek nađe vremena i inspiracije, ako treba i na silu. Da će se umetnika prepoznati čak i kad on želi ostati anoniman i da je njegovo prepoznavanje svojevrsna poetska pravda na delu. Fantazija je, ili bolje rečeno Jarmuschova dobrohotna cool konstrukcija da je moguće pogledati crno-beli horor klasik subotom uveče u lokalnom bioskopu i da lokalne legende neće pasti u zaborav.

    Tek će nas učestali blizanci i bliznakinje na koje Paterson nailazi bez dramaturških posledica u svojim putešestvijama po Patersonu podsetiti koliko je taj svet fantastičan čak i kad se čini realnim i autentičnim. Opet, ima tu i autentičnosti, ne samo u lokacijama, nego i u likovima. Paterson ima i pozadinsku priču koju vidimo na jednoj fotografiji (autentičnoj, Adam Driver u uniformi marinaca) i koja ima očitu posledicu u jednoj sceni, ali nekako prožima njegov karakter.

    Zapravo, Driverova gluma u stoički smirenim tonovima je glavni razlog da se pogleda Paterson. Problem nastaje u tome što je raspoloženi i svedeni Driver uparen sa Golshifteh Farahani koja se ne snalazi sa likom Laure. Ona ne uspeva da pogodi ton, pa Laura postaje kolekcija ekscentričnosti, a ne realno zamisliva osoba. Drugi problem je što tu zapravo nema priče, Jarmusch kao da pokušava da napravi sintezu svoje estetike, poetike i etike u jedan film koji slavi jednostavnost radi same jednostavnosti. Ima tu zanimljivih momenata, ali smo od autora očekivali više.

    0 0
  • 02/04/17--00:00: Hacksaw Ridge
  • Tekst je originalno pročitan u emisiji Filmoskop na trećem radijskom  programu HRT-a. Dostupan je na linku: ovdea  ovde kao autor prenosim  u integralnom obliku i na hrvatskom standardu jezika. HRT  zadržava sva prava, kopiranje je zabranjeno, tekst je postavljen isključivo u neprofitne svrhe.

    Prošlu, 2016. godinu možemo pamtiti i kao godinu smrti brojnih slavnih osoba različitih generacija, i kao godinu tektonskih političkih promjena koje su, čini se, dodatno zacementirale populizam kao dominantnu političku ideologiju, ali i kao godinu “rehabilitacije” Mela Gibsona nakon desetogodišnjeg izbivanja, uz pauze i izuzetke, naravno. Cinici bi rekli da su se stekli uvjeti i da je u post-istinitom, urotama i magijskim mišljenjem obojenom putin-brexit-trumpovskom svijetu dozvoljeno, dapače poželjno, biti homofob, ksenofob, rasist, antisemit, ženomrzac i što sve ne, da se to može smatrati pomalo ekstremnim ponašanjem i ispoljavanjem (kao i alkoholizam, recimo), ali se svemu tome može zalijepiti etiketa otvorenog, iskrenog i simpatičnog. Cinici bi, kao po običaju, na svoj način bili u pravu, ali neka u zapisnik ipak samo uđe rehabilitacija, manje glumačka (Krvna osveta je ipak bila prije svega skromna francuska produkcija na tragu B-filma kakvu promovira kompanija Europacorp), a više autorska, sa filmom Greben spašenih koji je već dobro primljen od kritike i publike.
    O rehabilitaciji nije moguće govoriti, a da se ne pretrese i Gibsonov “pad u nemilost hollywoodskog establishmenta”, kao i njegova karijera u svojstvu glumca i autora koja je velikom ekscesu prethodila. Prisjetimo se, Mel Gibson je slavu stekao igrajući naslovnog junaka u Pobješnjelom Maxu koji je od australskog skromnog, ali svejedno inteligentnog eksploatacijskog filma prerastao u globalno uspješan serijal. Ma koliko mu suradnja sa redateljem Peterom Weirom u filmovima Galipoljei Godina opasnog življenja dala legitimitet ozbiljnog glumca na kojeg se može računati u zahtjevnim i ambicioznim produkcijama, aura Maxa Rockatanskog, akcijskog heroja na rubu razuma, pratila ga je u daljnjoj karijeri. Varijacije na temu su bile prisutne, često u komičnom ključu (serijal Smrtonosno oružje, Ptica na žici ili Air America), ponekad u dramskom i spektakularnom (Zeffirellijev Hamlet, Patriot, pa i Hrabro srce), ponekad u žanrovskom okviru trilera (Ucjena, Teorija urote), ili kao čista bizarnost (kod Wendersa u Hotelu od milijun dolara), a Gibson je uvijek vješto kanalizirao bijes, ludilo i urgentnost. Međutim, Gibson-autor je dosta zanimljiviji za analizu od Gibsona-glumca. Ako izuzmemo rediteljski debi Čovjek bez lica koji hoda sigurnom stazom inspirativnih filmova o prevazilaženju fizičkog deformiteta (poput Lynchovog Čovjeka slona ili Bogdanovicheve Maske), iz ostatka Gibsonovog opusa se vrlo jasno mogu iščitati ne samo redateljski talent, već i tematske preokupacije, autorske tendencije, pa i osobna stajališta i afiniteti. Od svega toga, u Čovjeku bez licase tek stidljivo pomalja preokupacija kršćanskim mučeništvom koja će u punom sjaju, pomiješana sa tematikom patriotizma, kultom muškog tijela i borbe, opravdavanjem nasilja kao nužnog za zaštitu bilo obitelji, bilo naroda zasijati tek u liku Williama Wallacea u Hrabrom srcu. I protagonist i film su neupitni klasik, gotovo unisono slavljen od publike, kritike i američke filmske akademije, i mogu se smatrati vrhuncem Gibsonove karijere.
    Sljedeći redateljski project Pasijaje već tema za diskusiju, kako na pojavnom nivou, tako i u smislu mogućih tumačenja i konotacija. Upitan da prokomentira svoje namjere, Gibson je izjavio da mu je cilj bio potresti publiku i pružiti joj vjerodostojan osjećaj Kristove patnje, što objašnjava eksplicitno nasilje i naturalističku patnju, ali to pokriva samo dio problematike. Druga kontroverza, vezana za navodne antisemitske stavove na tragu ultrakonzervativnog katoličkog stava od vremena prije Drugog Vatikanskog sabora, ipak je ostala i u velikoj mjeri obilježila film. Nije to, naravno, bio prvi put da ekranizacija Kristovog posljednjeg dana života uzburka duhove, Scorsese je to učinio uključivanjem apokrifnog materijala u Posljednje Kristovo iskušenje, ali je Gibsonov portret Židova ipak glasnije odjeknuo.
    Glede nasilja i eksplicitnosti, Apocalyptoodlazi i korak dalje, kao i po pitanju autentičnosti u tretmanu tematike i paradigme. Pasijaje bila snimljena na mrtvim jezicima, aramejskom, latinskom i starohebrejskom, Apocalyptopak na umirućem majanskom. Uz egzotičnu temu i detaljnu reimaginaciju, Apocalyptonudi i nasilje i akciju i avanturu i vizuale od kojih zastaje dah, te visceralni ugođaj kakav je rijedak u filmovima tog tipa. Međutim, uspjeh Apocalyptaje koincidirao sa incidentima iz privatnog života koji su zasenili film. Vrijeđanje policajca židovskog podrijetla bilo je samo uvod u seriju uglavnom dokumentiranih ispada. Mel Gibson se za njih nije ispričavao direktno, nego ih je djetinjasto pripisivao alkoholu. Kako su se oni redali, za glumca i redatelja bilo je sve manje odnosno nimalo posla u Hollywoodu. Ma što teoretičari urote iznosili kao razlog (česta floskula da je Gibson “dirao tamo gdje nije smio”, te da je “raskrinkao moćan lobi”), razlozi su mnogo prozaičniji: alkoholičar koji ne može kontrolirati ni svoj jezik, nije prava osoba da bi o njoj ovisili milijunski projekti. Nekoliko kasnijih isprika i podrška kolega poput Roberta Downeya Jr.-a i Jodie Foster, omogućilo je Gibsonu da kao glumac pronađe poneki angažman, u ponekoj egzotičnoj akcijadi (Uhvati gringa), u redateljskom izletu Fosterove (Dabar) ili u trash kinematografiji, na osnovi stare slave (nastavci The Expendables i Machete).
     Vratimo se na početak. Je li Greben spašenihpotvrda da se Gibson izliječio od antisemitizma, mizoginije ili makar alkoholizma, ili je prije riječ o tome da su se vremena promijenila? Vjerojatno ni jedno ni drugo (osim možda kada je riječ o potezanju iz boce), koliko jednostavna činjenica da su se stare afere dovoljno ispuhale, te da se Gibson pojavio sa zanimljivim materijalom koji je samo on mogao realizirati na tako upečatljiv način. Jer nije u pitanju samo kvintesencijalni Gibsonov film, nego i njegov najosobniji uradak.
    U pitanju je biografska priča o Desmondu Dossu, adventistu sa prigovorom savjesti koji je svejedno žarko želio služiti domovini u Drugom svjetskom ratu u skladu sa svojim uvjerenjima, bez oružja, spašavajući živote kao bolničar na bojnom polju. Greben spašenih je prije svega priča o čvrstini uvjerenja, vjeri u Boga i vjeri u čovjeka, potpuno u skladu sa Gibsonovom izjavom kako prezire rat, ali neizmjerno poštuje ratnike, što se vidi i u izvedbi.
    Daleko od toga da je riječ o savršenom filmu. Cijeli uvod je prožet dramaturškim klišejima koji u prvi plan ističu teškorukašku reigijsku simboliku. Drugi dio izgleda kao nevoljko parodična posveta Kubrickovom djelu Full Metal Jacket koja dobija smisao tek kada se Dossova uvjerenja suprotstave ne samo pragmatizmu njegovih kamerada, nego i okoštalom sistemu netrpeljivom prema promjenama koji predstavljaju nadležni oficiri. Tek u najdužem, naturalistički intoniranom trećem činu obilježenom brutalnošću borbe i ratnim strahotama, film dobiva puni momentum i postaje jedan od značajnijih naslova prošle godine. Doss, uvjeren da baš njegova djela čine razliku između svjetla i mraka, tada demonstrira hrabrost i doslijednost pod vatrom rijetko vidljivog, ali zato brutalnog i gotovo monstruoznog neprijatelja. Naturalizam je, doduše, tu pomešan sa hiperboličnim pretjerivanjem koje se ponekad pretvara u azijski “krvavi balet”, a ponekad čak koketira s campom, ali Gibson barem uspjeva da nas uvuče u atmosferu i da nam otvori svoje srce. Ma koliko to bilo efektno i zanatski pismeno izvedeno, nije na nivou Spielberga ili Eastwooda, ali Gibson makar igra po svojim pravilima i priča osobnu priču bez rezerve i bez isprike. Da je svoje stavove, kako god retrogradni oni bili, iskazivao samo legitimno, kroz svoje djelo, Gibson bi bio igrač na kojeg Hollywood može računati na desnom krilu, skupa sa spomenutim Clintom Eastwoodom (čiji politički nastupi takođe nisu briljantni). Jer i za patriotsku sentimentalnost, religijske dogme i epiku u slavu ratništva treba imati talenta i srca, a ni jednog ni drugog Gibsonu ne manjka.



    0 0


    Seventy and more years after the World War 2, what is still left to be said that hasn’t been the topic of endless re-runs on cable television channels? Almost nothing, because we already know a lot about Hitler’s insanity transponed into Nazi ideology, Crystal Night, concentration camps, executions of everything deemed non-Aryan and unhealthy, books on fire, war campaigns, armed gangs of ideology-crazed children and resistance movements. Well, resistance movements abroad, not that much in Germany. Truth is, they were not mass movements and some of them were not that active nor engaged in any sort of combat, but there were plenty of different movements (party, religious, pacifist), intellectual circles, saboteurs and “lone wolves” who were opposing the oppression. After the White Rose leader biopic Sophie Scholl: The Last Days (2005), and also “the pacifist bomber” Georg Elser biopic 13 Minutes(2015), now we have French actor-turned-filmmaker Vincent Perez’svision of some other discreet heroes named Alone in Berlin.

    It is an adaptation of Hans Fallada’s novel Every Man Dies Alone (published under the Alone in Berlin title in the UK) that is already a fictionalized biography of Otto and Elise Hampel, the working class couple that after the death of their only son started writing cards against national-socialism and German war machine, placing them on the variety of Berlin locations in the early 40’s. The Hampels were captured and sentenced to death for treason. Fallada’snovel was published in Germany after the war and has seen several film adaptations in both East and West Germany during the Cold War, sending the open anti-Nazi message. However, even though Fallada’swas pre-war work was translated and published both in the USA and the UK, this particular novel was published only recently, earning the best-seller status.

    Vincent Perez, whom we remember as an actor from Oscar-winning French epic Indochine (1992) and also American B-movies like The Crow: City of Angels (1996), is not primarily a film director, but he had the ambitious idea nevertheless. He succeeds to start strong, with the Hampel’s stand-ins Otto and Anna Quangel (played by Brendan Gleeson and Emma Thompson) grieving their son’s death on the French front and witnessing the everyday atrocities of the Nazi regime. There might be no concentration camps, but there are swastika flags everywhere, looting, snitching, the Gestapo terror, the neighbourhood watches, Hitler Jugend and even more ridiculous organizations like Nazi Women League patrolling around, adding to the sense of totalitarian paranoia. There are also the last crumbs of humanity, not only in the Quangels, but also in some of their neighbours who are doing their best to save an elderly Jewish woman in their building.

    Perezstill keeps his plot moving on two tracks after her death, that brings the police inspector Escherich (Daniel Brühl) to the building. As Otto’s cards rise attention of the police and SS, Escherich becomes the investigator desperate to find the perpetrator, naming him The Hobgoblin. On the course of his investigation, he eventually gets into the conflict with the nervous SS officers who don’t understand the nature of the police work and just want to find their guy, any guy, to put an end to the whole thing.

    The ending is kinda anti-climactic and predictable, despite even the plot-twist. Perezcannot find the right balance between the inner drama of the couple that are becoming strangers in their own town and enemies of their own country and the crime mystery around the investigation. The drama part is stronger, anchored by the performances of ever-compelling Emma Thompsonand stoic, toned-down Brendan Gleeson. For the crime part, Daniel Brühluses his a bit geekish Niki Lauda persona seen in Rush, and it works up to a point, and the inspector’s own professional, (a)political angle is a fresh twist in “The Good Nazi” cliché, but that is still not enough to cover the predictability of the whole plot.


    In the end, Alone in Berlinis a fairly decent piece of cinema with some strong points. The actors are doing a good job, it is shot nicely and the locations of the Saxon town of Görlitz can pass as the wartime Berlin. Alexandre Desplat’s strings score is appropriate for the topic. Alone in Berlin is far from great, but this English-language UK-French-German co-production works in the context of yet untold stories of the resistance and anti-war movements in the very centre of the Nazi evil.

    0 0
  • 02/06/17--00:00: La La Land
  • kritika originalno objavljena na Monitoru
    2016.
    scenario i režija: Damien Chazelle
    uloge: Emma Stone, Ryan Gosling, J.K. Simmons, Rosemarie DeWitt, John Legend

    Pre gledanja La La Landa, treba u glavi imati dva aksioma. Prvo, svako, a naročito Hollywood i Akademija, voli kada dobije ljubavno pismo. Od bilo koga. To naprosto godi sujeti i osećaju važnosti i veličine. Kada pogledamo pet poslednjih dobitnika Oscara za najbolji film, tri od njih su bila direktnija ili diskretnija ljubavna pisma: The Artist, Argo i Birdman. Drugo, još od podvale zvane Whiplash, Damien Chazelle je pravi hollywoodski zlatni dečko sa svim pripadajućim osobinama: zanatski i estetski pismen, stilski dopadljiv, “quirky” taman koliko treba da ne bi bilo očito da nema ličnost, ali u suštini bez nekog jasnog sadržaja i velike priče u sebi, kooperativan i spreman da se okrene kako vetar duva.


    U tom smislu, kladioničari: pozor! Sva je prilika da iz pomenutih razloga La La Land“čisti” ovogodišnje Oscare, jer romantični mjuzikl o uspehu u modernom Hollywoodu koji je pride još pošprican nostalgijom i referencama na onaj klasični je igra na sigurno kod publike, kritike i dodeljivača nagrada. Druga moguća, premda manje verovatna, opcija je da se Akademija povede za angažmanom (za meritokratijom neće sigurno), pa La La Landzasluženo pobere kipiće u tehničkim kategorijama, a one ozbiljnije odu filmovima na ozbiljnije teme. Sudeći po nominacijama, mrka kapa.
    No, dosta o Oscarima, da vidimo kakav je La La Land film. Realno, kakav može biti film sa takvim naslovom? Ša-la-la eskapistički mjuzikl sa atraktivnim glumcima na atraktivnim lokacijama, sa predivno koreografiranim plesnim masovkama, zgođušnom, sladunjavom mjuzikl muzikom začinjenom s malo jazziranja, snimljen analogno na Panavision kamerama i obrađen da emulira Cinemascope format. To je, dakle, “show”.

    Da pređemo na “go”. Priča je do samog kraja klasična i u njoj pratimo prodavačicu u studijskoj kafeteriji Miu (Stone) koja želi da postane glumica i Sebastiana (Gosling), jazz-pijanistu koji skuplja kolekcionarske predmete, ima cool auto i nosi kravatu u svakoj prilici, što će reći pozira, ali još uvek nije uspeo u životu pa mora da tezgari i, zamislite, da oko Božića svira božićne pesme bez svojih jazz eskapada, pa se još čudi kad mu menadžer restorana (J.K. Simmons u kameo-ulozi drkadžije, naravno) da nogu. Nakon dva “meet jerk” momenta, uslediće treća sreća, “meet cute”, zvezdano nebo, vidikovac, šetnja po studijima, hollywoodski klasični filmovi, leptirići u stomaku i ostala romantika. Usponi i padovi, želje i snovi, audicije i gaže, prodati se ili izdržati i uspeti na svoj način i pod svojim uslovima.

    U toj silnoj divoti će se naći mesta za reference i citate, čak i limitiranu kritiku muzičke i filmske industrije, kao i kalifornijskog životnog stila kroz pametno tempirane i pažljivo dozirane humorne momente poput glumica u istoj odeći na audicijama, štoseva na račun pop-muzike ili opaski o inflaciji hibridnih automobila “Toyota Prius” u okolini. Biće tu mesta i za citate od onih self-help mudrosti tipa “kažeš romantično kao da je to nešto loše” do pseudo-kritike na foru “ovaj grad se svemu divi, a ništa ne ceni”. Ništa od toga ne pomera granice dobrog ukusa ili lepog ponašanja, naravno. Chazelle igra onako kako drugi sviraju. Čak ni njegove opservacije o jazzu nisu naročito sveže i nove.
    Kako god to bilo zgodno, to i dalje ostaje eskapizam, dakako potpuno predvidljiv u svom toku. La La Land je ša-la-la limunada u kojoj ćete u svakom trenutku znati gde se tačno nalazite, čak i kad u toku projekcije zadremate ili skočite po novu dozu kokica i osvežavajućeg pića. Propustićete možda poneku muzičku numeru, plesnu sekvencu, atraktivni švenk ili zadivljujući total koji se topi u zasićenim bojama, ali priča ide po ucrtanoj putanji tako da je možete i odsanjati.

    Sve je, dakle, artificijelno, iskonstruirano radi vaše ugode. Uključujući i glumačka ostvarenja. Njih dvoje su slatki kao šećer, uigrani kad zapevaju i zaplešu, čak simpatični svako ponaosob. Emma Stone je dobra glumica, sposobna da dočara i poneku emociju, a Ryan Gosling je razigran i simpatično bleskast, premda je njegove melanholične momente teže kupiti. Međutim, svaki nagoveštaj hemije između njih dvoje, a, da se podsetimo igrali su zajedno i u Crazy.Stupid.Love, ograničen je ne samo šablonskom pričom, nego i skoro nikakvom motivacijom iza te velike ljubavi. Jedino što na narativnom i emotivnom planu u ovom tehnički maestralnom filmu vredi je poslednja sekvenca koja zaista dolazi kao iznenađenje i nosi više iskrenosti i naboja nego celi dotadašnji tok filma i u njoj se Chazelle ne ustručava da pokaže šta je stvarno romantično nasuprot hollywoodskoj ideji romantike koju je propagirao do tada. Slučajno ili namerno, prosudite sami.
    La La Land nije loš film, ali je konfekcija i čista kalkulacija koja je uspela. Publika je nagrnula, kritika piše hvalospeve, nagrade samo pršte. Nema tu ničeg revolucionarnog, čak ni preterano elegantnog. Opet, to je napredak za Chazellea jer ma kako prozaičan bio, La La Land nije ni priglup ni zloćudan film kakav je bio Whiplash (barem se ne primenjuje kriva formula tamo gde ne treba i barem se to ne čini namerno i sa agendom), može vas razgaliti i uljuljkati, što je valjda i cilj mjuzikla kao najhollywoodskijeg od svih hollywoodskih žanrova.

    Ono što ume da iznervira je pogled unazad, na 1982. godinu i sličnu priču o traganju za uspehom koju je pokušao da ispriča Francis Ford Coppola. Mesto je bilo jedan drugi artificijelni neonski hram, Las Vegas, ton je bio melanholičniji, pevao je Tom Waits, ali su nostalgija, starinske kamere i zasićene boje bile tu. One from the Heart nije ni onda bio dobar film, nije to ni danas, ali nije ni toliko lošiji od La La Landa i svih ostalih modernih ša-la-la mjuzikala, pa su ga kritika i publika dočekali na nož. Coppola je bio spiskao ogroman novac i dobru deceniju se oporavljao od gubitaka režirajući po narudžbi. Nikada više nije snimio veliki film.

    Vremena se menjaju. Chazelle je to osetio i pogodio žicu. Stil nad supstancom? Svakako. Hollywood to voli i ceni. Međutim, postavlja se pitanje koliko dugo neko može biti “money player”, naročito kad počne tako mlad. Mašinerija ipak ne haje puno za stare zasluge.

    0 0
  • 02/07/17--00:00: Slash
  • 2016.
    scenario i režija: Clay Liford
    uloge: Michael Johnston, Hannah Marks, Tishuan Scott, Jessie Ennis, Peter Vack, Michael Ian Black, Missi Pyle

    Ma koliki ja naivac bio za filmove o odrastanju, bilo bi fer priznati da je kod njih itekako prisutan šablon kao način izrade. Generalno, šabloni postoje zato što u principu brzo i lako rešavaju većinu pitanja, ali problem sa njima nisu samo minimalne varijacije od filma do filma, već i sve veća udaljenost od realnosti, vremena sadašnjeg i verodostojnosti. Hoću reći, tzv. “teen” filmovi vrlo malo korespondiraju sa svetom današnje klinčurije, a mnogo više sa nekom idejom odraslih šta bi današnji klinci mogli biti. Iliti, filmski mulci toliko odudaraju od onih koje možemo sresti u životu toliko da je jasno da su one prve izmislili nemaštoviti ljudi.

    Po logici stvari, Slash bi mi išao na živce samim tim što se opet drvi o sveprisutnoj i stoga prilično dosadnoj temi tinejdžerske seksualnosti (pored toga što je “coming to age”, Slash je i “coming out” film) i što se insistira na queer oneobičenju u svrhu otkrivanja belodane činjenice da su tinejdžeri često seksualno dezorijentirani. Drugi razlog za (ličnu) odbojnost je sub-kultura o kojoj znam vrlo malo, a to malo što znam navodi na a priori negativan stav o njoj. Reč je tu o piscima “fan fiction” literature često sa erotskim i u okviru toga queer predznakom. Predznak nije problem ukoliko nije usiljen žanrovskim uzusima (što je često slučaj), mnogo više smetaju površnost i generalna nepismenost i bezidejnost takvih uradaka.

    Petnaestogodišnji Neill (Johnston) nije cool, popularni klinac. Naprotiv, povučen je i zbunjen. Malo je zagledan u svog drugara sa dramske sekcije, a malo u za nijansu stariju i manje inhibiranu čudnu curu Julie (Marks) sa kojom deli hobi: pisanje “fan fictiona”, ona o nekakvoj elfici iz literature, uz učitavanje paganskog, kulturološkog i “gender studies” pod-teksta, on o distopijskom stripovsko-filmskom junaku Vanguardu (kojeg u sekvencama vizualiziranih napisa igra Tishuan Scott) tražeći kroz njega svoj seksualni identitet, gay, straight, biseksualan ili panseksualan. Njih dvoje se upuštaju u fluidan odnos u kojem se vide aspekti kolegijalnosti, konkurencije, prijateljstva, nevinog zezanja, mentorstva i telesne privlačnosti. Trenutak istine za njih će biti konvencija, na rubu koje će se dogoditi i javno čitanje “fan fiction” uradaka.

    Ono čime Slash pleni je svež, iskren i neosuđujući portret svojih protagonista. Nije tu stvar ni samo ispitivanja seksualnosti, niti kolizije njihovih vrlo teorijskih ideja sa stvarnošću koja uključuje prave emocije. Radi se tu o potrebi za pripadnošću i etiketama koje tinejdžeri vole sebi prilepiti. Radi se tu o malim i uskim svetovima poput internet foruma koje biramo na osnovu interesovanja. Radi se tu o modernom dobu, komunikacionim tehnologijama i filtraciji zanimljivog od nezanimljivog bez potrebe sa širom slikom. To se naročito poznaje u likovima Julieine trudne, praznoglave i lajave, a zapravo dobrodušne drugarice (Ennis) i njenog polu-retardiranog bivšeg dečka koji se prodaje kao faca (Vack). Oni ne samo da se ne stide svoje gluposti, oni su u neku ruku ponosni na nju.

    Iskrenost i saosećajnost se može pronaći i u portretu zatvorenog kružoka “fan fiction” autora kao svojevrsne alternativne realnosti koju su oni stvorili sami sebi za bekstvo od realnog sveta koji ne razumeju i koji njih ne razume. To možda ne odudara od uvreženog mišljenja o posetiocima konvencija kao o nesnađenim personama i gubitnicima, ali makar nije osuđujuće. Naravno, posetioci konvencija i autori ovakve literature će se možda naći uvređenima. Njihovo pravo, ali Clay Liford barem ne mlati po njima onoliko koliko to čini i mainstream i druge sub-kulture.


    Perceptivan i obziran kakav već je, Clay Liford je na putu da postane nova uzdanica američke indie scene. Njegov prethodni film Wuss(2011) je možda bio radikalniji i provokativniji u portretu neočekivanog prijateljstva i savezništva pičkastog profe i lude učenice, ali u Slash mudro igra na umerenost, spajajući generalno čudaštvo i otpadništvo, stvarni ili nabeđeni manjinski identitet, pravila indie estetike i nešto zdrave logike. Rezultat je sasvim solidan perceptivan i iskren film o ne baš običnim ljudima i njihovim zabavama.

    0 0
  • 02/08/17--00:00: London Road
  • 2015.
    režija: Rufus Norris
    scenario: Alecky Blythe
    uloge: Olivia Colman, Anita Dobson, James Doherty, Kate Fleetwood, Paul Thorney, Tom Hardy

    Iz nekog neobjašnjivog razloga, mjuzikli se vraćaju u modu. To može biti težak smor kad su u klasičnom i prevaziđenom obliku, dodatno ispražnjeni od sadržaja i smisla prema potrebama savremenog “anything goes” sveta. Može takođe biti iritantno i kada se slepo prati trend “mjuzikla ispod žita”, odnosno kada film tehnički nije mjuzikl, ali je napunjen muzičkim numerama radi atraktivnosti ili podilaženja publici. Takođe je moguće uraditi nešto novo i promišljeno, recimo fuziju inače udaljenih žanrova ili otići još dalje, srušiti skoro sve postulate, muzičke i dramaturške, te napraviti predivan haos kakav je London Roadi tako ispričati poznatu priču iz jednog svežeg i neočekivanog ugla na sasvim nov način.


    Priča koja je ovde u fokusu je ona o “Rasparaču iz Ipswicha”, odnosno “Davitelju iz Suffolka”, ubici pet prostitutki u jesen 2006. godine koje su radile na naslovnoj ulici u tom mirnom gradiću na istoku Engleske. Ali sam ubica, Steve Wright, nije uopšte predmet filma i njegovo odsustvo je prilično glasno, prvo kao pretnja (jer bi ubica mogao biti bilo ko, verovatno lokalac, ali možda i tek doseljeni stranac ili vozač autobusa), zatim kao izjava i tematsko pozicioniranje filma. Autore ne zanima Wright i njegova pozadina, čak ni njegov grozni čin, koliko posledice svega toga na jedno mirno predgrađe. Pomislite na horde novinara, policijske trake, vandalizam, idiotske izjave u etar, skrivenu i ne tako skrivenu mržnju prema određenim nacijama, klasama i profesijama i na stigmu koju mogu nositi stanovnici jedne ulice koja je postala sinonim i za prostituciju i za ubistva. Kako izgledate samome sebi kada vam je prvi komšija serijski ubica, a vi nemate ni blagog pojma da je to tako?
    Film počinje intervjuima, kao dokumentarac. Odnosno, mockumentary, pošto nije teško prepoznati da su i ispitivači i ispitivani glumci. Onda kreće muzika, uslovno rečeno. Pre će biti pevanje nimalo poetskih sadržaja poput televizijskih vesti, izjava prolaznika i lokalaca u ritmu i melodiji muzike u pozadini. Zamuckivanje, neodmerene izjave i gramatičke greške postaju refreni. Šta je sledeće? Scene masovnog plesa? O, da. I izgleda luđe neko ikad.

    Muzika je žanrovski potpuno drugačija od onoga što možete čuti u mjuziklima. Melodije gotovo nikad nisu “catchy”, baš kao što ni tekst nije ni rimovan ni u nekoj metrici, pa muzičke numere mogu zvučati potpuno slučajno ili kao tekst nakalemljen na “score” kao za krimić i misteriju koji se inače ne peva, ili kao nešto što bi naliven kofeinom iz sebe izbacio Mike Patton za potrebe sastava Mr. Bungle i Fantomas. To opet ne znači da je sve baš potpuno slučajno i bez reda i smisla. Recimo, tačke posvećene istrazi i suđenju će biti dramatične, čak i tako koreografirane, tinejdžerke će dobiti modernu plesnu numeru, prostitutke svoju elegiju, a komšije će se kretati od zlih slutnji preko introspekcije do trijumfa.

    Koncept kojim se London Road vodi je genijalan u svojoj jednostavnosti: scenaristkinja Alecky Blythe je na licu mesta diktafonom snimala meštane i postavljala im pitanja, a taj materijal je u neobrađenom obliku pretvoren u kompletan tekst filma, dijalog i songove koje je, vodeći se sličnim principom komponovao Adam Cork uglavnom za komorni orkestar. Tako jednostavno zamišljen i postavljen na daske u režiji Rufusa Norrisa, London Road je dve godine bio rasprodan i sablažnjavao je publiku, meštane Ipswicha, crkvu i koga sve ne. Nije teško shvatiti zašto: pomislite na fuziju otrovnosti, političke nekorektnosti i nonšalantnosti prema normama lepog ponašanja jednog Charlie Hebdoa i moderne, samosvesne umetnosti The Mighty Boosha.
    Pitanje od milion dolara za mene glasi kakva je filmska adaptacija. Kako London Road nisam gledao u izvornom obliku, mogu samo na osnovu nekih činjenica (reditelj i veći deo glumačke postave dolazi iz teatra) koliko je tu reč o adaptaciji, a koliko je toga preneto direktno iz predstave. Moj utisak je da London Roadima filmsku širinu nasuprot teatarskoj prostornoj skučenosti, a eksterijeri, iako snimani u londonskom studiju, deluju verodostojno u portretu provincijalnog gradića. Kamera Dannyja Cohena je fluidna, izbor widescreen formata i ispranih boja se čini kao ne baš originalan, ali zato logičan. Reditelj Rufus Norris (Broken) je već pokazao interesovanje za temu susedstva kao celine i socijalne ćelije, pa sa London Road to ispituje na jedan svež način.

    Ideja da se ansambl proširi sa jednim poznatim licem (ne da su ostali nepoznati, ali ovde je reč o globalnoj slavi) čini se umetnički i marketinški ispravnom. Ali pozor! Ako vam je Tom Hardy jedini razlog da pogledate London Road, plašim se da vaša očekivanja neće biti zadovoljena. On ima jednu jedinu scenu kao jezivi taksista i u njoj peva. Loše, ali nije li to potpuno u skladu sa vizijom i misijom filma. London Road je itekako vredan gledanja i vrlo lako može postati jedno od najbizarnijih, ali zato najugodnijih filmskih iskustava u vašem životu. I, da, takvi su nam mjuzikli nasušno potrebni.

    0 0
  • 02/09/17--00:00: Entertainment
  • 2015.
    režija: Rick Alverson
    scenario: Rick Alverson, Gregg Turkington, Tim Heidecker
    uloge: Gregg Turkington, Tye Sheridan, John C. Rilley, Lotte Verbeek, Amy Seimetz, Michael Cera

    Entertainmentje film koji zahteva određeno predznanje, inače se, potpuno pogrešno, može opisati kao bledi pokušaj lynchovskog nadrealizma. Ključni pojam sa kojim film počinje je anti-komedija, jedan od pravaca stand-up komedije koji igra na karte ne-smešnog, nepristojnog, odvratnog i konfrontativnog, ali neočekivanog i stoga provokativnog. Ko-scenarista i glavni glumac Gregg Turkington dolazi iz te škole, a njegova komičarska persona, Neil Hamburger, odvratno obučeni i očešljani patetični anti-zabavljač koji ispaljuje loše i uvredljive viceve uglavnom nezainteresovanoj ruralnoj publici je glavni lik.

    Reditelj Rick Alverson i drugi ko-scenarista Tim Heidecker već su sarađivali na još jednom anti-komičnom filmskom projektu jednostavno nazvanom The Comedy, a akcenat je bio na uvredljivosti i konfrontativnosti. Ovde to nije suština, ovde nas zanima čovek barem jednako kao i persona, pa se Entertainment može podvesti etiketirati i kao egzistencijalistički road movie po pripizdini ne mnogo daleko od, recimo, Five Easy Pieces na koji se čak direktno referira u tekstu. Surealna komponenta je direktno povezana sa tim, odnosno sa ličnošću koja je odvratna kao i persona, samo utišano za par podeljaka. Koliko je njegov humor neshvatljiv i zbunjujući za publiku, toliko su životne situacije u koje upada takve za njega.

    Opis radnje, dakle, stane u jednu rečenicu: anti-komičar putuje pustinjom Mojave, nastupa u barovima sa pantomimičarom-klovnom (Sheridan) koji se klati, kezi i majmuniše na pozornici kao uvodnom tačkom, da bi van pozornice, depresivan i ispijen, ostavljao kćeri poruke na telefonskoj sekretarici i upadao u čudne situacije. Recimo, bogati i dobroćudni, ali ograničeni rođak (Riley) ga zasipa karijernim savetima. Ide na hromoterapiju. Komunicira bez razumevanja sa ilegalnim imigrantima. Igra nudističke žmurke sa jednim domaćinima. Naleće na muljatora (Cera) kojeg odbije svojom čudnošću. Čudi se kad od publike dobije reakciju na uvrede i prozivke van ikakvog konteksta.


    Ako očekujete neku dublju spoznaju, nekakvo pokajanje i iskupljenje, na krivom ste mestu. Entertainment je film pre svega o ironiji i o tome kao se komičarski koncept vraća da komičara ugrize za dupe. Ne važi to samo za anti-komediju, ali je kod nje to najočitije. Alverson i društvo nam već u scenariju slikovito prikazuju kako je život otrcan vic. Pozajmljujući od starih majstora i savremenih autora, Lyncha, Quentina Dupieuxa i još ponekog, Alverson spretno režira, fokusira nam pažnju i ne ispušta konce iz ruku. Entertainment je film vredan pažnje koji vam se možda neće svideti (to i ne pokušava), ali će vas naterati na rudnu mentalne gimanstike. Do tada, koja je razlika između američke zastave i Courtney Love?

older | 1 | .... | 41 | 42 | (Page 43) | 44 | 45 | .... | 66 | newer